|
"Ο ΜΕΓΑΛΟΣ ΑΝΑΤΟΛΙΚΟΣ" Η σελίδα των τσιγγάνων |
||||
|
|
Ο ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΣ ΑΠΟΚΛΕΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΤΣΙΓΓΑΝΟΠΟΥΛΩΝ Το ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΚΑΦΕΝΕΙΟ δημοσιεύει σήμερα το Τέταρτο Μέρος απο το βιβλίο του συνεργάτη μας ΔΗΜΗΤΡΗ ΝΤΟΥΣΑ που κυκλοφορεί απο τις εκδόσεις GUTENBERG με τον τίτλο: Rom και Φυλετικές Διακρίσεις (Στην ιστορία, την κοινωνία, την κουλτούρα, την εκπαίδευση και τα ανθρώπινα δικαιώματα).
Η δραματική Εισαγωγή στις Φυλετικές Διακρίσεις που υφίστανται οι Μικροί Roma
έπαιξαν προφανώς βρόμικο ρόλο στην υπόθεση, το βάρβαρο και φασιστικό γεγονός θα περνούσε στα ψιλά των εφημερίδων, όπως έχουν περάσει και τόσα άλλα. Πώς όμως έφτασε το κράτος σ΄ αυτό το έσχατο ρατσιστικό σημείο; Από που αντλεί τον "αέρα" για να προχωρεί σε τέτοιες απάνθρωπες ενέργειες; Η απάντηση, καταρχήν, φαίνεται ν΄ απορρέει από τις δύο εισηγήσεις της Ομάδας με θέμα: "Η Στάση των Παιδιών απέναντι στο "Διαφορετικό" Εθνος, Χρώμα, Θρήσκευμα". α) Το 63% των μαθητών 10-12 χρόνων δεν θα ήθελε Τσιγγανόπουλα ως συμμαθητές τους. β) Το 64% των μαθητών δεν θα προτιμούσε να καθίσει στο ίδιο θρανίο με παιδιά που έχουν μελαψό χρώμα - χρώμα που παραπέμπει στους Τσιγγάνους. γ) Το μορφωτικό και το κοινωνικό επίπεδο των γονέων των μαθητών δεν παίζει κανένα ουσιαστικό ρόλο στην αποδοχή ή την απόρριψη των Τσιγγανόπουλων (πάνω από 60% η απόρριψη κι από αποφοίτους του Δημοτικού και ΑΕΙ). δ) Η δουλειά του δασκάλου στο σχολείο στη βάση μιας ανθρωπιστικής παιδείας "ρίχνει" την κοινωνική απόρριψη προσωρινά έστω, στο 44% αλλά το ποσοστό δεν παύει να είναι τρομερά υψηλό. "Το μήλο κάτω απ΄ τη μηλιά θα πέσει", λέει ο λαός μας. Και σ΄ αυτή την περίπτωση έχει απόλυτο δίκιο. Τα παιδιά, ως προς τα φυλετικά στερεότυπα, γίνονται (ή έστω μοιάζουν) κατ΄ εικόνα και καθ΄ ομοίωση των γονιών τους. Γίνονται ανήλικοι "ρατσιστές", εν δυνάμει, σ΄ αρχικό στάδιο ρατσιστές. Αν δεν επέμβουμε έγκαιρα, σωστά και δυναμικά, θα είναι οι αυριανοί αντιτσιγγανιστές. Αυτό, λοιπόν, το κοινωνικό έδαφος το γνωρίζουν οι κρατούντες: τοπικοί άρχοντες, πολιτικάντιδες, αστυνομία, επιχειρηματίες... Και το αξιοποιούν κάθε φορά το δοκούν. Γνωρίζουν ότι και μ΄ όλη την κατακραυγή (επιφανειακή και συχνά υποκριτική), τα πράγματα, οι ισορροπίες, θα γυρίζουν στην πρωτύτερη κατάσταση. Ο κοινωνικός αποκλεισμός των Τσιγγάνων είναι ταυτόσημος με τις φυλετικές διακρίσεις εναντίον τους. Και τα Τσιγγανόπουλα