Δίκη στη βάση πραγματικών και όχι κατασκευασμένων στοιχείων
Άμεση απελευθέρωση όλων όσοι αρνούνται τη συμμετοχή τους
Απαλλαγή των κρατουμένων για τα αδικήματα που έχουν παραγραφεί
O ΘΕΟΛΟΓΟΣ ΨΑΡΑΔΕΛΛΗΣ ΕΙΝΑΙ ΑΘΩΟΣ!
(Καταθέσεις διακεκριμένων Ελλήνων και Ξένων)
Μάρτυρες υπεράσπισης του Θεολόγου Ψαραδέλλη: To ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΚΑΦΕΝΕΙΟ έχει δημοσιεύσει, ήδη, την κατάθεση του ΣΑΒΒΑ ΜΙΧΑΗΛ. Συνεχίζουμε με τις καταθέσεις και των άλλων μαρτύρων υπέρ του σ. ΘΕΟΛΟΓΟΥ ΨΑΡΑΔΕΛΛΗ
Μικαέλ Λεβύ, Ελένη Βαρίκα, Ελιάν Πάουελς, Κατρίν Σαμαρύ, Αλέν Κριβίν, Ζιλ Περώ, Χαράλαμπος Καρράς, Εμμανουήλ Δρίβας, Γιάννης Καλογρίδης, Παναγιώτης Τζαβέλλας, Αντώνης Νταβανέλλος, Περικλής Γρίβας, Αντώνης Σωτηράκος, Κωνσταντίνος Πατακός, Ηλίας Μάτσικας, Σαμπετάυ Μάτσας, Κωνσταντίνος Βαμβακούλας, Γεώργιος Πλεμένος, Ευθύμιος Νικολαΐδης, Χαράλαμπος Γεωργούλας, Ιωάννης Παπαμιχαήλ, Διονυσία Βωβού, Ιωάννης Φελέκης, Πρόδρομος Τσιπουρίδης, Ελένη Ψαραδέλλη, Νάντα Ψαραδέλλη, Μαριάννα Ψαραδέλλη
(Συνέχεια από το προηγούμενο) ΔΕΥΤΕΡΟ ΜΕΡΟΣ ΠΕΜΠΤΗ 19 ΙΟΥΝΙΟΥ 2003 (ΜΕΡΟΣ 1ο) 19/6/2003 2:28:00 μμ
ΩΡΑ ΕΝΑΡΞΕΩΣ: 09:00
Α΄ ΜΕΡΟΣ 09:00 - 10:55
ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Καλή σας ημέρα. Επαναλαμβάνεται η συνεδρίαση που έχει διακοπεί. ΑΡΧΙΦΥΛΑΚΑΣ: (Εκτός μικροφώνου) ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑΣ: Να επιτραπεί.
ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Επιτρέπεται η εκπροσώπηση. Κύριε Παπαδάκη, τους εκπροσωπείται προσωρινά. Αρχίζουμε από τους μάρτυρες του κ. Τζωρτζάτου που είναι προγραμματισμένοι για σήμερα.
Δ. ΖΩΤΟΣ: Έχουμε συνεννοηθεί με τον κ. Παπαδάκη.
ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Να υπάρχει συναίνεση. Έχουμε τον κ. Ψαραδέλλη δηλαδή τους μάρτυρες. Η κα Samary Catherine.
Δ. ΖΩΤΟΣ: Πριν από την έναρξη της εξετάσεως της κας Samary θα ήθελα να δώσω στο Δικαστήριό σας κάποια έγγραφα σχετικά με τους ισχυρισμούς του κ. Ψαραδέλλη. Όπως ξέρετε ο κ. Ψαραδέλλης έχει έναν ισχυρισμό ότι όταν ομολόγησε στην Αστυνομία την ληστεία που ομολόγησε, το βασικό στοιχείο που την προσδιόριζε χρονικά δεν ήταν αυτό που αναφέρθηκε τόσο ως χρονολογία του ΄86 και αυτό που θα μπορούσε να την προσδιορίσει αντικειμενικά ήταν το γεγονός ότι στις εφημερίδες της εποχής εκείνης κατά την οποία τοποθέτησε την συμμετοχή του στην ληστεία, δημοσιεύτηκε την επομένη ότι αυτοί είναι οι ευγενικοί ληστές οι οποίοι βοήθησαν την έγκυο.
Αναζητώντας τις εφημερίδες της εποχής το ΄86 δεν βρέθηκε σε καμία από τις ληστείες που φέρονται ότι έγιναν το ΄86 τέτοιο δημοσίευμα. Βρέθηκε όμως στις εφημερίδες του ΄83 κι έτσι προσδιορίστηκε χρονικά η ακρίβεια της χρονολογίας την οποία αφορά η συμμετοχή του. Ήδη αυτή την εφημερίδα την έχω καταθέσει στο Δικαστήριό σας. Απλώς για να διαλυθούν τυχόν αμφιβολίες ότι ίσως και το ΄86 στην ληστεία που αναφέρεται ο κ. Χριστόδουλος Ξηρός....
ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Είναι το ΄83.
Δ. ΖΩΤΟΣ: Για να διαλυθούν οι υποψίες θέλω να προσκομίσω και την εφημερίδα του ΄86 η οποία περιγράφει την ληστεία που έγινε τότε στην οποία όμως δεν αναφέρει ούτε ευγενικούς ληστές, ούτε βοήθεια στην έγκυο γιατί ακριβώς δεν υπήρξε. Αυτό είναι το πρώτο έγγραφο στο οποίο θέλω να αναφερθώ.
Το δεύτερο είναι σχετικά με αυτή την ληστεία πάλι. Από το διαβιβαστικό που υπάρχει είτε στην δικογραφία προκύπτει και ένα δεύτερο στοιχείο. Ότι σε αυτή την ληστεία του ΄86 δεν συμμετείχαν 5 άνθρωποι όπως ισχυρίζεται στην προανακριτική του απολογία ο κ. Χριστόδουλος Ξηρός αλλά 4 σύμφωνα με το διαβιβαστικό, όπως άλλωστε στην ληστεία του ΄83 έχει αναφέρει ο κ. Ψαραδέλλης. ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Για τα ΕΛΤΑ είναι η κατηγορία.
Δ. ΖΩΤΟΣ: Όχι, η ληστεία των ΕΛΤΑ. Μιας και αναφέρθηκε ο κ. Εισαγγελεύς στο ΄88, για την ληστεία του ΄88 υπάρχουν τα δημοσιεύματα των εφημερίδων και έχουν κατατεθεί τα οποία όμως λόγω των πολλαπλών πυροβολισμών και του τραυματισμού του Αστυφύλακα Παπαϊωάννου δεν περιγράφουν βέβαια ληστεία με ευγενείς ληστές αλλά για αδίστακτους οι οποίοι έχουν πυροβολήσει. Στην ληστεία του ΄88 ποτέ δεν έχει αποδεχθεί ο κ. Ψαραδέλλης ότι συμμετείχε, ούτε κανένας άλλος αναφέρει γι αυτό. ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Μιλάει για το ΄86.
Δ. ΖΩΤΟΣ: Απλώς επειδή εκεί προέκυπτε από την δικογραφία ότι μία πελάτισσα ήταν έγκυος και ο κ. Ανακριτής θεώρησε ότι εκεί θα αναφέρεται η έγκυος και έτσι προέκυψε αυτή η κατηγορία. Νομίζω ότι είναι αρκετά αβάσιμη θα έλεγα.
ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Θα τα δούμε. Έγιναν κατανοητά πάντως αυτά που λέτε.
Δ. ΖΩΤΟΣ: Το τρίτο στοιχείο που θα ήθελα να καταθέσω κ. Πρόεδρε είναι το εξής: ένας από τους βασικούς ισχυρισμούς του κ. Ψαραδέλλη είναι ότι αρνήθηκε την συμμετοχή του στην 17Ν και στο έδαφος ενός επιχειρήματος, ότι <<εγώ είμαι από το 1963 ενταγμένος στην 4η Διεθνή που έχει πολύ συγκροτημένη πολιτική άποψη και για την ανάλυση της κοινωνίας και για το πώς περνάμε σε μία άλλη κοινωνία, με ποιους τρόπους, με ποιες κοινωνικές δυνάμεις και ποια μέσα χρησιμοποιούμε και σε κάθε περίοδο>>. Σε σχέση με την κρίσιμη περίοδο θέλω να καταθέσω στο Δικαστήριό σας όπως ξέρετε και όπως έχει αναφερθεί ήδη, ο κ. Ψαραδέλλης.....
ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Δεν χρειάζονται τόσες αναλύσεις. Τα καταλάβαμε αυτά.
Δ. ΖΩΤΟΣ: Αναφέρω το έγγραφο.....
ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Ήδη τα έχει πει όλος ο κόσμος. Μην νομίζετε ότι όταν βομβαρδίζεται πολλές φορές το Δικαστήριο με τα ίδια πράγματα ωφελείτε κανένας.
Δ. ΖΩΤΟΣ: Εγώ κ. Πρόεδρε δεν νομίζω ότι έχω βομβαρδίσει το Δικαστήριο.
ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Εμείς καταλάβαμε τώρα ότι αυτός ανήκει στην 4η Διεθνή Τροτσκισμός που είναι ασύμβατη τελείως με την δράση της 17Ν.
Δ. ΖΩΤΟΣ: Απλώς θέλω να καταθέσω το έγγραφο.
ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Αυτό το καταλάβαμε. Τώρα τί πιστεύουμε και τί θα κάνουμε είναι άλλο θέμα.
Δ. ΖΩΤΟΣ: Εγώ τα έγγραφα που θα καταθέσω αφορούν: συνέντευξη του 1972 του κ. Θεολόγου Ψαραδέλλη στο περιοδικό <<INTERNASIONAL PRESS>> στο οποίο αναφέρει την θέση που ήδη από τότε είχε απέναντι σε ότι αφορά την μορφή πάλης, την τοποθέτηση βομβών ως μορφή πάλης είτε για την ανατροπή της δικτατορίας, είτε για την ανατροπή οποιουδήποτε άλλου καθεστώτος. Αυτό είναι το δεύτερο. Το τρίτο στοιχείο είναι το εξής για να ισχυροποιήσω τον ισχυρισμό του, αναφέρθηκε στο ότι στην ληστεία που συμμετείχε ήταν και ένας Σκανδάλης και ότι αυτός ήταν πράγματι στην ομάδα παλιότερα του Τσιρώνη ο οποίος όπως προφανώς δεν θυμάται το Δικαστήριο ήταν ένας ιδιόρρυθμος άνθρωπος ο οποίος σκοτώθηκε, δολοφονήθηκε το 1978. Σε σχέση με αυτό απλώς θα προσκομίσω σειρά δημοσιευμάτων της εποχής που βεβαιώνουν απλώς ότι ο Σκανδάλης ήταν πράγματι κατά τα δημοσιεύματα και κατά τις δηλώσεις του στην ομάδα Τσιρώνη το ΄78. Θα τα προσκομίσω στο Δικαστήριο.
Δ. ΕΥΑΓΓΕΛΑΤΟΣ: Κύριε Πρόεδρε, να λάβουμε κι εμείς γνώση. Μας αφορά η υπόθεση του κ. Ψαραδέλλη. Να πάρουμε φωτοτυπίες για να έχουμε κι εμείς μία εικόνα των όσων λέει ο κ. συνάδελφος.
ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Πολύ ευχαρίστως. Μάρτυρας του κ. Ψαραδέλλη είναι η κα Samary Catherine. Ο διερμηνέας δεν πρέπει έχει συγγενική σχέση με κατηγορούμενο. Υπάρχει λόγος που μας κωλύει. Ούτε ο κ. Γιωτόπουλος μπορεί να κάνει τον διερμηνέα. Δεν επιτρέπεται γιατί είναι κατηγορούμενος. (Διαλογικές συζητήσεις)
ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Είστε η κα Ψαραδέλλη;
Ν. ΨΑΡΑΔΕΛΛΗ: Μάλιστα.
ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Το όνομά σας το μικρό;
Ν. ΨΑΡΑΔΕΛΛΗ: Νάντα. ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Σύζυγος του κ. Θεολόγου Ψαραδέλλη. Γεννηθήκατε εδώ στην Αθήνα;
Ν. ΨΑΡΑΔΕΛΛΗ: Όχι, γεννήθηκα στο Βελιγράδι.
ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Κατοικείτε;
Ν. ΨΑΡΑΔΕΛΛΗ: Στον Χολαργό.
ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Τί επάγγελμα κάνετε;
Ν. ΨΑΡΑΔΕΛΛΗ: Είμαι υπάλληλος στο Γαλλικό Προξενείο.
ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Ορκιστείτε ότι θα διερμηνεύσετε πιστά.
