H KATAΘΕΣΗ ΤΟΥ ΣΑΒΒΑ ΜΙΧΑΗΛ ΥΠΕΡ ΤΟΥ ΘΕΟΛΟΓΟΥ ΨΑΡΑΔΕΛΛΗ ΣΤΗ ΔΙΚΗ ΤΗΣ "17Ν"

ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Ο κ. Μάτσας Σαμπετάι του Μπενάκη, γεννηθείς το 1944, γιατρός, μένει στην Αθήνα. Ελάτε κ. Μάτσα. Θα ορκιστείτε; 
Σ. ΜΑΤΣΑΣ: Διαβεβαιώνω στην τιμή μου και στην υπόληψή μου. 
ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Είστε γιατρός. Τί ειδικότητα; 
Σ. ΜΑΤΣΑΣ: Ακτινολόγος και δουλεύω και στο Πανεπιστήμιο.
Δ. ΖΩΤΟΣ: Θέλετε να πείτε στο Δικαστήριο κάτω από ποιες συνθήκες γνωρίσατε τον Ψαραδέλλη και αν έχετε μία κοινή διαδρομή που να μπορείτε να πείτε στο Δικαστήριο στοιχεία για την πολιτική διαδρομή-παρουσία την περίοδο που κατηγορείται ότι ήταν μέλος της 17Ν; 
Σ. ΜΑΤΣΑΣ: Η πρώτη γνωριμία που είχα ήταν διά του Τύπου τα χρόνια της χούντας, όπου για όλους, για τη δική μου γενιά, εγώ ήμουν φοιτητής τότε, ο Θεολόγος Ψαραδέλλης ήταν μια εμβληματική φυσιογνωμία του αντιδικτατορικού Κινήματος και στη συνέχεια του Τροτσκιστικού Κινήματος. Η θαρραλέα στάση του στα στρατοδικεία της χούντας και όλη η περιπετειώδης διαδρομή του στη σύγκρουση με τους διώκτες του, ήταν μια πηγή έμπνευσης ως μια νέα γενιά που αφυπνιζόμαστε τότε πολιτικά και όσον αφορά εμένα, έπαιξε βασικό ρόλο στον προσανατολισμό μου πέρα από το παραδοσιακό Κόμμα του ΚΚΕ στο χώρο του Τροτσκισμού.
Δ. ΖΩΤΟΣ: Με ποιον τρόπο έγινε αυτό; 
Σ. ΜΑΤΣΑΣ: Η στάση του στο στρατοδικείο όπου όταν ο στρατοδίκης του είπε <<εσύ, οι σύντροφοί σου οι Κομμουνιστές της Βουλγαρίας σε παραδώσανε στη χούντα>>, η στάση του Θεολόγου Ψαραδέλλη που είπε <<αφήστε, αυτή είναι μια υπόθεση που οι Βούλγαροι εργάτες θα την καθαρίσουν κι εσείς κάντε τη δουλειά σας, εγώ είμαι ένας εργάτης, μαχητής της 4ης Διεθνούς>>, αυτή η θαρραλέα στάση σε εμάς, νέους τότε ανθρώπους, έπαιξε πολύ μεγάλο ρόλο. Τον Θεολόγο Ψαραδέλλη προσωπικά τον γνώρισα πολύ αργότερα για πολύ μικρό χρονικό διάστημα, γιατί εγώ ανήκα σε ένα άλλο ρεύμα στον ίδιο χώρο του Τροτσκισμού, στο Παρίσι για πολύ μικρό χρονικό διάστημα και στα πρώτα χρόνια της μεταπολίτευσης. 
Δ. ΖΩΤΟΣ: Από τη μεταπολίτευση και μετά έχετε μία κοινή παράλληλη πορεία στα πολιτικά δρώμενα της Ελλάδας με τον Ψαραδέλλη; Τί μπορείτε να πείτε γι αυτή την περίοδο που ενδιαφέρει το Δικαστήριο; 
Σ. ΜΑΤΣΑΣ: Με την ευρεία έννοια, επαναλαμβάνω ότι εγώ ανήκα σε ένα άλλο ρεύμα, ώρες-ώρες με ανταγωνιστικές σχέσεις, αλλά σε όλους μας, σε όλο το χώρο της Αριστεράς γενικότερα, παρέμενε ένα αίσθημα σεβασμού στην όλη στάση αρχών που κρατούσε απέναντι στα μεγάλα ζητήματα που αφορούσαν την εργατική τάξη, το λαό και το Κίνημά μας.