δε ζουν σε κάποια γυάλα, μακριά απ΄ τους γονείς τους και τις κοινότητές τους. Υφίσταται όλες τις διακρίσεις, συν κι αυτές που υφίστανται λόγω του ότι είναι παιδιά. Και δε χωράει αμφιβολία ότι τα Τσιγγανόπουλα ήταν και εξακολουθούν να είναι ακόμη και σήμερα ανάμεσα στα πρώτα θύματα των παραβιάσεων των δικαιωμάτων των παιδιών, όπως αυτά αναγνωρίζονται από διεθνείς συμβάσεις. Χιλιάδες Τσιγγανόπουλα που ζουν στη χώρα μας - αλλά και στ΄ άλλα κράτη του κόσμου, για να μην αδικήσουμε την πατρίδα μας - αντιμετωπίζουν συνεχώς μόνιμες απειλές ή διακρίσεις που γίνονται σε βάρος τους, όπως: τη βία, την εκμετάλλευση στην εργασία, τις προσβολές, τις διακρίσεις στην εκπαίδευση, στην υγεία, στην κατοικία, στην κοινωνική ασφάλιση κ.ά. Απ΄ την άλλη μεριά, oi προσπάθειες για την προαγωγή και προστασία των δικαιωμάτων τους είναι σποραδικές και πενιχρές. Το νεοελληνικό κράτος, απ΄ το 1830 και δώθε, ουσιαστικά αδιαφόρησε, μ΄ έναν τρόπο εμφανώς φυλετικό. Αλλά πέρ΄ απ΄ όλ΄ αυτά, το Τσιγγανόπουλο είναι παιδί (έχει ηλικία μικρότερη των 18 ετών), και, όπως είναι γνωστό, διεθνείς οργανισμοί έχουν υιοθετήσει μια σειρά διακηρύξεις για τα δικαιώματα του παιδιού. Η πρώτη διεθνής πράξη έγινε το 1924, η δεύτερη το 1959 και η τρίτη στις 20 Νοέμβρη 1989, όταν η Γ.Σ. του ΟΗΕ υιοθέτησε ομόφωνα τη Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού. Η Σύμβαση (έτσι θα την αποκαλούμε σ΄ όλο το κείμενο) περιλαμβάνει ένα Προοίμιο και 54 άρθρα που ομαδοποιούνται σε τρία μέρη. Το πρώτο μέρος (άρθρα 1-41) είναι αφιερωμένο στα δικαιώματα του παιδιού. Εμείς, έχοντας ως σημείο αναφοράς, μέτρου και σύγκρισης, τα δικαιώματα, τις ελευθερίες και τις υποχρεώσεις που ορίζει η Σύμβαση, καθώς επίσης και τη Διεθνή Σύμβαση Περί Καταργήσεως Πάσης Μορφές Φυλετικών Διακρίσεων, θα τα συσχετίσουμε, θα τα συνδέουμε με την κοινωνική, οικονομική, νομική, πολιτιστική και πολιτική κατάσταση των Τσιγγανόπουλων. Ετσι, από το άρθρο 2, παρ. 1, τονίζονται τα παρακάτω: Τα κράτη-μέρη θα σέβονται και θα διασφαλίζουν τα δικαιώματα που περιλαμβάνονται στην παρούσα Σύμβαση για κάθε παιδί μέσα στα όρια της δικαιοδοσίας τους, χωρίς κανενός είδους διάκριση, ανεξάρτητα από τη φυλή του παιδιού ή των γονέων του ή του νόμινου κηδεμόνα, το χρώμα, το φύλο, τη γλώσσα, τη θρησκεία, την πολιτική ή άλλη άποψη, την εθνική, την εθνολογική ή κοινωνική καταγωγή, την περιουσία, την ανικανότητα, την καταγωγή ή άλλη κατάσταση. α΄) Το Δικαίωμα Προστασίας απ΄ την Οικονομική Εκμετάλλευση και την Επικίνδυνη