Ν. ΨΑΡΑΔΕΛΛΗ: Θα διερμηνεύσω πιστά στην τιμή και την υπόληψή μου.
ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Πιστά από την ελληνική στην γαλλική και αντίστροφα διότι η μάρτυς δήλωσε ότι αγνοεί. Samary Catherine του Claude. Γεννηθήκατε το ΄45. Είστε Καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο. Τί μάθημα κάνετε; C. SAMARY: Είναι Καθηγήτρια Οικονομικών και Ερευνήτρια και κάνω έρευνες για την επέκταση της Ευρωπαϊκής Ένωσης προς τις χώρες της Ανατολικής Ευρώπης.
ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Υπάρχει διάταξη που δεν μας το επιτρέπει. Έστω κι αν ο κ. Εισαγγελεύς δεν έχει αντίρρηση εμείς μάλλον πρέπει να κρατήσουμε τους τύπους. Εξηγήστε ότι είστε σύζυγος και υπάρχει κώλυμα από το νόμο να μην κάνετε την διερμηνέα. Ας είμαστε τυπικοί απόλυτα σε αυτή την διαδικασία. Τα προσέχουμε σαν κόρη οφθαλμού όλα. Η κα Βαρήκα Ελένη. Πείτε τί συμβαίνει της κυρίας. (Διαλογικές συζητήσεις)
ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Βαρήκα Ελένη, Καθηγήτρια Πανεπιστημίου, Παρίσι. <<Βεβαιώνω με την συνείδησή μου και την τιμή μου>>. Ε. ΒΑΡΗΚΑ: Στην συνείδησή μου θα πω την αλήθεια.
ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Τί μάθημα διδάσκετε στο Πανεπιστήμιο; Σε ποιο Πανεπιστήμιο;
Ε. ΒΑΡΗΚΑ: Είμαι στο Πανεπιστήμιο του Παρισιού 8, στο Τμήμα Πολιτικών Επιστημών και διδάσκω Πολιτική Θεωρία και Πολιτική Ιστορία.
Δ. ΖΩΤΟΣ: Κύριε Πρόεδρε, μετά την εξέταση της κας Βαρήκα η οποία ξέρει ελληνικά και γαλλικά μπορούμε να την χρησιμοποιήσουμε ως διερμηνέα για την κα Samary μετά την εξέτασή της. ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Όλα η δικονομία τα έχει προβλέψει. Ο κ. Ζώτος έχει το λόγο.
Δ. ΖΩΤΟΣ: Εσείς πού, πότε και κάτω από ποιες συνθήκες γνωρίσατε τον κ. Ψαραδέλλη;
Ε. ΒΑΡΗΚΑ: Γνώρισα τον κ. Ψαραδέλλη στο Παρίσι το 1972, αλλά είχα ακούσει γι αυτόν πολύ πριν, από το 1970 όταν δηλαδή ήμουν ακόμα στην Ελλάδα από τον Μαστρογιάννη ο οποίος ήταν ένας πολύ καλός οικογενειακός φίλος και ένας από τα πιο παλιά στελέχη της Αριστερής Αντιπολίτευσης στην Ελλάδα και στον οποίο είχα πολύ μεγάλη εκτίμηση. Ο οποίος ήρθε στο σπίτι και μας διηγήθηκε το πώς ο Θεολόγος Ψαραδέλλης μίλησε στο Δικαστήριο μετά την έκδοσή του από το Βουλγαρικό Κράτος. Ο Μαστρογιάννης ήταν περήφανος για την στάση του κ. Ψαραδέλλη την οποία θεωρούσε υποδειγματική ακριβώς επειδή δεν δέχθηκε μπροστά στους εκπροσώπους, σε αυτούς που θεωρούσε δικαίως κατά την γνώμη μου εκπροσώπους της δικτατορίας κατά κάποιο τρόπο να ασκήσει κριτική σε τάσεις της Αριστεράς με τις οποίες διαφωνούσε δείχνοντας έτσι καταρχάς μία διεθνιστική στάση αλλά κυρίως δείχνοντας - έλεγε ο Μαστρογιάννης - ότι αυτό που μισούμε δεν είναι οι άνθρωποι αλλά οι θεσμοί και οι σχέσεις εξουσίας. Κατόπιν όταν πήγα το 1972 στο Παρίσι γνώρισα από κοντά τον κ. Θεολόγο Ψαραδέλλη. Συμμετείχαμε μαζί στις Επιτροπές που είχε δημιουργήσει ο Σύλλογος Ελλήνων Φοιτητών για συμπαράσταση στην αντίσταση κατά της δικτατορίας, στον αγώνα τον αντιδικτατορικό και μάλιστα συμμετείχαμε στην ίδια Επιτροπή η οποία λεγόταν Επιτροπή Διεθνών Σχέσεων. Δηλαδή η οποία είχε επαφή με τις Οργανώσεις και τους Συλλόγους των Γάλλων αλλά και άλλων χωρών και άλλων Επιτροπών συμπαράστασης στον αγώνα κατά της δικτατορίας.
Δ. ΖΩΤΟΣ: Την περίοδο που ζούσε στην Γαλλία ο κ. Ψαραδέλλης είχε αυτή την πολιτική; Συνέχιζε να είναι ενταγμένος ή να έχει μια πολιτική δραστηριότητα στην Γαλλία στα πλαίσια των Ελλήνων εμιγκρέδων τότε;
Ε. ΒΑΡΗΚΑ: Ο κ. Ψαραδέλλης δεν σταμάτησε να έχει μια πολιτική δραστηριότητα εμφανή και μαζική όπως είπα στον Σύλλογο και στις Επιτροπές και πολύ περισσότερο λόγω της στάσης του αυτής και της ιστορίας του είχε γίνει κατά κάποιο τρόπο ένα σύμβολο του αντιδικτατορικού αγώνα στην Γαλλία αλλά και στην Ευρώπη και στην Αγγλία και σε άλλες χώρες. Η απολογία του είχε διαδοθεί ευρύτατα και επομένως είχε μια πολύ έντονη δράση σε αυτόν τον αγώνα.
Δ. ΖΩΤΟΣ: Έχει μία σχέση αυτό που ρωτάω κ. Πρόεδρε με το πώς εντάσσεται σε έναν κύκλο υπόπτων ο κ. Ψαραδέλλης. Οι Γαλλικές Υπηρεσίες Ασφαλείας τότε αυτούς που προέρχονταν είτε από την Ελλάδα, είτε από την Ισπανία, είτε από χώρες που είχαν δικτατορίες και είχαν δραστηριότητα στην χώρα τους πριν για λόγους εσωτερικής ασφάλειας του Γαλλικού κράτους, είναι γνωστό αυτό πια στη Γαλλία ότι αυτούς τους ανθρώπους τους παρακολουθούσε με την έννοια ότι είχε ένα μάτι επάνω τους, όχι ότι είχε μία αναγκαίως αρνητική προδιάθεση απέναντί τους. Ωστόσο ήταν καταχωρημένοι ως πολιτικά ενεργοί αντιδικτατορικοί αγωνιστές στα αρχεία των Γαλλικών Υπηρεσιών Ασφαλείας;
Ε. ΒΑΡΗΚΑ: Προφανώς ο κ. Θεολόγος Ψαραδέλλης είχε ζητήσει πολιτικό άσυλο και είχε πολιτικό άσυλο και όλοι όσοι είχαν ζητήσει πολιτικό άσυλο ήταν καταγραμμένοι. Όχι υπό παρακολούθηση με την κακή έννοια αλλά εν πάση περιπτώσει....
ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Δηλαδή δεν μπορεί από την μια μεριά να σου δίνω πολιτικό άσυλο και από την άλλη να σε έχω και ύποπτο.
Ε. ΒΑΡΗΚΑ: Όχι, αλλά ήταν και είναι μέχρι τώρα καταγεγραμμένοι.
Δ. ΖΩΤΟΣ: Την περίοδο που εσείς γνωρίζετε τον κ. Ψαραδέλλη -συνεχίζεται να τον γνωρίζετε από το ΄72- μέχρι πότε έχετε μία σχέση μαζί του πολιτική ή προσωπική ή τί σχέση έχετε; Αν έχετε την καλοσύνη να πείτε στο Δικαστήριο τις πολιτικές του απόψεις και τις πολιτικές του πρακτικές την περίοδο που εσείς τον γνωρίζετε και την περίοδο κατά την οποία δράτε μαζί του ή παρακολουθείτε απλώς την δράση του αν δεν έχετε μία κοινή δράση.
Ε. ΒΑΡΗΚΑ: Έχουμε μία κοινή δράση. Όταν γυρίσαμε στην Ελλάδα το ΄74, από το ΄74 έως το ΄78 ήμασταν σύντροφοι στην ίδια Ομάδα και επομένως τον έβλεπα καθημερινά τον κ. Ψαραδέλλη και ήμασταν μαζί σε όλους τους αγώνες αυτής της περιόδου για την κατάργηση του 509, στον αγώνα του ισπανικού κινήματος ενάντια στην δικτατορία.
ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Τί να τα κάνω εγώ αυτά;
Δ. ΖΩΤΟΣ: Κύριε Πρόεδρε, η συμμετοχή στην Οργάνωση η οποία ήταν αναμφίβολα μία πολιτική Οργάνωση με ενδιαφέρει τί απόψεις και τί πρακτική δραστηριότητα είχε ο κ. Ψαραδέλλης εκείνη την περίοδο.
ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Όταν απευθύνεστε σε Δικαστήριο τέτοιας εμπειρίας περιττά να τα λέτε όλα τα άλλα. Αυτό έχει σημασία, θα την ακούσουμε την μάρτυρα από δική της αντίληψη να λέει ότι <<εμείς όταν συζητάγαμε για τέτοια πράγματα έλεγε όχι βία, δεν την θέλω την βία, δεν θέλω σκοτωμούς>>. Αν έλεγε τέτοια πράγματα να τα πει η μάρτυς. Αλλιώς τί να τα κάνω όλα τα άλλα; Βέβαια όταν ήταν στον αντιδικτατορικό αγώνα θα την ήθελε και την βία βέβαια.
Δ. ΖΩΤΟΣ: Όχι. Ας αρχίσουμε από εκεί.
ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Ούτε τότε;
Δ. ΖΩΤΟΣ: Την περίοδο της δικτατορίας ο κ. Ψαραδέλλης ήταν υπέρ της τοποθέτησης των βομβών ή άλλους τρόπους είχε επιλέξει ήδη από τότε για την αντίσταση στην δικτατορία και τί άποψη είχε γι αυτό εκφρασμένη; Είναι αυτή η συνέντευξη την οποία θα σας δώσω κ. Πρόεδρε στην συνέχεια.
Ε. ΒΑΡΗΚΑ: Σε αυτό θα σας απαντήσω. Είχαμε κάνει πολλές συζητήσεις ακριβώς γιατί εκείνος ήταν αρκετά ορθόδοξος τροτσκιστής και εγώ λιγότερο ορθόδοξη. Γνωρίζω ότι ο κ. Ψαραδέλλης ήταν κριτικός στην πρακτική του βομβισμού.
Βεβαίως θεωρούσε λάθος και απαράδεκτο την στάση ορισμένων τμημάτων της Αριστεράς που θεωρούσαν αυτούς τους αγωνιστές ως προβοκάτορες αλλά διαφωνούσε με αυτού του είδους την πρακτική την οποία πίστευε ότι κατά κάποιο τρόπο υποκαθιστά την δράση της εργατικής τάξης η οποία κατά την γνώμη μου ήταν η μόνη η οποία μπορούσε αποτελεσματικά να δράσει για την πτώση της δικτατορίας και γενικότερα την αλλαγή.
ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Πάει η δικτατορία. Να ησυχάσουμε από την δικτατορία. Εμείς έχουμε ησυχάσει.
Δ. ΖΩΤΟΣ: Πάμε την επόμενη περίοδο μετά την δικτατορία. ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Τί να τα κάνουμε τώρα;
Ε. ΒΑΡΗΚΑ: Εγώ σας απαντώ σε αυτό που ρωτήσατε.
ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Θέλω λίγο συμπυκνωμένα να τα λέτε. Δεν μου χρειάζονται τόσες λεπτομέρειες. Πείτε μας η ουσία ποια είναι.
Ε. ΒΑΡΗΚΑ: Εγώ νόμιζα ότι είναι η ουσία ότι ακόμα και στην περίοδο της δικτατορίας είχε αυτή τη θέση και την οποία εξακολούθησε να έχει μετέπειτα, την περίοδο δηλαδή αμέσως μετά τη δικτατορία, κατά την οποία εξακολούθησε να πιστεύει ακόμα περισσότερο ότι η ατομική ή η μειοψηφική βία δεν ανταποκρίνεται στον τρόπο με τον οποίο αυτός πίστευε και σύμφωνα με την παράδοση στην οποία ανήκει, της Αριστεράς στους στόχους, που γι αυτόν ήταν οι στόχοι της αλλαγής της κοινωνίας και της σοσιαλιστικής επανάστασης.
ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Ο Τρότσκι λέει πουθενά στους Τροτσκιστές <<να κάνουμε και καμιά ληστειούλα κάπου-κάπου>>;
Δ. ΖΩΤΟΣ: Κατηγορείται ο κ. Ψαραδέλλης και έχει ομολογήσει ότι έχει συμμετάσχει σε μια ληστεία. Λέει: <<Τα χρήματα που θα έπαιρνα ενδεχομένως τα ήθελα για την έκδοση κάποιου βιβλίου>>. Πείτε μας, μιας και λέει ο Ψαραδέλλης ότι ανήκει στην 4η Διεθνή εάν μέσα στις πρακτικές της 4ης Διεθνούς είναι να γίνονται ληστείες για να εκδίδονται βιβλία ή ποιος ειδικός λόγος μπορεί στο μέτρο που εσείς ξέρετε να δικαιολογήσει αν αυτός ο ισχυρισμός του είναι αληθινός. Ή μήπως δεν πήγε γι αυτό το λόγο σ΄ αυτή τη ληστεία αλλά πήγε για να πάρει τα χρήματα αυτά για τον εαυτό του. Αν καταρχήν είναι μέσα στην παράδοση ή αν αυτό ήταν μέσα στην πολιτική πρακτική της 4ης Διεθνούς, ή μια δική του προσωπική επιλογή.
Ε. ΒΑΡΗΚΑ: Η ληστεία δεν είναι στην πρακτική της παράδοσης της 4ης Διεθνούς όσον αφορά τις περιόδους κάποιων δημοκρατικών εγγυήσεων και ελευθεριών. Δεν είναι όμως θέμα αρχής. Είπε και νομίζω ότι έχει δίκιο σ΄ αυτό, ότι η ιδεολογία του επιτρέπει σε κάποιες συνθήκες ληστείες τραπεζών αλλά δεν του επιτρέπει δολοφονίες πολιτικών αντιπάλων. Νομίζω ότι όπως και ο ίδιος ο κ. Ψαραδέλλης είπε, αυτή η ληστεία ήταν πολιτικό λάθος διότι δεν ανήκει στις παραδόσεις του Κινήματος στο οποίο ανήκει από το 1963, να χρηματοδοτούνται οι εκδόσεις με ληστείες. Από την άλλη πλευρά, όταν διάβασα αυτά που είπε ο κ. Ψαραδέλλης στις εφημερίδες, πίστεψα ότι ήταν δυνατό να έχει λάβει μέρος σε μια ληστεία γι αυτό το λόγο, για δύο λόγους:
Ο πρώτος είναι ότι ανήκει σε μια παράδοση για την οποία το πρόβλημα των εκδόσεων και το πρόβλημα της μόρφωσης της εργατικής τάξης είναι πάρα πολύ έντονη όχι μόνο διεθνώς αλλά και ειδικώς εδώ στην Ελλάδα. Ανήκει σε μια παράδοση που από τη δεκαετία του ΄20, επί 10 χρόνια η επιλογή της ήταν να μορφώσει τους εργάτες, διότι μόνο μορφωμένοι εργάτες ήταν δυνατό να αυτο-οργανωθούν και να δράσουν για την αυτο-χειραφέτηση. Αυτό είναι κάτι το οποίο συνέχισε και μπορώ να το ξέρω γιατί γνωρίζω την παράδοση από πολύ μικρή, είναι κάτι πολύ σημαντικό σ΄ αυτό το χώρο και στον Ψαραδέλλη ήταν κάτι σαν εμμονή. Επιπλέον, ο δεύτερος λόγος είναι ότι ο Θεολόγος Ψαραδέλλης έχει έναν αυθορμητισμό, θα έλεγα πολλές φορές μια παιδικότητα και πιθανό να μην μέτρησε από την αρχή τις συνέπειες, ότι σε μια ληστεία μπορεί κάποιος να πληγωθεί. Επιπλέον οι αγωνιστές οι οποίοι δουλεύουν στη μονιμότητα όπως αυτός, που ήταν στον σύλλογο των λιθογράφων, είναι πολύ επικίνδυνο να παίρνουν μέρος σε ληστείες. Αυτά προφανώς τα σκέφτηκε μετά και γι αυτό θεωρεί ότι είναι πολιτικό λάθος.
ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Έλα όμως που είναι και παράβαση του Ποινικού Κώδικα... Να ήταν μόνο πολιτικό λάθος, ποιος θα το συζητούσε; Πείτε μου κάτι άλλο: Την ξέρετε τη 17Ν, έχετε ακούσει για αυτήν; Γιατί είστε πολιτική επιστήμων.
Ε. ΒΑΡΗΚΑ: Βεβαίως την έχω ακούσει.
ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Αυτές είναι κλειστές Οργανώσεις;
Ε. ΒΑΡΗΚΑ: Είναι κλειστές Οργανώσεις όπως όλες οι Οργανώσεις αυτού του τύπου.
ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Είναι κλειστές, μυστικά είναι αυτά όλα, μη βάλουμε και κανέναν της αστυνομίας μέσα. Όταν κάνει λοιπόν η 17Ν κάποια επιχείρηση όπως τη λένε, εμείς τη λέμε πράξη εγκληματική, πείτε την επιχείρηση, μπορεί να πάρει μέσα κάποιον που να πει ότι <<δε με βάζεις κι εμένα να μου δώσεις 500.000 σ΄ αυτή τη ληστειούλα>>; Μπορεί να το πει αυτό μια τέτοια Οργάνωση, έναν μη μυημένο, έναν που δεν έχει σχέση με τη 17Ν, έναν ο οποίος δεν ασπάζεται την ιδεολογία της 17Ν. Είχα ρωτήσει και τον καθηγητή τον κ. Λεβί σ΄ αυτή τη θέση. Δε θα σας πω τί απάντησε. Για να δούμε εσείς τί θα απαντήσετε.
Ε. ΒΑΡΗΚΑ: Εγώ νομίζω ότι μια τέτοια Οργάνωση παράνομη δεν διακινδυνεύει να συνεργαστεί με κάποιον άνθρωπο ο οποίος είναι γνωστός αγωνιστής, λειτουργεί σ΄ ένα χώρο....
ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Δεν είναι δικός της τέλος πάντων και δεν είναι μυημένος. Ε. ΒΑΡΗΚΑ: Ακριβώς. Αλλά απ΄ ότι ξέρω ο κ. Ψαραδέλλης δήλωσε ότι συμμετείχε σε μια ληστεία την οποία δεν έχει διεκδικήσει η 17Ν. ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Θα το δούμε αυτό, το ψάχνουμε. Δεν έχω άλλη ερώτηση.
ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑΣ: Μετέχει στη ληστεία αυτή ο κ. Ψαραδέλλης ένοπλος.
ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Κατά την κατηγορία.
ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑΣ: Και κατά την ομολογία του. Του έδωσαν όπλο και το κρατούσε στη διάρκεια της ληστείας.
Ε. ΒΑΡΗΚΑ: Η ερώτηση ποια είναι;
ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑΣ: Πώς κρίνετε εσείς αυτή την πράξη; Τη ληστεία την οποία κάνει ένας ένοπλος;
Ε. ΒΑΡΗΚΑ: Εγώ σας είπα ότι θεωρώ αυτή τη συγκεκριμένη ληστεία, το συγκεκριμένο στόχο τη συγκεκριμένη ημερομηνία σαν πολιτικό λάθος. Η ληστεία συνήθως γίνεται ένοπλη, ανεξαρτήτως αν και εγώ πιστεύω ότι δεν θα το χρησιμοποιούσε αυτό το όπλο και είναι ένας από τους λόγους για τους οποίου ήταν πολιτικό λάθος.
ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑΣ: Αυτή η πράξη στη Γαλλία τιμωρείται;
Ε. ΒΑΡΗΚΑ: Η Γαλλία έχει ένα νομικό σύστημα που όπως σε όλες τις χώρες καταδικάζει ....
ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑΣ: Την τιμωρεί αυτή την πράξη;
Ε. ΒΑΡΗΚΑ: Την τιμωρεί αυτή την πράξη, αλλά ήθελα να σας απαντήσω σ΄ αυτό που μου είπατε για το νόμο. Έχετε δίκιο ότι σας αφορά η εφαρμογή του νόμου, αλλά απλώς ήθελα να σας πω ότι οι νόμοι όπως ξέρετε, ο Ψαραδέλλης κι αυτός αγωνίστηκε σε μια εποχή που σύμφωνα με το νόμο ήταν παράνομος γιατί αυτή η εποχή, αυτό το καθεστώς είχε καταργήσει τον προηγούμενο νόμο.
ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Λέτε για τη δικτατορία; Στη δικτατορία εμείς είμαστε παράνομοι που δεν αγωνιστήκαμε.
Ε. ΒΑΡΗΚΑ: Απλώς ήθελα να σας πω γιατί μιλώ για πολιτικό σφάλμα.
ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Πολιτικό σφάλμα επί δημοκρατίας λέμε τώρα εμείς, όταν είναι ελληνική δημοκρατία. Το βλέπετε μόνο από πολιτική σκοπιά, από ποινική <<δείτε το εσείς κύριοι, τί μ΄ ενδιαφέρει εμένα, εγώ δεν είμαι ποινικολόγος>> λέτε.
Δ. ΖΩΤΟΣ: Να συνεχίσουμε στο επίπεδο της ληστείας. Έδωσε και μία ερμηνεία γιατί συμμετείχε. Σας φαίνεται πειστική εσάς ότι ήθελε να εκδώσει το βιβλίο του Πουλιόπουλου και τί σχέση έχει ο Πουλιόπουλος.....
ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Ποιος είναι αυτός; Τί είναι αυτός;
Δ. ΖΩΤΟΣ: Τί σχέση έχει ο Πουλιόπουλος με την παράδοση της 4ης Διεθνούς και αν δικαιολογείται για έναν άνθρωπο σαν τον Ψαραδέλλη, αν μπορούμε να δώσουμε μία πίστη στα λεγόμενά του ότι πράγματι, γι αυτό τον σκοπό ήθελε να χρησιμοποιήσει τα χρήματα.
Ε. ΒΑΡΗΚΑ: Ο Πουλιόπουλος αποτελεί την πιο κεντρική φυσιογνωμία του ελληνικού τροτσκισμού και πριν από τον τροτσκισμό, της παράδοσης αυτής της αριστερής αντιπολίτευσης στο Κομμουνιστικό Κόμμα, στον οποίο οφείλουμε τις βασικές αναλύσεις για την κοινωνία στην Ελλάδα και για την φύση της σοσιαλιστικής επανάστασης.
Το έργο αυτό του Πουλιόπουλου που έμεινε για πολύν καιρό ανέκδοτο, αποτελούσε και αποτελεί ακόμα νομίζω τη βάση της θεωρίας και της πρακτικής των Ελλήνων Τροτσκιστών και με αυτή την έννοια για τον Ψαραδέλλη ήταν πολύ σημαντική η έκδοση αυτών των έργων επειδή πίστευε ότι ήταν κι ένας τρόπος ενοποίησης κατά κάποιον τρόπο αυτού του Κινήματος το οποίο ήταν πολύ διασπασμένο.
ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Καλά, πόσοι είναι εδώ στην Ελλάδα; Δε μάζευαν από ένα χιλιάρικο ο καθένας να το εκδώσουν να τελειώνουμε; Αμα είναι 500 αυτοί, 500.000 θα ήταν και το ρεγάλο της ληστείας. Στη Γαλλία έμαθα ότι είναι πάρα πολλοί. Μας είπε κάποιος καθηγητής ότι είναι πάρα πολλοί στη Γαλλία.
(διαλογικές συζητήσεις)
Δ. ΖΩΤΟΣ: Στις Προεδρικές εκλογές στη Γαλλία, το ρεύμα της 4ης Διεθνούς κατέβηκε στις Προεδρικές; Και αν κατέβηκε, ποιο ποσοστό ψήφων πήρε;
ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Στη Γαλλία έχουμε 13, 12%, πόσο έχουμε;
Ε. ΒΑΡΗΚΑ: Ναι, στη Γαλλία είναι πολύ πιο ισχυρό βέβαια το Κίνημα, έχει Ευρωβουλευτές, εκ των οποίων ένας θα έρθει να καταθέσει σ΄ αυτό το Δικαστήριο.
Δ. ΖΩΤΟΣ: Το ρεύμα της 4ης όλο μαζί, και οι δύο υποψήφιοι;
Ε. ΒΑΡΗΚΑ: Και οι δύο υποψήφιοι είχαν γύρω στο 10% νομίζω.
ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Είναι μεγάλο το ποσοστό, αλλά δεν έχει σημασία, και λίγοι να είναι, λέω δε μάζευαν από πέντε δεκάρες ο καθένας να τελειώνουν; Ο ίδιος το λέει, ότι <<πήγα για να εκδώσω το βιβλίο του μακαρίτη του Πουλιόπουλου>>.
Ε. ΒΑΡΗΚΑ: Κι ο ίδιος λέει ότι ήταν λάθος, αναγνωρίζει ότι ήταν λάθος. Κι εγώ πιστεύω ότι ήταν λάθος.
ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Αρκεί αυτό όμως; Αναγνωρίζω ότι είναι λάθος και τελείωσε;
Ε. ΒΑΡΗΚΑ: Δεν είναι το ίδιο και απ΄ ότι ξέρω αυτή η πράξη έχει παραγραφεί.
Δ. ΖΩΤΟΣ: Καλά, αυτό είναι ανεξάρτητο.
ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Από το ΄88 που είναι η κατηγορία μέχρι σήμερα δεν βλέπω να έχει παραγραφεί.
Ε. ΒΑΡΗΚΑ: Δεν έχει ομολογήσει καμία μετά το ΄88 κι εγώ τον πιστεύω γιατί τον ξέρω πολύ καλά και κυρίως για ένα λόγο πολύ συγκεκριμένο, ότι πάντα με ευχαριστία αναγνώριζε τις πράξεις και τις απόψεις του.
ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Τον έχετε για άνθρωπο ευθύ και έντιμο εσείς.
Ε. ΒΑΡΗΚΑ: Ευθύ και έντιμο, ο οποίος πάντα αναγνώριζε και ομολογούσε τις πράξεις του και με παρρησία πάντα διατύπωνε τη γνώμη του, ακόμα και όταν ήταν σε μειοψηφία, όποιες και αν ήταν οι συνέπειες. Με αυτή την έννοια ναι, τον πιστεύω.
κ. ΣΙΔΕΡΗΣ: Εδώ ομολογεί αρχικώς μία πράξη που δεν είναι παραγεγραμμένη, όλα αυτά που είπατε, όλα τα περιστατικά αναφέρονται στο ΄88 κι όταν πλέον σε ένα στάδιο της ανακρίσεως γυρίζει πίσω και λέει ότι είναι το ΄83.
Δ. ΖΩΤΟΣ: Με συγχωρείτε, δε μίλησε ποτέ για το ΄88. Από την αρχή, στην προανακριτική του απολογία αναφέρεται στο ΄86.
κ. ΣΙΔΕΡΗΣ: Τώρα γυρίζουμε στο ΄83. Η πράξη που συζητάμε και που αναφέρεται η κυρία είναι το ΄83.
Δ. ΖΩΤΟΣ: Προσδιορίζεται χρονικά με το δημοσίευμα της εφημερίδας το οποίο αναφέρθηκε ήδη προανακριτικά.
κ. ΣΙΔΕΡΗΣ: Η κυρία έχει υπόψη της το ΄83, τότε δεν είναι η ληστεία που αναφέρετε ότι έγινε;
Ε. ΒΑΡΗΚΑ: Ναι.
κ. ΣΙΔΕΡΗΣ: Αυτό το γύρισμα που γίνεται, δηλαδή η αιτιολογία που κάνει ο κ. Ψαραδέλλης ως προς την ευθύτητα που διέπει πάντα τις πράξεις του.....
Ε. ΒΑΡΗΚΑ: Εγώ δε μπορώ να σας απαντήσω για τις ημερομηνίες, εγώ μπορώ να σας πω ότι πιστεύω τον κ. Ψαραδέλλη και ότι επίσης -αυτό είναι σημαντικό- εάν εμένα ξαφνικά μου λέγατε τώρα, αυτή τη στιγμή, ποια ημερομηνία έγινε η πρώτη κινητοποίηση εναντίον της εκδόσεως του Πόλε, δε μπορώ να σας πω αυτή τη στιγμή. Θα πρέπει να καθίσω να σκεφτώ, να δω τα χαρτιά μου κτλ. Είμαστε στο 2003. Γνωρίζω όμως, γι αυτό σας είπα ότι για μένα αυτό που έχει σημασία και γι αυτό βρίσκομαι εδώ, γιατί αν είχα αμφιβολία για το ήθος, για την εντιμότητα και για την πολιτική ακεραιότητα του κ. Ψαραδέλλη δεν θα βρισκόμουν εδώ, δεν θα ερχόμουν για να συμμετέχω σε αυτή τη Δίκη. Αυτό μόνο μπορώ να σας απαντήσω.
ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Δηλαδή λέτε ότι ένας ο οποίος έκανε ληστεία έστω και για καλό σκοπό, είναι έντιμος. Αυτό μου λέτε, έχετε εντιμότητα για τη βεβαιότητά του.
Ε. ΒΑΡΗΚΑ: Ναι, γιατί το παραδέχεται.
ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Η κοινωνία δεν ξέρω, αν βγεις έξω και πεις σε κάποιον ότι ένας παραδέχεται ότι έκανε ληστεία και παρά ταύτα τον λέμε έντιμο.....
Δ. ΖΩΤΟΣ: Παραδέχεται ότι έκανε και λάθος όμως.
ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Λάθος είναι ένα αυτοκινητιστικό ατύχημα. Ξέφυγες, φρενάρησες κτλ. Ή σου έπεσε κάτι απ΄ τα χέρια. Η ληστεία είναι μια πράξη η οποία είναι ηθελημένη.
Ε. ΒΑΡΗΚΑ: Μα το λάθος αναφέρεται σε κάτι το οποίο διέπραξε ηθελημένα, αλλιώς δεν θα το αναγνώριζε ως λάθος.
ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Είμαστε υποχρεωμένοι να ακούσουμε τις απόψεις σας.
ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑΣ: Και το πιστόλι που κρατούσε ήταν λάθος;
Ε. ΒΑΡΗΚΑ: Είπε για όλα ότι ήταν λάθος.
ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑΣ: Τα γάντια που φορούσε;
ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Εκείνο δεν ήταν λάθος, ήταν για να μην αφήσει αποτυπώματα, το πιο σωστό ήταν τα γάντια.
Δ. ΖΩΤΟΣ: Να ξαναγυρίσουμε στην κατηγορία της συμμετοχής στη 17Ν. Είπατε σε ό,τι αφορά τη διαφωνία του ως προς τους τρόπους που η 17Ν ή άλλες αντίστοιχες οργανώσεις χρησιμοποιούσαν ως τρόπους αντιπαράθεσης πολιτικής ή για να πετύχουν κάποια πολιτικά αποτελέσματα, εννοώ τις εκτελέσεις, αυτά που οι ίδιοι έλεγαν ως επιχειρήσεις. Εσείς και λόγω της ιδιότητάς σας στο Πανεπιστήμιο φαντάζομαι, αν όχι πείτε το, έχετε μία εικόνα τουλάχιστον γενική, ποιες ήταν οι υπόλοιπες συντεταγμένες της πολιτικής άποψης που εξέφραζε μέσα από τις προκηρύξεις της η 17Ν. Εννοώ τί άποψη είχε για τα εθνικά ζητήματα ή για τον διεθνισμό, τί άποψη είχε για τις κοινωνικές δυνάμεις, για το πολιτικό πια καθαρά περιεχόμενο, όχι για το διά ταύτα, <<για τον λόγο αυτό εκτελούμε τον Τσάντες>> αλλά για το υπόλοιπο. Ήταν αυτό το υπόλοιπο τμήμα των πολιτικών της 17Ν συμβατό με αυτά που πίστευε ο Ψαραδέλλης και το τμήμα της 4ης Διεθνούς στο οποίο ανήκε; Και να όχι, σε ποια σημεία ήταν η διαφοροποίηση;
Ε. ΒΑΡΗΚΑ: Νομίζω ότι το πολιτικό σκέλος και η πρακτική είναι συνδεδεμένα γιατί εξαρτάται από την ανάλυση που κάνει κανείς της ελληνικής κοινωνίας η επιλογή της πρακτικής και σε αυτό το σημείο ο Ψαραδέλλης και η Οργάνωση στην οποία ανήκε και η παράδοση στην οποία ανήκε και νομίζω εξακολουθεί να ανήκει, είχε μια τελείως διαφορετική ανάλυση, απ΄ ότι θυμάμαι, όχι λόγω επαγγέλματος, αλλά απ΄ ότι θυμάμαι από τις δημοσιεύσεις των προκηρύξεως της 17Ν. Π.χ. την ανάλυση της αστικής τάξης σαν κομπραδόρικης, αυτό είναι ένα πράγμα που δεν το βρίσκει κανείς σε κανένα κείμενο του Τροτσκισμού και επίσης μία στάση, μία ανάλυση την οποία εγώ κρίνω ως εθνικιστική, δηλαδή έναν ιμπεριαλισμό ο οποίος, η γνώμη μου είναι ότι ήταν εθνικιστικός, ενώ ο Ψαραδέλλης ανήκε και ανήκει ακόμα σε μία παράδοση διεθνιστική και επομένως κατά τη γνώμη μου δεν υπάρχει καμία αμφιβολία στο ότι είναι αδύνατο να ανήκει σε αυτή την Οργάνωση από πολιτική άποψη ότι υπάρχει μια ασυμβατότητα πολιτική ανάμεσα σε αυτό που έχω εγώ στο κεφάλι μου από την ανάγνωση των προκηρύξεων.
Δ. ΖΩΤΟΣ: Είναι μία δίκη εδώ που έχει καταγραφεί ως μία δίκη για μια τρομοκρατική Οργάνωση. Από μία ορισμένη πολιτική ανάγνωση, αυτές οι Οργανώσεις λέγονται τρομοκρατικές. Υπάρχει ταυτόχρονα και μία διεθνής θα έλεγε κανείς αυτή τη στιγμή εκστρατεία κατά της τρομοκρατίας, είτε αυτή λέγεται κρατική τρομοκρατία διεθνής είτε σε επιμέρους χώρες. Θέλω να μου πείτε εάν σε αυτή τη διαδικασία όπου υπάρχει ένας αγώνας κατά της διεθνούς τρομοκρατίας, είτε κρατικής, είτε αυτό που έχει πολιτικά λεχθεί, <<διακρατική τρομοκρατία, διεθνής>>, αναφέρομαι στο Ιράκ ή σε επιμέρους χώρες της ατομικής λεγόμενης τρομοκρατίας.
ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Υπάρχει εκεί μέσα κανένας Τροτσκιστής; Υπάρχει πουθενά;
Δ. ΖΩΤΟΣ: Δεν είναι αυτή η ερώτησή μου κ., πρόεδρε. Η ερώτησή μου είναι εάν σ΄ αυτό τον αγώνα των κυρίαρχων τάξεων ή των κυρίαρχων κρατών, υπάρχει περίπτωση ή γίνονται χειραγωγήσεις, αν χρησιμοποιούνται στοιχεία τα οποία δεν είναι αληθινά, εάν έχουμε υπερβολές, εάν έχουμε κινδύνους, αλλά κυρίως με ενδιαφέρουν τα δύο πρώτα στοιχεία. Εάν καθοδηγείται και κατευθύνεται η κοινή γνώμη και το δεύτερο κυρίως, εάν χρησιμοποιούνται στοιχεία από τις διωκτικές αρχές ή από τα κυρίαρχα κράτη, δεν μιλώ για τα δικαστήρια βέβαια, τέτοια που να ενοχοποιούν τους αντιπάλους.
Ε. ΒΑΡΗΚΑ: Καταρχήν εγώ είμαι προσεκτική στη χρήση του όρου <<τρομοκρατία>>, όχι για κανέναν άλλο λόγο αλλά γιατί συγχέει πολλά πράγματα μαζί και κυρίως σήμερα, όπου είναι γνωστό ότι υπάρχει μία τάση και κυρίως μετά από την 11η Σεπτεμβρίου να ποινικοποιείται η οποιαδήποτε πολιτική αντίσταση. Υπάρχει η τρομοκρατία η ατομική, υπάρχει η τρομοκρατία του κράτους όπως είναι στις περιπτώσεις δικτατοριών αλλά όχι μόνο σε αυτές, υπάρχει η επιλεκτική αντίληψη της ασφάλειας, δηλαδή η ασφάλεια των πολιτών από τις τρομοκρατικές πράξεις, τις πράξεις βίας και κυρίως της τυφλής βίας, υπάρχει όμως και η ασφάλεια του πολίτη και των δικαιωμάτων τα οποία πολύ ακριβά έχει κατακτήσει από τον 18ο αιώνα.
Δ. ΖΩΤΟΣ: Εγώ αναφέρομαι σε κάτι πολύ ειδικό.
ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Αυτά τα έχουμε ακούσει πάρα πολλές φορές. Τί να τα κάνουμε; Να προσχωρήσω κι εγώ στο Κίνημα θέλετε; Δεν το βλέπω. Φταίει το κράτος, το ξέρω. Έπρεπε να έχει καταλυθεί το κράτος να έχουμε τελειώσει όλοι μας.
Ε. ΒΑΡΗΚΑ: Αυτό μπορούμε να το συζητήσουμε μια άλλη φορά αλλά θα ήθελα να σας πω κάτι συγκεκριμένο. Μία συγκεκριμένη εμπειρία την οποία είχαμε αυτό το χρόνο με έναν συνάδελφό μας Ιταλό στη Γαλλία, ο οποίος σύμφωνα ακριβώς με αυτά τα τελευταία μέτρα εξεδόθη στην Ιταλία και του απαγγέλθηκε η κατηγορία, ανεγνωρίσθη ως συνένοχος ή και αυτουργός της τελευταίας πράξης των Ερυθρών Ταξιαρχών, την ώρα που έδινε μάθημα στο Πανεπιστήμιο, σε αμφιθέατρο για το κενσϋανό κράτος. Αυτό δεν μπορεί να μην ανησυχεί όποιον και όποιους έχουν μια ευαισθησία νομίζω για τις ελευθερίες του πολίτη και για την ασφάλεια. Δε σας λέω γενικά πράγμα.....
ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Το ξέρω, αλλά να σας πω και κάτι άλλο που ίσως δεν το ξέρετε γιατί δεν είστε νομικός, στην Ιταλία μπορεί να κρατά κάποιον 5, 10 χρόνια χωρίς δίκη. Εδώ είναι κράτος δικαίου, καταλαβαίνετε; Δηλαδή και από τη Γαλλία, πάρα πολύ πιο προηγμένο το δικό μας. Εμείς σεβόμαστε τα πάντα. Εκείνο όμως που δε μπορούμε να πούμε είναι ότι θα αφήνουμε να γίνονται εγκλήματα και θα μένουν ατιμώρητα. Ειδικά την ιδεολογία εδώ στην Ελλάδα όχι δεν την διώκει κανένας, ούτε ενδιαφέρεται κανένας. Ο κόσμος πάει και ψηφίζει κάθε τέσσερα χρόνια και όσο πιο πολύ αυξάνεται ο πλούτος στη χώρα τόσο λιγότερο ενδιαφέρονται όλοι για την πολιτική.
Ε. ΒΑΡΗΚΑ: Δεν μιλώ για την δίκη την οποία δεν την παρακολούθησα γιατί δεν ήμουν εδώ, αλλά αυτό που ήθελα να σας πω είναι ότι η προδικαστική διαδικασία δεν έχω την εντύπωση ότι ήταν όσο άψογη λέτε και γι αυτό βρίσκομαι εδώ.
ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Έγραφαν οι εφημερίδες.
Ε. ΒΑΡΗΚΑ: Όχι μόνο έγραφαν οι εφημερίδες αλλά διάβασα καταρχάς το κατηγορητήριο. Τα άτομα τα οποία περιγράφονται ως αυτουργοί είναι 4 και γίνονται από μια σελίδα και μετά 5. Δηλαδή υπάρχουν κάποια πράγματα. Σε αυτό το επίπεδο εσείς γνωρίζετε πολύ καλύτερα το πόσο σημαντικό είναι ο φορμαλισμός.
ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Κυρία Βαρήκα, μόνοι τους τα έλεγαν. Ο ένας έδειχνε και άλλους 2-3. Πού τους ήξερε η Αστυνομία; Εδώ είχαν μεσάνυχτα. Δεν θα έπιαναν κανέναν ποτέ. Αν δεν έβρισκαν κι εκείνες τις λεγόμενες γιάφκες και να βρίσκανε και ορισμένα πράγματα, στοιχεία με αποτυπώματα δεν θα είχαν πιάσει τίποτα, ούτε δίκη θα είχαμε τώρα. Μια χαρά θα ήμασταν. Έλα όμως που έσκασε μία βόμβα στο χέρι κάποιου από τους κατηγορουμένους ο οποίος άρχισε να λέει, να λέει. Ο ένας έλεγε μετά τον άλλον κι έτσι τους βρήκαν. Μην νομίζετε ότι θα έβρισκαν τίποτα. Εδώ είχαν άγρια μεσάνυχτα οι Αστυνομικές Αρχές.
Ε. ΒΑΡΗΚΑ: Ναι, αλλά όπως γνωρίζετε στα δημοκρατικά συστήματα η μαρτυρία δεν αρκεί.
ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Όχι η μαρτυρία.
Ε. ΒΑΡΗΚΑ: Μιλώντας λοιπόν για τον κ. Ψαραδέλλη ελπίζω η απόφαση σας, φαντάζομαι ότι η απόφασή σας να στηρίζεται σε αδιάσειστα στοιχεία.
ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Να είστε απόλυτα σίγουροι.
Ε. ΒΑΡΗΚΑ: Είχα την εντύπωση ότι από το κατηγορητήριο δεν υπήρχαν αυτά τα αδιάσειστα στοιχεία. Αυτό λέω μόνο, δεν λέω τίποτε άλλο.
ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑΣ: Οι μαρτυρίες πράγματι δεν αρκούν. Αν πάτε όμως στα νεκροταφεία θα δείτε τάφους με ονόματα νεκρών. Αν πάτε σε τράπεζες θα δείτε ότι εκεί υπάρχουν ισολογισμοί με κατάλογο ληστειών και τραυματίες αστυνομικοί και νεκροί. Με καταλάβατε; Όλα δε αυτά δένουν αρμονικά με τις καταθέσεις των κατηγορουμένων, με αυτά που είπαν οι κατηγορούμενοι. Έχω εδώ ενώπιόν μου κατάθεση κατηγορουμένου που λέει για τον κ. Ψαραδέλλη.
Ε. ΒΑΡΗΚΑ: Εγώ σας λέω το εξής, ότι οι καταθέσεις, το είπατε κι εσείς, δεν αρκούν. Ανάμεσα λοιπόν στις υποψίες και στους νεκρούς για τους οποίους μιλάτε και στις ληστείες που πράγματι έγιναν και στους κατηγορούμενους, υπάρχει ένα κενό το οποίο πρέπει να πληρωθεί, δηλαδή να αποδειχθεί ότι αυτοί οι συγκεκριμένοι κατηγορούμενοι έκαναν αυτά τα συγκεκριμένα πράγματα. Εγώ πάνω σ΄ αυτό μιλώ. Η κατάθεση, η μαρτυρία δεν αρκεί κατά τη γνώμη μου.
Δ. ΖΩΤΟΣ: Σε σχέση με αυτό που λέγαμε τώρα, σε ένα πολύ ανώτερο επίπεδο από αυτή τη Δίκη η οποία είναι άκρως σημαντική γι αυτούς τους κατηγορούμενους, αλλά μιλώ σε άλλο επίπεδο τώρα, χρησιμοποίησε ο Μπλερ ψέματα για να πείσει την κοινή γνώμη στην πατρίδα του για να κάνει τον πόλεμο στο Ιράκ και σήμερα γίνεται αυτή η συζήτηση στο ελληνικό Κοινοβούλιο; Είπε ότι υπάρχουν εκεί όπλα και παραποίησε αυτή την έκθεση των μυστικών υπηρεσιών; Έτσι λένε οι εφημερίδες.
Ε. ΒΑΡΗΚΑ: Αυτό είναι διεθνώς γνωστό, όπλα δεν έχουν βρει ακόμα και ξέρουμε ότι έγινε ο πόλεμος. Επιπλέον είναι φοβερό σκάνδαλο στην Αγγλία και κάνει πολύ εύθραυστη τη θέση του Μπλερ. Υπάρχει ένα γενικότερο πρόβλημα στο οποίο επιμένω, αυτή η χειραγώγηση για την οποία μιλάτε, δηλαδή ουσιαστικά ο φόβος της τρομοκρατίας ωθεί όλο και περισσότερο τις κυβερνήσεις και τις διωκτικές αρχές ακόμα περισσότερο, αλλά εγώ αυτό που φοβάμαι είναι οι κυβερνήσεις, να δρουν σαν σε κατάσταση εκτάκτου ανάγκης και οι έκτακτοι νόμοι όπως ξέρουμε όλοι από την πείρα μας, κι εσείς θα ξέρετε καλύτερα από μένα, είναι το πιο επικίνδυνο πράγμα για τη Δημοκρατία. Αυτό μόνο θέλω να πω και νομίζω ότι βρισκόμαστε σε αυτήν ακριβώς την εποχή. Υπάρχουν πολλές αποδείξεις, δε θέλω να σας πάρω το χρόνο σας, αν θέλετε μπορώ να σας δώσω παραδείγματα.
κ. ΓΕΩΡΓΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ: Κυρία μάρτυς, πότε γνωρίσατε τον κ. Ψαραδέλλη;
Ε. ΒΑΡΗΚΑ: Τον κ. Ψαραδέλλη τον γνώρισα το 1972.
κ. ΓΕΩΡΓΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ: Πόσο χρόνων ήσασταν τότε εσείς;
Ε. ΒΑΡΗΚΑ: Εγώ είχα γεννηθεί το ΄49, δηλαδή ήμουν 23 χρονών.
κ. ΓΕΩΡΓΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ: Τι δουλειά κάνατε τότε εσείς;
Ε. ΒΑΡΗΚΑ: Ήμουν φοιτήτρια.
κ. ΓΕΩΡΓΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ: Ο κ. Ψαραδέλλης τι δουλειά έκανε τότε εκεί;
Ε. ΒΑΡΗΚΑ: Στην αρχή ήταν εργάτης κλωστοϋφαντουργίας κι εκεί έμαθε μια άλλη δουλειά, τη δουλειά του τυπογράφου.
κ. ΓΕΩΡΓΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ: Εργαζόταν ως τυπογράφος. Πότε έφυγε από τη Γαλλία;
Ε. ΒΑΡΗΚΑ: Το ΄74.
κ. ΓΕΩΡΓΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ: Και που πήγε;
Ε. ΒΑΡΗΚΑ: Στην Ελλάδα.
κ. ΓΕΩΡΓΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ: Εσείς;
Ε. ΒΑΡΗΚΑ: Κι εγώ.
κ. ΓΕΩΡΓΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ: Τώρα είστε καθηγήτρια στο Παρίσι;
Ε. ΒΑΡΗΚΑ: Μάλιστα.
κ. ΓΕΩΡΓΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ: Πότε ξαναπήγατε εσείς στο Παρίσι;
Ε. ΒΑΡΗΚΑ: Πήγα στο Παρίσι το ΄80.
κ. ΓΕΩΡΓΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ: Επομένως όσα ξέρετε για μετά το ΄80 είναι από κάποιες εξιστορήσεις, από πληροφορίες.
Ε. ΒΑΡΗΚΑ: Εξαρτάται για ποια πράγματα.
κ. ΓΕΩΡΓΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ: Για όσα μέχρι τώρα είπατε και ανάγονται μετά την αναχώρηση σας από την Ελλάδα.
Ε. ΒΑΡΗΚΑ: Βεβαίως. Ερχόμουν όμως συχνά εδώ και τον έχω συναντήσει τον κ. Ψαραδέλλη κατά καιρούς αυτή την εποχή και έχω συζητήσει μαζί του. Επομένως από συζητήσεις μαζί του.
κ. ΓΕΩΡΓΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ: Για ποια ληστεία εκείνος παραδέχεται ξέρετε; Σε ποιο τόπο; Όχι τον χρόνο, ας τον αφήσουμε προσωρινά. ΄83 λέει σήμερα ελέχθη εδώ για το ΄86, κατηγορείται για το ΄88, σας είπα εγώ τις ημερομηνίες. Εσείς για ποια ληστεία, σε ποιο τόπο, σε ποιο δρόμο, σε ποια περιοχή μας μιλάτε για το βιβλίο του Πουλιόπουλου; ???.: Αυτός είναι την εποχή του μεσοπολέμου;
Ε. ΒΑΡΗΚΑ: Όχι, ο Πουλιόπουλος εκτελέστηκε από τους καλούς.
κ. ΓΕΩΡΓΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ: Ναι. Είπατε για να εκδώσει το βιβλίο τίνος; Δικό του; Ε.
ΒΑΡΗΚΑ: Όχι, του κ. Πουλιόπουλου.
κ. ΓΕΩΡΓΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ: Σας ρωτώ λοιπόν: για ποια ληστεία εσείς μας μιλάτε, για ποιο χώρο, σε ποιο δρόμο, σε ποια περιοχή, σε ποια πόλη;
Ε. ΒΑΡΗΚΑ: Εγώ δεν ήμουν εδώ για να ξέρω, αλλά νομίζω ότι και όσοι ήταν εδώ δεν ξέρουν το δρόμο και την πόλη.
κ. ΓΕΩΡΓΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ: Κυρία μάρτυς, μιλήσατε για μια ληστεία το ΄83. Η ερώτηση μου είναι: ξέρετε σε ποιο κτίριο, σε ποιο δρόμο, σε ποια πόλη μιλάτε για ληστεία εκείνη του ΄83;
Ε. ΒΑΡΗΚΑ: Όχι, δεν γνωρίζω σε ποιο κτίριο, αλλά νομίζω ότι δεν χρειάζεται να γνωρίζω κτίριο.
κ. ΓΕΩΡΓΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ: Κυρία μου, το τι χρειάζεται ή όχι είναι σε μας που θα αποφασίσουμε, δεν είναι δικό σας θέμα.
Ε. ΒΑΡΗΚΑ: Το λέω για μένα, δεν το λέω για σας.
κ. ΓΕΩΡΓΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ: Εσείς δεν θα αποφασίσετε, εσείς είστε μάρτυρας, καταθέτετε.
Ε. ΒΑΡΗΚΑ: Το λέω για μένα, δεν χρειάζεται.
κ. ΓΕΩΡΓΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ: Καταθέτετε κα μάρτυς και μου είπατε ότι δεν ξέρετε για ποια ληστεία ομιλεί.
Ε. ΒΑΡΗΚΑ: Όχι, για ποια ληστεία ξέρω. Δεν ξέρω το κτίριο και την διεύθυνση.
κ. ΓΕΩΡΓΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ: Για ποια ληστεία; Σε ποιο ίδρυμα, υπηρεσία, μαγαζί;
Ε. ΒΑΡΗΚΑ: Το 1983 στην οποία γνωρίζω ότι υπήρξε μια γυναίκα ... Τα γνωρίζω τα γεγονότα. Δεν ξέρω τη διεύθυνση.
κ. ΓΕΩΡΓΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ: Αφήστε τα αυτά. Αυτά δεν τα θέλω. Εγώ θέλω αν ξέρετε σε ποιο χώρο -τον χρόνο τον είπατε, ΄83- για ποιο ίδρυμα και σε ποιο δρόμο.
Ε. ΒΑΡΗΚΑ: Δεν ξέρω τον δρόμο. Δεν τον γνωρίζω.
κ. ΓΕΩΡΓΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ: Τράπεζα ήταν, Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο;
Ε. ΒΑΡΗΚΑ: Όχι. Αυτό δεν το γνωρίζω.
κ. ΓΕΩΡΓΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ: Δεν τα ξέρετε. Μου φτάνουν εμένα αυτά. Πάω παρακάτω να σας ρωτήσω. Εδώ κατηγορείται για μια ληστεία του ΄88, ούτε του ΄86, ούτε του ΄83. Εσείς ξέρετε κάτι γι΄ αυτή τη ληστεία του '88;
Ε. ΒΑΡΗΚΑ: Γι΄ αυτή τη ληστεία του ΄88 ξέρω ό,τι γράφουν οι εφημερίδες, οι οποίες γράφουν και πολύ.
κ. ΓΕΩΡΓΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ: Από τον ίδιον; Ε. ΒΑΡΗΚΑ: Από τον ίδιον όχι. Που να το ξέρω;
κ. ΓΕΩΡΓΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ: Ήσασταν τόσο κοντά, τα μαθαίνατε όλα και δεν σας είπε <<εγώ έκανα εκεί ένα λάθος πολιτικό>> όπως είπατε;
Ε. ΒΑΡΗΚΑ: Δεν θα μπορούσε να μου το πει αφού λέει ότι δεν συμμετείχε σ΄ αυτή τη ληστεία. Ακριβώς επειδή το θεωρούσε πολιτικό λάθος νομίζω ότι δεν ήταν υπερήφανος γι΄ αυτό και γι΄ αυτό δεν θα μιλούσε.
κ. ΓΕΩΡΓΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ: Καλώς. Ερωτηθήκατε, αλλά θέλω να το ξεκαθαρίσω στο μυαλό μου, για εκείνη τη ληστεία που εσείς λέτε. Κρατούσε και όπλο και τέτοια πράγματα και που το βρήκε ξέρετε; Γιατί δεν ξέρω αν σας έχει πει αν είχε αγοράσει όπλο, αν είχε άδεια, τέτοια πράγματα. Ε. ΒΑΡΗΚΑ: Όχι, δεν μου έχει πει. Σας είπα ότι δεν μου έχει μιλήσει για καμία ληστεία.
κ. ΓΕΩΡΓΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ: Καλώς. Για άλλη ληστεία κατηγορείται. Εκτός από του ΄88 και για μια άλλη. Περί αυτής ξέρετε κάτι να μας πείτε γι΄ αυτές τις κατηγορίες που έχει ο άνθρωπος; Αυτό σας ρωτάω. Ε. ΒΑΡΗΚΑ: Ξέρω ότι κατηγορείται για ληστείες τις οποίες δεν παραδέχεται κι εγώ βρίσκομαι εδώ για να πω τι γνωρίζω για τον κ. Ψαραδέλλη και όλα τα στοιχεία τα οποία με κάνουν να τον πιστεύω. Καταλάβατε; Δεν μπορώ να σας πω ? κ. ΓΕΩΡΓΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ: Είναι χρήσιμα αυτά που είπατε, αλλά εμείς έχουμε κάποιες κατηγορίες και γι΄ αυτό σας ερωτώ πιο συγκεκριμένα. Δεν ξέρετε λοιπόν ούτε και για τη ληστεία του ΄91. Ε. ΒΑΡΗΚΑ: Ναι. Νομίζω ότι αυτές οι ληστείες τα στοιχεία που ψάχνετε για να το συζητήσετε δεν θα ρωτήσετε εμένα, θα ζητήσετε κάποια αδιάσειστα στοιχεία.
κ. ΓΕΩΡΓΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ: Αφού τον ξέρετε έντιμο, ευθύ ? Ε. ΒΑΡΗΚΑ: Βεβαίως, τον θεωρώ έντιμο και ευθύ και πιστεύω ότι είναι. Επίσης πιστεύω ότι είναι και έντιμος και ευθύς και έχει το τεκμήριο της αθωότητας. Αυτό πιστεύω και γι΄ αυτό είμαι εδώ.
ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Οπωσδήποτε. Τι έγινε με αυτά τα βιβλία του Πουλιόπουλου τέλος πάντων; Εκδόθηκαν, δεν εκδόθηκαν; Εφόσον πήγε, όπως το λάθος του ομολογεί, στην ληστεία, του έδωσαν ή τον γελάσανε κιόλας στο τέλος; Δεν έκανε και καμία αγωγή εκεί να τα πάρει; Ε. ΒΑΡΗΚΑ: Απ΄ ότι λέει και τον πιστεύω γιατί ξέρω ότι έχει μια παιδικότητα δεν πήρε τίποτα.
ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Γιατί δεν πήρε; Ε. ΒΑΡΗΚΑ: Δεν πήρε. Τώρα γιατί δεν πήρε αυτό δεν μπορώ να σας το πω, όπως και τα υπόλοιπα γιατί δεν γνώριζα ? ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Δεν του λέγατε <<πήρες τώρα μέρος στη ληστεία, πήγες εκεί, δεν έπαιρνες τουλάχιστον να βγάλεις του Πουλιόπουλου το βιβλίο εκεί να τα έχουμε κι εμείς εδώ πέρα θησαυρό ολόκληρο;>>
Ε. ΒΑΡΗΚΑ: Κύριε Πρόεδρε, από τότε που ο κ. Ψαραδέλλης συνελήφθη όπως γνωρίζετε κι εσείς δεν τον έχω δει. Επομένως είναι πολύ δύσκολο να τον ρωτήσω. ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Όχι, τότε λέω. Μου είπατε ότι παραδέχτηκε σε σας ότι είναι πολιτικό λάθος. Και σας ρωτάω: δεν του λέγατε <<ρε παιδί μου γιατί είναι πολιτικό λάθος;>> Η απάντηση είναι <<ήθελα να εκδώσω αυτά τα βιβλία>>. Ε. ΒΑΡΗΚΑ: Πότε να του το πω; Δεν τον έχω δει. Όταν με το καλό αθωωθεί, τότε θα τον ρωτήσω.
ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Τόσο καλή φίλη και έμπιστη δεν σας έλεγε ότι <<άστα, εγώ έκανα ένα λάθος, έκανα μια ληστεία και τελικά δεν μου έδωσαν ούτε τα λεφτά>>; Δεν σας το είπε αυτό; Γιατί ακούω παράδοξα πράγματα ξέρετε. Ε. ΒΑΡΗΚΑ: Δεν είναι καθόλου παράδοξο ένας άνθρωπος ο οποίος συμμετείχε σε μια πράξη την οποία θεωρεί πολιτικό λάθος να μην είναι υπερήφανος και να μην την διαδίδει.
ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Δεν το λέει. Ε. ΒΑΡΗΚΑ: Έτσι νομίζω εγώ. ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Εσείς είπατε ότι είχε θάρρος και παραδεχόταν τα λάθη του. Που δεν τα παραδέχεται; Ένας που τα αποκρύπτει δεν τα παραδέχεται. Ή, μπορεί να είναι και τα δυο μαζί; Ε. ΒΑΡΗΚΑ: Γνωρίζετε εσείς πολύ καλά από τη θέση που έχετε ? ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Κι εσείς γνωρίζετε καλά τη διαλεκτική. Ε. ΒΑΡΗΚΑ: Αν με ρωτάτε θα πρέπει να απαντάω. ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Σίγουρα θα απαντήσετε. Απαντήστε όμως σ΄ αυτό που σας ρωτάω. Ε. ΒΑΡΗΚΑ: Βεβαίως. Γνωρίζετε πολύ καλά ότι κανένας δεν είναι αναγκασμένος αυθορμήτως να ομολογήσει μια πράξη αξιόποινη σύμφωνα με το δίκαιο που υπάρχει.
Εγώ δεν καταλαβαίνω καν την ερώτηση. Θα καταλάβαινα την ερώτηση αν ήταν μια πολιτική πράξη την οποία διεκδικούσε, για την οποία ήταν υπερήφανος και θα μπορούσε επομένως να τη συζητήσει, να τη μοιραστεί με τους συντρόφους του κλπ. Αλλά το γιατί δεν έβγαινε στους δρόμους να μιλήσει με τους φίλους του και να λέει ότι <<έκανα μια ληστεία>>, αυτό είναι κάτι το οποίο νομίζω ότι είναι αυτονόητο.
ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Είπατε ότι είναι ειλικρινής και ότι παραδέχεται τα λάθη του και μόνος του τα λέει. Διότι το να παραδέχεται αυτά τα οποία είναι σωστά και να τα βγάζει προς τα έξω, αυτό είναι αυτοδιαφήμιση. Ε. ΒΑΡΗΚΑ: Όταν ρωτήθηκε ομολόγησε την πράξη την οποία έκανε. Εγώ δεν πιστεύω ότι θα έπρεπε να ομολογήσει την πράξη την οποία δεν έκανε και πιστεύω επειδή τον γνωρίζω ότι αυτή την πράξη που ομολόγησε αυτήν έκανε. Δεν μπορώ να σας πω τίποτε άλλο. ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Νομίζω ότι είναι αρκετά αυτά και μπορούμε να σταθούμε.
Β. ΜΑΡΚΗΣ: Γνωρίζετε χρόνια τον κ. Ψαραδέλλη, είναι φανερή η εκτίμηση που έχετε στο πρόσωπο του. Έχετε σκεφτεί ποτέ σε τι οφείλεται η εμπλοκή του σ΄ αυτή την υπόθεση; Γιατί είναι αναμφισβήτητο ότι οι συγκατηγορούμενοι του τον εμπλέκουν πράγματι στις δραστηριότητες αυτές και επιπλέον και ο ίδιος έχει αποδεχτεί ότι σε έναν χρόνο προγενέστερο παραδέχεται και ο ίδιος ότι συμμετείχε σε μια ενέργεια. Γιατί αυτή η εμπλοκή;
Ε. ΒΑΡΗΚΑ: Πως εξηγείται το ότι συμμετείχε; Β. ΜΑΡΚΗΣ: Πως εξηγείται ότι άλλοι συγκατηγορούμενοι του που αποδέχονται τη συμμετοχή του εμπλέκουν κι αυτόν. Και μάλιστα να σας βάλω τα δεδομένα για να έχουμε και μια συμμετοχή, τον εμπλέκουν με ένα ψευδώνυμο <<Φώτης>> που ο ίδιος έχει παραδεχτεί ότι ήταν πράγματι το ψευδώνυμο με το οποίο έδρασε στη ληστεία που ομολόγησε.