Δ. ΖΩΤΟΣ: Αυτή τη στάση αρχών, την εξέφραζε πολύ συγκεκριμένα και δημόσια στις εκδηλώσεις σας, στις διαδηλώσεις; 
Σ. ΜΑΤΣΑΣ: Σε όλους όσους είχαν με τον έναν ή τον άλλο βαθμό εμπλοκή στο χώρο της Αριστεράς, ήταν γνωστή η εμμονή του Θεολόγου Ψαραδέλλη στις αρχές του Τροτσκιστικού Κινήματος, στις ανάγκες για τη χειραφέτηση της εργατικής τάξης να είναι έργο της ίδιας της εργατικής τάξης και όχι υποκαταστάτων, την ανάγκη για ριζικές κοινωνικές αλλαγές μέσα από τη μαζική λαϊκή κινητοποίηση και όχι από τίποτε μικρές ομάδες που θα την υποκαθιστούσαν. Με άλλα λόγια, μια και ξέρουμε για ποιο λόγο γίνεται αυτή η Δίκη, είναι αδύνατον για όποιον γνώριζε την πολιτική πορεία του Θεολόγου Ψαραδέλλη, να τον συνδέσει με τη 17Ν. 
Δ. ΖΩΤΟΣ: Ξέρετε, αυτό μας το έχουν πει πολλοί μάρτυρες, αλλά με έναν τρόπο λίγο αξιωματικό. Είναι μία δήλωση που κάνουν οι μάρτυρες, τα στοιχεία που υποστηρίζουν αυτή τη δήλωση, μπορείτε να τα περιγράψετε;
Σ. ΜΑΤΣΑΣ: Ακόμα και τον καιρό της δικτατορίας, γράφοντας άρθρα στον διεθνή τροτσκιστικό Τύπο, ανοικτά τασσόταν κατά των μεθόδων όπως λέγονταν της ατομικής τρομοκρατίας και υπέρ της ανάγκης μαζικών μορφών δράσης. Ήταν γνωστή η ορθοδοξία του, ας το πούμε έτσι και σε γραπτά κείμενα και στις όποιες ομιλίες ή παρεμβάσεις ή στο συνδικαλιστικό Κίνημα ή οπουδήποτε αλλού μπορούσε κανείς να τον δει, φίλος ή και αντίπαλος.
Δ. ΖΩΤΟΣ: Αν αυτό μπορούμε να πούμε, ότι υπάρχει μία τέτοια εικόνα που λέτε. Υπάρχει μια δεύτερη εικόνα. Εσείς λέτε ότι είναι ασύμβατο. Δεν ταιριάζει, δεν σας κολλάει εν πάση περιπτώσει ότι μπορούσε αυτός ο άνθρωπος με αυτή την δημόσια εικόνα να είναι ταυτόχρονα και σε ένα άλλο πολιτικό σχέδιο, σχήμα κλπ. Όμως αυτό έχει ομολογήσει ότι <<εγώ έχω συμμετάσχει σε μία ληστεία>> και λέει και ένα πρόσχημα. Κίνητρο λέει αυτός, ότι το έκανε για να βγάλει ένα βιβλίο του Πουλιόπουλου. Αυτό πώς δικαιολογείται με αυτή την προσωπικότητα την συγκροτημένη που περιγράφετε, την αφιερωμένη στον αγώνα της εργατικής τάξης, αφιερωμένη στο πολιτικό κίνημα και στον μαζικό αγώνα; Πώς συμβιβάζεται αυτό;