Εργασία Τα Τσιγγανόπουλα ωθούνται στην "επιλογή" μίας ένταξης στην παραγωγική διαδικασία από πολύ μικρή ηλικία. "Είναι" (ή γίνονται) ενήλικοι από μια ζωή που παραγνωρίζει το γεγονός ότι είναι παιδιά. Τα πιο μικρά Τσιγγανόπουλα βγαίνουν κι αυτά στο δρόμο. Πέντε και έξι χρονών, και χωρίς φυσικά το κορμάκι τους να τους επιτρέπει να φτάσουν μέχρι τα τζάμια των αυτοκινήτων, καταφεύγουν στην επαιτεία. Ο τρόμος του "καρφώματος" της αστυνομίας, της φυλακής, φωλιάζει στην τρυφερή ψυχή τους. Γιατί τάχα; Η απάντηση είναι απλή όταν κανείς ανατρέξει στον "Ποινικό Κώδικα" (άρθρα 407. 409, 410 και 72 για την επαιτεία). Σύμφωνα, άλλωστε, με το ν. 1837/89, κατώτατο όριο ηλικίας για την είσοδο στην εργασία είναι το 15ο έτος (εξαίρεση υπάρχει μόνο για τα παιδιά που ασχολούνται με καλλιτεχνικές εργασίες). Ετσι, όλες οι εργασίες των νεαρών Τσιγγάνων, ηλικίας μωρού έως και 15 χρόνων, είναι παράνομες κι απαγορευμένες. Ωστόσο όμως, όπως έχουμε ήδη τονίσει, η φτώχεια είναι ο κυριότερος λόγος που σπρώχνει χιλιάδες οικογένειες Τσιγγάνων να βγάλουν τα παιδιά σε διάφορες εργασίες, σε συνθήκες άκρως επικίνδυνες κι ακατάλληλες, καθώς και στη ζητιανιά, για να συμπληρώσουν τα λιγοστά τους εισοδήματα. Συντελείται, έτσι, ένα έγκλημα, μια αδιαφορία καθολική και μια εκμετάλλευση της εργασίας των Τσιγγανόπουλων ακόμη κι απ΄ το κράτος. Γιατί ασφαλώς και η αρχή του νήματος είναι το αδιάφορο κράτος, που δεν έκανε τίποτα για να εντάξει τους Roma στην οικονομία, την εκπαίδευση, την κοινωνία. Οποιαδήποτε μέτρα αστυνομικού χαρακτήρα, με την τυφλή εφαρμογή του νόμου και την επιβολή ποινών ή άλλων κυρώσεων, θα επιδεινώσουν, συγκαλύπτοντάς το, το κοινωνικό φαινόμενο της εργασίας των Τσιγγανόπουλων. Αυτό που απαιτείται είναι η θέσπιση μέτρων εκπαιδευτικών, οικονομικών και επαγγελματικής ένταξης, για πολλές δεκαετίες εφαρμογής. β) Το Δικαίωμα στην Υγεία, τη Στέγαση και την Κοινωνική Ασφάλιση Τα άρθρα 23, 24 και 27 της Σύμβασης αναφέρονται και δίνουν το στίγμα των δικαιωμάτων του παιδιού στους τομείς αυτούς. Πιο συγκεκριμένα, στο άρθρο 24, παρ. 2 και 3, διαβάζουμε: Τα κράτη-μέρη αναγνωρίζουν το δικαίωμα του παιδιού να απολαμβάνει το υψηλότερο δυνατό επίπεδο υγείας, και διευκολύνουν για την περίθαλψη της αρρώστιας και την αποκατάσταση της υγείας. Στο δε άρθρο 27, παρ. 3, τονίζεται: Τα κράτη-μέρη, σε συνδυασμό με τις εθνικές συνθήκες και μέσα στα πλαίσια των πόρων τους, θα λάβουν τα κατάλληλα μέτρα για να βοηθήσουν τους γονείς και τους άλλους υπεύθυνους για