Ε. ΒΑΡΗΚΑ: Τα ψευδώνυμα όπως γνωρίζετε ήταν πολύ διαδεδομένα την περίοδο της δικτατορίας, αλλά και στην πρώτη περίοδο -θα σας απαντήσω ακριβώς σ΄ αυτό που λέτε- αλλά και στην πρώτη περίοδο μετά τη δικτατορία για την οποία δεν ήταν καθόλου σίγουρο που έβαιναν τα πράγματα.
Το γεγονός ότι είχε το ψευδώνυμο <<Φώτης>> μπορούσαν να το γνωρίζουν πολλοί άνθρωποι. Δεν ήταν κάτι το οποίο ήταν πολύ μυστικό. Μόνο οι άνθρωποι που έχουν ψευδώνυμο νομίζουν ότι δεν το ξέρει κανένας, κυρίως όταν κάποιος δρα σε ένα μαζικό χώρο όπως δρούσε ο Ψαραδέλλης.
Β. ΜΑΡΚΗΣ: Είστε ένας άνθρωπος με οξυμένη νοημοσύνη, σας λέω λοιπόν το εξής: Ο ίδιος αποδέχεται ότι σε μια ενέργειά του, ακριβώς επειδή δίσταζε, ντρεπόταν, δεν ξέρω τί έκανε, είπε <<εμένα με λένε Φώτη>>. Έδρασε με όσους νόμιζε ότι έδρασε, με τους στόχους που ο ίδιος επικαλείται και αυτή τη στιγμή δεν μπορώ να τους κρίνω, έλαβε μέρος σε μια ληστεία, είχε κάποιο αποτέλεσμα, ο ίδιος λέει ότι δεν πήρε λεφτά, τελειώνουμε εκεί πέρα.
Αυτό που με προβληματίζει και θέλω αν έχετε εσείς μια εξήγηση, πώς κάποια χρόνια αργότερα, άνθρωποι που παραδέχονται ότι λειτουργούν μέσα στη 17Ν μιλάνε και για κάποιον Φώτη ως άνθρωπο που μετέχει και αυτός.
Ε. ΒΑΡΗΚΑ: Δε μπορώ να γνωρίζω γιατί αυτοί οι άνθρωποι μιλούσαν για κάποιον Φώτη ή γιατί ενέπλεξαν τον κ. Ψαραδέλλη γιατί δεν ήμουν στην προδικαστική διαδικασία και γιατί έχω την εντύπωση ότι αυτή η προδικαστική διαδικασία δεν αποτελεί ικανό επιχείρημα για μένα, αλλά γενικότερα -γι αυτό γίνεται και η δίκη φαντάζομαι- για να μας υποδείξει την εμπλοκή του Ψαραδέλλη στην Οργάνωση. Κυρίως γιατί απ΄ ότι γνωρίζω δεν την έχει διεκδικήσει αυτή τη ληστεία η 17Ν. Β. ΜΑΡΚΗΣ: Αυτήν που ομολογεί. Ε. ΒΑΡΗΚΑ: Ακριβώς.
Β. ΜΑΡΚΗΣ: Μας είπαν κάποιοι μάρτυρες τις προάλλες που ασχολούνται με αυτά τα πράγματα, ότι είναι πάγιος κανόνας και πρακτική, οι επαναστατικές ή εν πάση περιπτώσει όπως οι ίδιες χαρακτηρίζονται Οργανώσεις, χρησιμοποιούν τη μέθοδο αυτή της απαλλοτρίωσης για την χρηματοδότησή τους αλλά ποτέ δεν αναλαμβάνουν την πολιτική ευθύνη γιατί ό,τι αναλαμβάνουν το αναλαμβάνουν ως πολιτική ευθύνη. Η ληστεία είναι κάτι το οποίο είναι μεν στην πρακτική για να χρηματοδοτηθούν, αλλά δεν βγαίνουν να πουν <<ξέρετε, κάναμε κι αυτό το πράγμα>>. Έτσι μας είπαν μάρτυρες που ασχολούνται με αυτά τα πράγματα. Μάρτυρες υπερασπίσεως εννοώ.
Ε. ΒΑΡΗΚΑ: Ο Θεολόγος Ψαραδέλλης ομολόγησε όμως μια ληστεία. Β. ΜΑΡΚΗΣ: Η ιδεολογική τοποθέτηση του κ. Ψαραδέλλη θα τον απέτρεπε να κάνει παρέα με ανθρώπους που έχουν διαφορετικές απόψεις απ΄ αυτόν; Ε. ΒΑΡΗΚΑ: Η αντίληψη που έχει ο Ψαραδέλλης για την πολιτική δεν τον έχει εμποδίσει να έχει φίλους σε άλλα ρεύματα, ακόμα και στο Κομμουνιστικό Κόμμα. Β. ΜΑΡΚΗΣ: Σας λέω γιατί σας το ρωτώ: Υπάρχουν άλλοι άνθρωποι οι οποίοί δεν τον εμπλέκουν σε ενέργεια συγκεκριμένη αλλά λένε ότι στην τάδε ταβέρνα τον συναντήσαμε μαζί με τον τάδε και κάναμε παρέα. Ε. ΒΑΡΗΚΑ: Αυτό είναι πάρα πολύ πιθανό γιατί δεν ήταν αναγκασμένος να γνωρίζει την εμπλοκή των ανθρώπων με τους οποίους έπινε ένα κρασί.
Β. ΜΑΡΚΗΣ: Μια και είστε υπερασπιστής τώρα βλέπω του κ. Γιωτόπουλου, θα κάνω μια τρίτη ερώτηση που αφορά τον κ. Γιωτόπουλο: Τα χρόνια του αγώνα του αντιδακτατορικού και της Οργάνωσής του εκεί στο Παρίσι, έτυχε να συναντήσετε κάπου ή να γνωριστείτε με τον κ. Γιωτόπουλο; Ε. ΒΑΡΗΚΑ: Δεν έτυχε να τον γνωρίσω, παρόλο που δεν πιστεύω ότι είναι κάτι ατιμωτικό, θα μπορούσα να τον είχα γνωρίσει. Β. ΜΑΡΚΗΣ: Κάθε φορά που σας υποβάλλεται μία ερώτηση και ετοιμάζεστε να απαντήσετε, διακρίνω ένα σταμάτημα στο μυαλό σας ψάχνοντας να βρείτε μια δικαιολογία. Γιατί μας αντιμετωπίζετε με τέτοια καχυποψία; Δεν είμαστε άνθρωποι που προσπαθούμε να παγιδεύσουμε κανέναν. Ε. ΒΑΡΗΚΑ: Δεν σας αντιμετωπίζω εσάς με καχυποψία, το λέω αυτό επειδή σε μια προηγούμενη μαρτυρία ενός άλλου μάρτυρα, ο Τύπος παρανόησε την απάντηση του μάρτυρα και είπε ότι γνώριζε τον κ. Γιωτόπουλο με διαφορετικό όνομα.
Β. ΜΑΡΚΗΣ: Εγώ δεν σας είπα ούτε με συγκεκριμένο όνομα ούτε τίποτα. Εγώ σας λέω σαν προσωπικότητα. Ε. ΒΑΡΗΚΑ: Δεν το λέω για σας. Δεν έτυχε να τον γνωρίσω. Β. ΜΑΡΚΗΣ: Ο κ. Γιωτόπουλος είναι γνωστό ότι είχε δράση αντιδικτατορική και μάλιστα στο Παρίσι. Σας ρωτώ λοιπόν, μέσα σ΄ αυτό το περιβάλλον αν τον γνωρίσατε. Ε. ΒΑΡΗΚΑ: Δεν τον είχα γνωρίσει.
Δ. ΕΥΑΓΓΕΛΑΤΟΣ: Στη διάρκεια της δικτατορίας, είναι δεδομένο αυτό, πολλοί κυκλοφορούσαν για ευνόητους λόγους με ψευδώνυμα και στα πρώτα χρόνια μετά τη δικτατορία, δηλαδή μετά το ΄74. Συνέχισαν να κυκλοφορούν με ψευδώνυμα και το 1991; Υπήρχε λόγος; Ε. ΒΑΡΗΚΑ: Δε νομίζω. Δ. ΕΥΑΓΓΕΛΑΤΟΣ: Δεν βρίσκετε ότι θα έπαιζε κανένα ρόλο, ας πούμε αν εγώ ήμουν στη δικτατορία με κάποιο ψευδώνυμο και το 1991, πριν δέκα χρόνια δεν θα υπήρχε καμία σκοπιμότητα να κυκλοφορώ με το οποιοδήποτε ψευδώνυμο. Ε. ΒΑΡΗΚΑ: Εκτός αν κάποιοι με ήξεραν με το παλιό ψευδώνυμο και με φώναζαν έτσι.
Δ. ΕΥΑΓΓΕΛΑΤΟΣ: Συμβαίνει αυτό; Ε. ΒΑΡΗΚΑ: Βεβαίως, φιλικά. Δ. ΕΥΑΓΓΕΛΑΤΟΣ: Εγώ γίνεται ένας αγώνας αποδείξεων. Θέλω να μου πείτε το εξής: Αν είναι δεδομένο ή αν περιλαμβάνεται στην κατηγορία, ότι 7 ένοπλοι άνθρωποι μπήκαν μέσα σε ένα κατάστημα του ΕΛΤΑ και πήραν το 1991, τις παραμονές των Χριστουγέννων, 289 εκατομμύρια τα οποία προορίζονται για τις συντάξεις ανθρώπων του ΙΚΑ και δε χρειάζεται σε σας να σας πω τί είναι αυτοί οι άνθρωποι του ΙΚΑ που συνταξιοδοτούνται, πόσο χαμηλά οικονομικά είναι. Εσείς, γιατί κάνατε και κάποιες παρατηρήσεις νομικές, είστε και πολιτικός επιστήμων, πώς θα το χαρακτηρίζατε αυτό; Πολιτικό λάθος;
Ε. ΒΑΡΗΚΑ: Αυτή τη συγκεκριμένη πράξη λέτε ή γενικώς; Δ. ΕΥΑΓΓΕΛΑΤΟΣ: Σας λέω, αν εγώ ήμουν μέσα σε 7 ένοπλους και εισέβαλλα όχι σε τράπεζα, στο ΕΛΤΑ και αποκόμιζα 289 εκατομμύρια, σκεφτείτε με την τιμή μονάδος του 1991, εδώ και 12 χρόνια, αυτή την πράξη θα τη θεωρούσατε ένα πολιτικό λάθος; Ε. ΒΑΡΗΚΑ: Νομίζω ότι απάντησα, διαφωνώ με αυτή την πρακτική γενικότερα, όχι μόνο γι αυτή την απαλλοτρίωση, τη ληστεία για την οποία μιλάτε. Όσον αφορά τους συνταξιούχους, απ΄ ότι γνωρίζω οι τράπεζες είναι υποχρεωμένες..... Δ. ΕΥΑΓΓΕΛΑΤΟΣ: Δε σας μιλώ για ληστεία τράπεζας, σας μιλώ για το ΕΛΤΑ το οποίο έχει αναλάβει να μοιράζει τις συντάξεις και μάλιστα τις παραμονές των Χριστουγέννων, των συνταξιούχων του ΙΚΑ. Σ. ΞΗΡΟΣ: Οι συνταξιούχοι δεν τα πήραν τα λεφτά κ. Ευαγγελάτε; Ξέρουμε πολύ καλά ποιοι κλέβουν τις συντάξεις. Να μας πείτε αν είναι πολιτικό λάθος τα 21 δις του Νεονάκη. ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Σας παρακαλώ για απόντες δε θέλω να γίνεται συζήτηση.
(διαλογικές συζητήσεις)
Ε. ΒΑΡΗΚΑ: Οι συνταξιούχοι ούτως ή άλλως θα τις έπαιρναν τις συντάξεις. ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Τις πήραν τις συντάξεις. Αν δεν τις έπαιρναν; Ε. ΒΑΡΗΚΑ: Το ζήτημα δεν είναι εκεί. Δ. ΕΥΑΓΓΕΛΑΤΟΣ: Επειδή πήραν τις συντάξεις αλλά τις πλήρωσε ο Οργανισμός του ΕΛΤΑ, αυτό σημαίνει ότι η πράξη δικαιολογείται; Ε. ΒΑΡΗΚΑ: Εγώ δεν είπα ότι η πράξη δικαιολογείται. Αλλά έχει σημασία γιατί δεν δικαιολογείται.