Σ. ΜΑΤΣΑΣ: Όταν πρωτοακούστηκε αυτό το πράγμα, πρωτοδιαβάστηκε μάλλον όντως εμφανίστηκε σαν ένας γρίφος. Πώς γίνεται αυτό το πράγμα ένας άνθρωπος ο οποίος είναι ρητά και δια βίου, δεν είναι απλώς λόγια, με τον τρόπο ζωής του, με την πράξη μιας ολόκληρης ζωής είναι αντίθετο στην δράση μικρών ένοπλων ομάδων ατομικής βίας, πώς αυτός ο άνθρωπος μπορεί να έχει μπλεχθεί με μια τέτοια ομάδα για να κάνει μια ληστεία; Όταν το παρακολουθήσει κανένας αυτό και ο υποφαινόμενος διαβάζοντας τον Τύπο και την κατάθεση όπως δημοσιεύτηκε στις εφημερίδες εκείνη την εποχή, όταν είπε το σκεπτικό, όσο σε ορισμένους να φαίνεται παράδοξο ή περίεργο, <<ότι το ήθελα, συμμετείχα και έκανα τον τσιλιαδόρο σε μία ληστεία για να βγει το βιβλίο του Παντελή Πουλιόπουλου>>, αυτό όντως είναι μέσα στον άνθρωπο που όσοι ήμασταν μέσα στο κίνημα είχαμε γνωρίσει. Πίστευε ότι θα μπορούν να λυθούν τα προβλήματα του κινήματος αν γυρνάγαμε στις πηγές. Ο Παντελής Πουλιόπουλος, Γενικός Γραμματέας του ΚΚΕ και ιδρυτής του τροτσκισμού στην Ελλάδα είχε γράψει αυτό το βιβλίο. Πίστευε ότι αν γυρίσουμε στις πηγές με αυτόν τον τρόπο θα πάρει ξανά το κίνημα μπροστά και θα βγει από τα αδιέξοδα της μεταπολίτευσης. Αυτό είναι πολύ λογικοφανές σε οποιονδήποτε ξέρει τον κ. Ψαραδέλλη, ότι θα το έλεγε αυτό το πράγμα. Από αυτή την άποψη έκανε την ενέργεια την οποία παραδέχεται ότι έκανε για να υπηρετήσει, κατά την γνώμη μου με έναν πολύ λαθεμένο τρόπο αυτό που έκανε, το πρόταγμα του τροτσκισμού, να ξαναγίνει αυτό το πράγμα, να προωθηθεί η μια προοπτική κοινωνικής χειραφέτησης μέσα από μία λαϊκή κινητοποίηση. Να το κάνει αυτό σε συνδυασμό, σε συνεργασία με μια ομάδα που υπηρετεί ένα άλλο πρόταγμα είναι αδύνατο. Είναι σαν να λες σε έναν τροτσκιστή να συνεργαστεί με κάποιους ώστε να βγάλει έναν βιβλίο του Στάλιν. Αυτό δεν πρόκειται να γίνει, όπως με τους Σταλινικούς να βγάλουν ένα βιβλίο του Τρότσκι. Είναι διαμετρικά αντίθετα, ανταγωνιστικά προτάγματα για την κοινωνική χειραφέτηση. Το ότι έκανε αυτό το πράγμα, κατά την γνώμη μου μια λαθεμένη πράξη εντελώς, οριακά λαθεμένη για να υπηρετήσει την βασική του σκέψη, εμείς λέμε <<ο Ψαραδέλλης τέτοια έλεγε, αυτό λέει, ότι η λύση του προβλήματός μας ήταν ο Πουλιόπουλος, όχι η ατομική βία>>. 
Δ. ΖΩΤΟΣ: Εσείς ήσασταν στην Ελλάδα εκείνη την περίοδο του΄80-΄85; 
Σ. ΜΑΤΣΑΣ: Ναι, στην Ελλάδα ήμουν. 
Δ. ΖΩΤΟΣ: Το θέμα Τσιρώνη-Σκανδάλη..... 
Σ. ΜΑΤΣΑΣ: Το θυμάμαι γιατί ήταν και γιατρός. 