το παιδί να υλοποιήσουν αυτό το δικαίωμα και θα παράσχουν υλική βοήθεια σε κατάσταση ανάγκης, καθώς και προγράμματα στήριξης, ειδικά όσον αφορά τη διατροφή, το ρουχισμό και τη στέγαση. Από την άλλη, τώρα, μεριά, στις εφημερίδες γράφονται "ειδήσεις" σαν κι αυτήν: Ενα αβάπτιστο κοριτσάκι ηλικίας μόλις 4 μηνών είναι το τέταρτο θύμα της κακοκαιρίας που επικρατεί στην Ελλάδα. Το βρέφος, που διέμενε μαζί με την οικογένειά του σε καταυλισμό Τσιγγάνων στην περιοχή Ευόσμου Θεσσαλονίκης, βρέθηκε νεκρό μέσα στη σκηνή από τους γονείς του χθες το πρωϊ και ο θάνατός του αποδίδεται στο υπερβολικό ψύχος... Στον Δενδροπόταμο Θεσσαλονίκης το 35% των Τσιγγανόπουλων δεν έχει κάνει ποτέ κανένα εμβόλιο, το βρογχικό άσθμα εμφανίζεται σε ποσοστό 5,33%, οι καρδιοπάθειες σε ποσοστό 3,14%, ενώ το 25% του πληθυσμού παρουσιάζει χρόνια προβλήματα, και μάλιστα ιδιαίτερα στη βρεφική και παιδική ηλικία. Την ίδια στιγμή, ο Σύλλογος "Εθελοντική Εργασία" καταγγέλει ότι, "ενώ μέσα από το Κοινοτικό Πρόγραμμα Poverty είχαν γίνει εμβολιασμοί παιδιών μέσα στο Δενδροπόταμο, στα παιδιά των σκηνιτών νομάδων δεν έχουν γίνει εμβόλια". Παράλληλα, η ηπατίτιδα Β θερίζει στους Roma. Ετσι, "ενώ στο γενικό πληθυσμό της χώρας οι φορείς της ηπατίτιδας Β είναι 3-4% {...}. στον πληθυσμό των Τσιγγάνων το ποσοστό πλησιάζει στο 10%". (σ.σ. βλέπε τη συνέντευξη της "Ελληνικής Μικροβιολογικής Εταιρείας", στις 4/2/΄92, στις εφημερίδες). Η προληπτική ιατρική είναι σχεδόν απούσα στις διάφορες κοινότητες των Τσιγγάνων. Ετσι, στην Κάτω Αχαϊα δε γίνεται "κανονικός" εμβολιασμός σε ποσοστό 45,9% και στην Αγία Βαρβάρα σε ποσοστό 32,12%. Στην Κάτω Αχαϊα, εκτός από ένα 10,26% ασφαλισμένων στο ΙΚΑ Roma, δεν υπάρχει κανενός άλλου είδους ασφάλιση, ενώ στην Αγία Βαρβάρα το 68,96% είναι δηλωμένοι κι ασφαλισμένοι ως άποροι. Τέλος, σ΄ ότι αφορά την παιδική θνησιμότητα (θάνατοι δηλαδή βρεφών κάτω του 1 έτους και επί 100 γεννηθέντων ζώντων), στη χώρα μας είναι για το 1986 1,224%, ενώ στις κοινωνίες των Roma τα ποσοστά είναι τρομακτικά. Ετσι, στην κοινότητα των Τσιγγάνων της Αγίας Βαρβάρας το αντίστοιχο ποσοστό παιδικής θνησιμότητας είναι 8,87%, δηλαδή είναι εφτά (7) φορές μεγαλύτερο, ενώ στην Κάτω Αχαϊα 3,93%, δηλαδή υπερτριπλάσιο! Θα πρέπει εξάλλου να μιλήσουμε και για τις άθλιες συνθήκες κατοικίας των Τσιγγάνων, οι οποίες πράγματι αποτελούν τριτοκοσμικά γκέτο. Στο Ηράκλειο της Κρήτης, στα Χανιά, στα Εξαμίλια Κορινθίας, στη Θήβα, στη Λαμία, στον κάμπο της Θεσσαλίας, στις Σέρρες (περιοχή Μεσολογγίου), στην κοιλάδα της Ρόπας στην Κέρκυρα κ.