Ν. ΖΑΪΡΗΣ: Κύριε Ψαραδέλλη, επιβεβαιώνετε το περιεχόμενο της απολογίας που δώσατε στην Αντιτρομοκρατική στις 18 Ιουλίου; Θ. ΨΑΡΑΔΕΛΛΗΣ: Βεβαίως. Ν. ΖΑΪΡΗΣ: Επιβεβαιώσατε το περιεχόμενο αυτής και στην Δ΄ Τακτική Ανακρίτρια; Θ. ΨΑΡΑΔΕΛΛΗΣ: Μάλιστα. Ν. ΖΑΪΡΗΣ: Γνωρίσατε και πότε, αν γνωρίσατε κάποιον με το όνομα <<Γιαννάκης>>; Το έτος με ενδιαφέρει, αν θυμάστε. Θ. ΨΑΡΑΔΕΛΛΗΣ: Το ΄82-΄83. Ν. ΖΑΪΡΗΣ: Μήπως ήταν μεταγενέστερα; Αν σας πω ότι είναι δεδομένο και από την απολογία στον κ. Ζερβομπεάκο και στην προανακριτική ότι τον γνωρίσατε το ΄86, ποιο είναι το αληθές; Θ. ΨΑΡΑΔΕΛΛΗΣ: Το 1983.
Ν. ΖΑΪΡΗΣ: Επιμένετε. Στις 23 Οκτωβρίου έχετε αναφερθεί για το περιστατικό της γνωριμία με τον <<Γιαννάκη>>. Ποιο έτος, επαναλαμβάνω; Θ. ΨΑΡΑΔΕΛΛΗΣ: Δε θυμάμαι. Ν. ΖΑΪΡΗΣ: Τη ληστεία πότε την κάνατε; Θ. ΨΑΡΑΔΕΛΛΗΣ: Απ΄ ότι διαπίστωσα, με αυτά τα δεδομένα που είχα εγώ, το 1983. Ν. ΖΑΪΡΗΣ: Το δέχομαι. Λέτε λοιπόν στην απολογία σας στον κ. Μπίρμπο, στο 18ο φύλλο: <<Αρνούμαι οποιαδήποτε συμμετοχή στην Οργάνωση της 17Ν και στις πράξεις που μου αποδίδονται εκτός από τη ληστεία στην ΕΤΕ Δροσοπούλου το 1986>>. Θ. ΨΑΡΑΔΕΛΛΗΣ: (εκτός μικροφώνου) Ν. ΖΑΪΡΗΣ: Παίρνω την εκδοχή που λέτε ότι έγινε το 1983. Αυτή η ληστεία έγινε μαζί με τον <<Γιαννάκη>>; Θ. ΨΑΡΑΔΕΛΛΗΣ: Μάλιστα. Ν. ΖΑΪΡΗΣ: Πριν την ενέργεια αυτής της ληστείας το΄ 83 που λέτε, είπατε εσείς στον Γιαννάκη με ποιο ψευδώνυμο να σας αποκαλεί; Με ποιο όνομα; Θ. ΨΑΡΑΔΕΛΛΗΣ: Φώτης. Ν. ΖΑΪΡΗΣ: Επανέρχομαι στο υπόμνημα το οποίο υπογράφεται και από εσάς και από την συνήγορό σας. Το περιστατικό της ληστείας το αναφέρετε χρονικά το 1986. Λέτε ότι: <<Εγώ ομολόγησα τη συμμετοχή μου στη ληστεία της Εθνικής Τράπεζας στην οδό Δροσοπούλου στα Πατήσια, το έτος 1986>>, το οποίο υπογράφετε εσείς. Με δύο λόγια μπορείτε να πείτε για το περιστατικό της εγκύου;
Θ. ΨΑΡΑΔΕΛΛΗΣ: Πήγαμε μέσα τέσσερα άτομα, δεν τους γνώριζα τους άλλους δύο, ήξερα μόνο τον Γιαννάκη, ήταν μία έγκυος μέσα και πήραμε 3 εκατομμύρια, ούτε 6,5 ούτε 11 που γράφουν. Πήραμε 3,1 εκατομμύρια. Ν. ΖΑΪΡΗΣ: Μια κυρία, η φερόμενη ως έγκυος το χρόνο εκείνο, δε μπορώ να κάνω χρήση του ονόματός της γιατί ούτε αναγνώστηκε ούτε κατέθεσε, αναφέρει κάποιο άλλο χρόνο. Χρήματα πήρατε τελικά από τη ληστεία; Θ. ΨΑΡΑΔΕΛΛΗΣ: Τρία εκατομμύρια περίπου. Ν. ΖΑΪΡΗΣ: Εσείς προσωπικά ο ίδιος; Θ. ΨΑΡΑΔΕΛΛΗΣ: Όχι, τίποτα εγώ.
Ν. ΖΑΪΡΗΣ: Διαμαρτυρηθήκατε στον Γιαννάκη γιατί δεν πήρατε χρήματα; Θ. ΨΑΡΑΔΕΛΛΗΣ: Βεβαίως. Ν. ΖΑΪΡΗΣ: Τί είπατε; Θ. ΨΑΡΑΔΕΛΛΗΣ: Μου είπε ο Γιαννάκης ότι υπάρχουν μεγαλύτερες ανάγκες στην Οργάνωση. Ν. ΖΑΪΡΗΣ: Είπατε ότι σας έπιασαν κορόιδο; Θ. ΨΑΡΑΔΕΛΛΗΣ: Βεβαίως. Ν. ΖΑΪΡΗΣ: Δεν θέλω τίποτε άλλο.
ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Είστε η κα Pauwels Eliane του Maurice, γεννηθήκατε το ΄46, υπάλληλος στην Ευρωπαϊκή Ένωση κάτοικος Βελγίου. Ε. PAUWELS: Ναι. ΠΡΟΕΔΡΟΣ: <<Ορκίζομαι να πω την αλήθεια>>. Ε. PAUWELS: Διαβεβαιώνω στη συνείδησή μου ότι θα πω την αλήθεια.
ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Μπορείτε να ρωτήσετε. Δ. ΖΩΤΟΣ: Πότε γνωρίσατε τον κ. Ψαραδέλλη; Ε. PAUWELS: 27 χρόνια γνωριζόμαστε. Το ΄76 γνώρισα τη Νάντια Ψαραδέλλη σ΄ ένα γραφείο εδώ στην Αθήνα και από τότε μέχρι σήμερα δηλαδή είμαστε καλοί φίλοι. Δ. ΖΩΤΟΣ: Με βάση αυτή τη γνωριμία, διατηρήσατε και είχατε στενές οικογενειακές επαφές; Ε. PAUWELS: Ναι. Δ. ΖΩΤΟΣ: Μπορείτε να ξέρετε πως ζούσε και τι έκανε η οικογένεια Ψαραδέλλη από το ΄76 και εντεύθεν; Ε. PAUWELS: Κρατούσαμε επαφή πάντα. Πιο πολύ την περίοδο του ΄85 που μάλιστα ζούσαμε στην ίδια συνοικία στο κάτω Χαλάνδρι εγώ με τα παιδιά μου, αυτοί με τα παιδιά τους. Μετά έφυγα εγώ για το Βέλγιο. Δ. ΖΩΤΟΣ: Το ΄85 λέτε που ήσασταν στην Ελλάδα. Ε. PAUWELS: Ναι.
Δ. ΖΩΤΟΣ: Την ίδια περίοδο εσείς είχατε και μια πολιτική δραστηριότητα ή ήσασταν μια πολιτικά ενεργός πολίτης και κάνατε σχετικές συζητήσεις ώστε να μπορείτε να πείτε στο δικαστήριο για τις ιδέες και τις απόψεις του Ψαραδέλλη εκείνη την περίοδο, σχετικά με το θέμα που αφορά αυτή τη δίκη; ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Κύριε συνήγορε, να μας πείσετε ότι είναι της 4ης Διεθνούς; Σας παρακαλώ να πείτε ότι είναι στην 4η Διεθνή ο κύριος και να μην θέλει τη βία, όμως τα είπαμε τόσες φορές. Εδώ τώρα είναι ήταν ή δεν ήταν στη 17Ν. Μην ροκανίζουμε το χρόνο χωρίς λόγο.
Ε. PAUWELS: Όταν ήμουν στο Βέλγιο ήμουν στο ΚΚΕ Βελγίου ουσιαστικά και ήρθα στην Ελλάδα και γνώρισα τον Έλληνα άνδρα μου που παντρευτήκαμε κλπ. Όταν ήρθα εδώ μετά τη μεταπολίτευση ήθελα να μπω στο ΚΚΕ και δεν το δέχτηκαν. Ήμουν λιγάκι ταλαντευόμενη και ταλαιπωρημένη.
Στα πλαίσια αυτά είχα την ευκαιρία να συζητήσω ώρες πολλές με τους φίλους μου Ψαραδέλλη. Εγώ ήμουν αρκετά συγχυσμένη, κατάλαβα ότι ο κ. Ψαραδέλλης είχε δομημένο μυαλό, ήταν σταθερός. Δ. ΖΩΤΟΣ: Ο Ψαραδέλλης εκείνη την περίοδο ήταν πολιτικά ενεργός; Δεν θέλω να μου πείτε αν ήταν στην 4η ή στην 5η Διεθνή, αλλά αν ήταν ένας άνθρωπος που εκτίθεται δημόσια σε σχέση με τις απόψεις του. Ήταν ενεργός στο χώρο του είτε στο Χαλάνδρι είτε στην ελληνική κοινωνία; Ήταν γνωστός δηλαδή ότι ήταν ένας πολιτικός ενεργός είτε ως αντιστασιακός, είτε στο Σωματείο του, είτε σε δημόσιες εκδηλώσεις, σε θέατρα και πλατείες; Εκτίθονταν και έλεγε ποιος είναι; Ε. PAUWELS: Όπως τον γνώρισα τότε ήταν αρκετά ενεργός.
Δ. ΖΩΤΟΣ: Υπερασπιζόταν αυτές τις απόψεις; Ε. PAUWELS: Ναι. Δ. ΖΩΤΟΣ: Αυτές οι απόψεις που υπερασπιζόταν είχαν κάποια σχέση με αυτό που ήταν εκείνη την περίοδο οι απόψεις της 17Ν είτε ως πολιτική άποψη, είτε ως πρακτική; Ε. PAUWELS: Προσωπικά έχω φοβερή απέχθεια σε ό,τι αφορά την τρομοκρατία είτε είναι από αριστερά, από δεξιά. Πραγματικά αν είχα διαπιστώσει τότε ότι οι φίλοι μου, ο Ψαραδέλλης και η Νάντια είχαν τέτοιες τάσεις, θα το είχα καταλάβει, δεν θα είχαμε γνωριστεί.
Δ. ΖΩΤΟΣ: Ωστόσο ο Ψαραδέλλης δέχεται είτε το ΄83 είτε το ΄86 που υπάρχει αυτή η αμφισβήτηση εδώ, ότι συμμετείχε σε μια ληστεία, επικαλείται ως αιτία. Εσείς το θεωρείτε αυτό ότι ήταν μέσα στα χαρακτηριστικά του Ψαραδέλλη που γνωρίζατε; Πως το κρίνετε; Γιατί έρχεστε με μια πεποίθηση ότι ο Ψαραδέλλης δεν έχει σχέση με τη 17Ν και τις τρομοκρατικές ενέργειες, αλλά λέει ο ίδιος ότι έχω σχέση με μια ληστεία. Πως το εξηγείτε αυτό;
Ε. PAUWELS: Ήμουν στο Βέλγιο όταν έμαθα τη σύλληψη και έμεινα άναυδη. Μετά έμαθα και για τη ληστεία και στεναχωρήθηκα πολύ. Ήταν μεγάλη η έκπληξη. Διάβασα αυτή την υπόθεση ότι ήθελε να εκδώσει ένα βιβλίο που ήταν αρκετά ιδεαλιστικό και από αυτή την άποψη κάπου ταιριάζει με το χαρακτήρα του Ψαραδέλλη. Έχει μια δόση αφέλειας ιδεαλισμού που μας το κάνει και αγαπητό. ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Εντάξει. Να πάτε στο καλό.
Δ. ΕΥΑΓΓΕΛΑΤΟΣ: Κύριε Πρόεδρε ο οργανισμός τον οποίο εκπροσωπώ παρίσταται και συγκεκριμένα για 9 κατηγορουμένους, οι οποίοι φέρονται ότι εμπλέκονται σε 9 ληστείες και θα παρακαλέσω με όλο το σεβασμό όταν κρίνω να μπορώ να ασκώ τα δικαιώματά του. ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Δεκτό. Δ. ΕΥΑΓΓΕΛΑΤΟΣ: Όταν κρίνω ότι δεν χρειάζεται και καλύπτομαι από της Έδρας, όπως βλέπετε δεν μιλώ. Όπως και η περίπτωση του κ. Τζωρτζάτου. ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Ό,τι κρίνετε εσείς. Δ. ΕΥΑΓΓΕΛΑΤΟΣ: Ευχαριστώ πολύ. (Διαλογικές συζητήσεις).