Δ. ΖΩΤΟΣ: Τί εικόνα έχετε γι αυτούς τους δύο ανθρώπους; 
Σ. ΜΑΤΣΑΣ: Ιδιαίτερα ο γιατρός ο Τσιρώνης, γνωστός από παλιά γιατρός, ήταν ένας συντηρητικός άνθρωπος που αργότερα μετακινήθηκε λόγω της θητείας στον Αϊ-Στράτη και έγινε κεντροαριστερός θα λέγαμε την σημερινή γλώσσα, ιδιόρρυθμος άνθρωπος και δυστυχώς θύμα των συνθηκών της πρώτης μεταπολίτευσης. Ο Σκανδάλης ήταν οπαδός αυτού του ιδιόρρυθμου ανθρώπου. Από αυτή την άποψη ήταν κι αυτός μία ιδιόρρυθμη παρουσία στο όλο σύνθετο τοπίο της μεταπολίτευσης, ιδιαίτερα της πρώτης μεταπολίτευσης. Πέραν τούτου εγώ δεν ξέρω γιατί δεν είχα καμία σχέση με αυτούς τους δύο ανθρώπους.
Δ. ΖΩΤΟΣ: Μπορούσε κανείς να υποθέσει ότι ο Σκανδάλης - αυτός ο οπαδός του Τσιρώνη, του ιδιόρρυθμου που είχε ανακηρύξει το σπίτι του ανεξάρτητο κράτος - μπορούσε να έχει σχέση με συνωμοτική οργάνωση; 
Σ. ΜΑΤΣΑΣ: Όχι. Δηλαδή για όποιον έβλεπε απ΄ έξω όπως οι άλλοι που ανήκαμε σε άλλα ρεύματα, τάσεις μέσα στον χώρο της Αριστεράς, λιγάκι τα βλέπαμε όλα αυτά σαν ιδιορρυθμίες που εξηγούνταν ίσως με αυτή την κατάσταση. Όχι με συνωμοσία προς Θεού ή σύνδεση με κάποια κλειστή ομάδα κλπ. 
ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Ο κ. Πρόεδρος έχει το λόγο.
κ. ΓΕΩΡΓΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ: Πότε έχετε γεννηθεί; 
Σ. ΜΑΤΣΑΣ: Το 1947. 
κ. ΓΕΩΡΓΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ: ΄44 μου φαίνεται γράφει το χαρτί. 
Σ. ΜΑΤΣΑΣ: Είναι γεννημένος το 1947. 
κ. ΓΕΩΡΓΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ: Πότε έχει γεννηθεί ο κ. Ψαραδέλλης; 
Σ. ΜΑΤΣΑΣ: Είναι λίγο μεγαλύτερός μου απ΄ ότι ξέρω.
κ. ΓΕΩΡΓΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ: Σας ρώτησα γιατί σημείωσα ότι σας έκανε εντύπωση η στάση του σε σας τους νεώτερους. Όταν είδα ότι έχετε ένα χρόνο διαφορά.... 
Σ. ΜΑΤΣΑΣ: Όχι και ένα χρόνο; Ήμουν φοιτητής δευτεροετής της Ιατρικής Σχολής.
ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Δεν είχα συζητήσει πράγματι με 4η Διεθνούς κλπ. Βλέπω ότι είστε πάρα πολύ ευφυής άνθρωπος και κάνετε επεξεργασίες πάρα πολύ λεπτοφυείς. Όμως με ανθρώπους οι οποίοι παίρνουν το πιστόλι εάν τους ήξερα και καθόμαστε και συζητάγαμε μαζί και πίναμε δυο ούζα και παίζαμε ένα τάβλι θα τους το πέταγα το πιστόλι στην άκρη. Τις δικές σας ιδέες ούτε θα προσπαθούσα καθόλου. Σας ευχαριστώ να πάτε στο καλό. 
Σ. ΜΑΤΣΑΣ: Γεια σας.
ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Ο κ. Βαμβακούλας. Δεν χρειάζεται να λέμε τα ίδια. Ήδη εμείς έχει μορφώσει πια αντίληψη σε αυτό. Ψάχνουμε όμως τις κατ΄ ιδίαν αποδείξεις. 
Δ. ΖΩΤΟΣ: Αισθάνονται μία υποχρέωση οι ίδιοι να πουν έναν υπερασπιστικό λόγο για τον κ. Ψαραδέλλη πεπεισμένοι οι ίδιοι για την αθωότητά του.

 01/07/2003