α., οι Roma ζουν σε τσαντίρια και σε παράγκες από χαρτόνι και νάιλον, χωρίς φως, χωρίς αποχέτευση, χωρίς τις υπηρεσίες των δήμων, χωρίς τουαλέτες, χωρίς νερό, χωρίς σχολεία, χωρίς δρόμους. Ζουν, δηλαδή, στην κρατική εγκατάλειψη, μ΄ αποτέλεσμα ακόμη και έγκυες γυναίκες να υποβάλλονται στις πιο βάρβαρες δοκιμασίες για την υγεία τους, πόσο μάλλον όταν αναγκάζονται, εξαιτίας των διωγμών και της δουλειάς, να προχωρούν σε συνεχείς μετακινήσεις και μετεγκαταστάσεις. Σ΄ ότι αφορά τα "παιδιά των φαναριών", αυτά κινδυνεύουν απ΄ την έκθεσή τους στο διοξείδιο του άνθρακα, το μόλυβδο, τον αμίαντο, το διοξείδιο του θείου, τα οξείδια του αζώτου, το όζο, στον καύσωνα και στο κρύο (αναπνευστικά προβλήματα, προβλήματα στα πόδια και στ΄ αυτιά), από τροφικές και χημικές δηλητηριάσεις κι άλλα. (Βλ. την ομιλία του Χαρ. Κουτή, επιδημιολόγου, στο Συνέδριο της ΣΕΚΕ με θέμα: "Παιδιά στο Δρόμο", στις 26-27/4/΄96. Στη δε παρέμβασή μας στο ενλόγω συνέδριο, με την οποία καλούσαμε την UNISEF να αναλάβει δράση για τον εμβολιασμό των Τσιγγανόπουλων στη χώρα μας, ο εκπρόσωπος της Ηλ. Λυμπέρης είπε ότι "η UNISEF δεν μπορεί να εφαρμόσει προγράμματα στην Ευρώπη, Βόρεια Αμερική και Αυστραλία, γιατί, υποτίθεται, οι χώρες αυτές είναι αναπτυγμένες και τα κράτη μπορούν να ικανοποιήσουν τις υγειονομικές ανάγκες των παιδιών"...) γ) Το Δικαίωμα στην Προσωπική Ελευθερία, Ασφάλεια κι Αξιοπρέπεια Τα άρθρα 16, παρ. 1, 19, παρ. 1, και 37, της Σύμβασης τονίζουν τα παρακάτω: Κανένα παιδί δεν θα υπόκειται σε αυθαίρετη ή παράνομη επέμβαση στην ιδιωτική του ζωή, στην οικογένεια, στην οικία ή στην αλληλογραφία, ούτε σε παράνομες επιθέσεις στην τιμή και την υπόληψή του {...}. Τα κράτη-μέρη θα διασφαλίσουν ότι κανένα παιδί δεν θα υπόκειται σε βασανιστήρια ή άλλη σκληρή, απάνθρωπη ή ταπεινωτική μεταχείριση ή τιμωρία. Από αρχές και νόμους καλά πάμε. Η πραγματικότητα, όμως, είναι αδυσώπητη. Ετσι, πολλά Τσιγγανόπουλα, μαζί με τους γονείς τους, είναι θύματα του ρατσισμού τόσο κάποιων αστυνομικών Αρχών, όσο και της υπόλοιπης κοινωνίας. Πρώτα-πρώτα, δεν είναι η αστυνομία που έχει επέμβει, μόνο τα τελευταία χρόνια, δεκάδες φορές μέσα στα τσαντίρια και τις παράγκες των Roma τ΄ άγρια μεσάνυχτα, με τα παρατεταμένα αυτόματα στα χέρια και τα καλυμμένα πρόσωπα, και όχι πάντα με την παρουσία έστω και εκ μακρόθεν, εισαγγελέα; Δεν υπάρχει εδώ παραβίαση του οικογενειακού και οικιακού ασύλου; Υστερα, και κατά τη διάρκεια των αστυνομικών επιδρομών, ένας μεγάλος αριθμός Τσιγγανόπουλων δεν είδαν, δε βίωσαν τις προσβολές, τις βρισιές και τους ξυλοδαρμούς δικών τους προσώπων; Από την άλλη, δεν είναι λίγες και οι περιπτώσεις που Τσιγγανόπουλα συνελήφθησαν και κακοποιήθηκαν από αστυνομικούς. "Ξεκινήσαμε για το Καματερό πουλώντας μοκέτες... Σε κάποια στιγμή μας σταμάτησαν τρεις χωροφύλακες. Μας ζήτησαν ταυτότητα, αλλά δεν είχαμε. Μας πήγαν στο αστυνομικό τμήμα, όπου μας έγδυσαν, μας ξάπλωσαν κάτω και μας χτύπαγαν πίσω στα πόδια, στις πλάτες, σφαλιάρες στο κεφάλι. Εμείς κλαίγαμε, αλλά αυτοί δεν σταμάταγαν. Μας έστειλαν αρκετές φορές στο διοικητή να λέμε "είμαι μαλάκας" και μετά ξανά ξύλο. Μας έσβησαν τα φώτα, κλείσαν τα παράθυρα και συνέχισαν να μας δέρνουν", θα πουν δύο νεαροί Τσιγγάνοι σε κάποια εφημερίδα.(σ.σ. Σοσιαλιστική Αλλαγή, στις 2/11/΄86) Στην ίδια την έκθεση της Διεθνούς Αμνηστίας για "Βασανιστήρια και Κακομεταχείριση στην Ελλάδα", τον Ιούνιο του 1992, είναι καταχωρημένη και η περίπτωση τριών ανήλικων Τσιγγανόπουλων που χτυπήθηκαν από αστυνομικούς και στη συνέχεια τους έγινε...ηλεκτροσόκ στα γεννητικά τους όργανα! Η χρήση βίας απέναντι στους μικρούς Roma - παιδιά μιας αδύναμης και περιθωριακής κοινωνικής ομάδας - δεν είναι σπάνιο φαινόμενο. Στα χωριά και στις παρυφές των πόλεων της χώρας μας, τα Τσιγγανόπουλα, συχνά, διώχνονται με απειλές, βρισιές και πετροβολισμούς, τόσο από ενήλικες όσο και από παιδιά που ήδη διαμορφώθηκαν με ρατσιστικά στερεότυπα κατά των Γύφτων. δ) Το Δικαίωμα σε Ονομα, Ιθαγένεια, Ταυτότητα Το άρθρο 7, παρ. 1 και 2, τονίζει: (1) Το παιδί θα εγγραφεί αμέσως μετά τη γέννησή του και θα έχει από την ημέρα αυτή δικαίωμα σε όνομα, το δικαίωμα να αποκτήσει μια ιθαγένεια {...}. (2) Τα κράτη-μέρη θα διασφαλίσουν την εφαρμογή αυτών των δικαιωμάτων {...} και συγκεκριμένα, εκεί που το παιδί θα θεωρούνταν διαφορετικά άπατρις. Εδώ υπάρχει το πιο φοβερό, ίσως το πιο μεγάλο χάσμα ανάμεσα στις διεθνείς αρχές και της κοινωνικής-νομικής πραγματικότητας των Τσιγγάνων. Γιατί; Διότι χιλιάδες Τσιγγανόπουλα, μαζί με τους γονείς τους, είναι χωρίς ιθαγένεια, χωρίς δηλαδή υπηκοότητα, και δεν είναι έτσι γραμμένα σε κανένα μητρώο δήμου ή κοινότητας της χώρας μας. Σύμφωνα με εκτιμήσεις μας, πρόκειται για το 10-15% του τσιγγάνικου πληθυσμού, που δεν είναι πολίτες του κράτους μας ούτε κανενός άλλου κράτους. Σε πολλά μέρη της Ελλάδας συναντάς Roma που είναι απάτριδες (ανιθαγενείς), ακόμη και στη χώρα που γεννήθηκαν αυτοί και οι πρόγονοί τους εδώ και δέκα αιώνες. Ετσι, για παράδειγμα, στα Εξαμίλια Κορινθίας, το 1988, απ΄ τους 233 Τσιγγάνους που ζουν εκεί, οι 110 (κοντά δηλαδή στο 50%) δεν είναι πουθενά γραμμένοι. Το ίδιο ισχύει και για τις Σοφάδες Καρδίτσας, όπου το 10% των οικογενειών είναι χωρίς υπηκοότητα... Το ίδιο και στην Κέρκυρα... Είναι σαφές ότι το κράτος και οι Αρχές αδιαφόρησαν, με αποτέλεσμα δεκάδες χιλιάδες Τσιγγάνοι ν΄ αναγνωρίζονται ως αλλοδαποί με "ακαθόριστη υπηκοότητα". Κι αυτό με τη σειρά του σημαίνει ανάμεσα σε πολλά άλλα: α) να τους αντιμετωπίζουν άσχημα οι Αρχές, β) να μη μπορούν να ταξιδέψουν στο εξωτερικό, γ) να μην παίρνουν επιδόματα για τα παιδιά, ενώ συνήθως είναι πολύτεκνοι, δ) να μην έχουν κοινωνική ασφάλιση, ούτε ακόμη της κοινωνικής πρόνοιας: "απορίας", ε) να μην τους δίνουν επίσημα έγγραφα οι Αρχές και η Τοπική Αυτοδιοίκηση, στ) να πληρώνουν όλα τα έξοδα για το νοσοκομείο και την αγορά φαρμάκων, ζ) να μην ψηφίζουν, ούτε να ψηφίζονται, να μην έχουν δηλαδή πολιτικά δικαιώματα, η) να βρίσκονται στις φυλακές χωρίς να φταίνε, μιας και κάποιοι, αφού οι ίδιοι δεν έχουν ταυτότητα αστυνομική, δίνουν ψεύτικα στοιχεία γι΄ αυτούς. Αλλά, παν΄ απ΄ όλα, το δικαίωμα στην ιθαγένεια είναι απαραίτητο για την πνευματική, κοινωνική και υλική υπόσταση του ατόμου. Είναι η επιβεβαίωση της ταυτότητάς του, η αίσθηση ότι ανήκει κάπου, σ΄ έναν δικό του χώρο, ότι έχει μια δική του προσωπική αξία, ότι προστατεύεται από το νόμο του τόπου του. ε΄. Το Δικαίωμα στην Εκπαίδευση Ποιος θ΄ αρνηθεί ότι η μειονότητα των Roma κινείται και ζει στο περιθώριο της ελληνικής κοινωνίας, κυριολεκτικά στερούμενη το θεμελιώδες δικαίωμα για μόρφωση; Μάλλον κανείς! Αλλά αν είναι τόσο τραγική η κατάσταση στον τομέα της εκπαίδευσης των Τσιγγανόπουλων, όπως την περιγράψαμε στο Τρίτο Μέρος τούτης της έκδοσης (σ.σ. θα το δημοσιεύσουμε προσεχώς), γιατί κανείς δεν αντιδρά και δεν απαιτεί ίση μεταχείριση; στ΄. Το Δικαίωμα στην Απόλαυση του Πολιτισμού και της Γλώσσας του Το άρθρο 30 Της Σύμβασης λέει τα εξής: Στα κράτη-μέρη στα οποία ζουν εθνικές, θρησκευτικές ή γλωσσικές μειονότητες ή άτομα αυτόχθονα, το παιδί που ανήκει σε μια τέτοια μειονότητα ή που είναι αυτόχθον θα έχει το δικαίωμα, μαζί με άλλα μέλη της ομάδας του, να απολαμβάνει τον πολιτισμό του, να ομολογεί και να ασκεί τη θρησκεία του, να χρησιμοποιεί τη γλώσσα του. Ενώ το άρθρο 17, παρ. 1, εδάφιο α΄ τονίζει ότι τα κράτη-μέρη θα "ενθαρρύνουν τα μέσα μαζικής ενημέρωσης στο να δείχνουν ειδική φροντίδα στις γλωσσικές ανάγκες του παιδιού που ανήκει σε μειονοτικές ομάδες ή που είναι γηγενές". Είναι φανερό ότι και το Τσιγγανόπουλο έχει το δικαίωμα να απολαμβάνει, να γνωρίζει και να αναπτύσσει τη δική του κουλτούρα και να χρησιμοποιεί (να μιλάει, να διαβάζει) τη γλώσσα του. Ωστόσο, όμως, δεν είναι λίγες και οι περιπτώσεις όπου Τσιγγανόπουλα, μαζί με τους γονείς τους και τους άλλους της φυλής τους, εμποδίστηκαν ή διώχτηκαν όταν εκδήλωναν διάφορες πτυχές της κοινωνικής τους ζωής. Ετσι, ακούμε ή διαβάζουμε στις εφημερίδες για "γενικές κινητοποιήσεις" των κατοίκων κάποιου χωριού ή δήμου, που με διαμαρτυρίες, ακόμη και καταλήψεις κτηρίων έξω κι από αστυνομικά τμήματα, ζητούν ν΄ απαγορευτεί ο τσιγγάνικος γάμος, ή να διαλυθεί, με το επιχείρημα ότι αναστατώνεται ολόκληρη η περιοχή. Επίσης, δεν είναι λίγες και οι περιπτώσεις εκπαιδευτικών οι οποίοι, πιστεύοντας πως έτσι, ίσως, βοηθάνε καλύτερα τους μικρούς Roma, τους ζητάνε να πάψουνε να μιλάνε μεταξύ τους τσιγγάνικα. Τέλος, είναι δυνατό να πιστεύει στα σοβαρά κανείς ότι οι Τσιγγάνοι θα αφομοιωθούν απ΄ την κυρίαρχη εθνότητα και τον πολιτισμό της, με το να μη γνωρίζουν την ιστορία και τη γλώσσα τους (τη γραπτή), οι οποίες δεν διδάσκονται στο εκπαιδευτικό σύστημα της χώρας μας; Είναι φανερό πως δε γίνεται - το ΄χουμε ξαναπεί - να ξεπεραστούν τα στερεότυπα, οι προκαταλήψεις, τα φυλετικά μίση και οι διακρίσεις σε βάρος των Τσιγγανόπουλων, αν προηγουμένως δεν υπάρξει μια έγκυρη και πλήρης ενημέρωση τόσο της τσιγγάνικης όσο και της μη-τσιγγάνικης κοινωνίας σχετικά με την ιστορία, τη γλώσσα, τις θρησκευτικές δοξασίες, τα ήθη, τα έθιμα, την προσφορά και την αλληλεπίδραση του τσιγγάνικου με τον ελληνικό πολιτισμό στη διάρκεια των αιώνων. Και είναι πέρα από κάθε αμφιβολία ότι η γόνιμη κι ωφέλιμη επίδραση στους τομείς της μουσικής, της οικονομίας, των κοινωνικών και εθνικοαπελευθερωτικών αγώνων θα πρέπει να διδαχτεί, ώστε να τη γνωρίσουν και τα Ελληνόπουλα και τα Ελληνόπουλα τσιγγάνικης καταγωγής (που σύμφωνα μ΄ εκτιμήσεις ξεπερνούν τις 70.000). Πάντως, οποιαδήποτε εκπαιδευτική ή κοινωνική παρέμβαση θα πρέπει να ξεκινήσει απ΄ την πολύ μικρή ηλικία, καθώς διάφορες μελέτες απέδειξαν ότι "τα παιδιά αρχίζουν να σχηματίζουν εικόνα των άλλων από τα τέσσερα ή πέντε τους χρόνια. Φαίνεται ότι έχουν κάποια "θετική" κλίση για εκείνους που είναι "διαφορετικοί", όταν τα μέσα μαζικής ενημέρωσης, οι οικείοι τους ή οι γονείς τους δεν ενσταλάξουν μέσα τους προκαταλήψεις ρατσιστικές ή ανάλογες".
24/01/2002 |
|||
