"Ο ΜΕΓΑΛΟΣ ΑΝΑΤΟΛΙΚΟΣ"

Ταξικός συνδικαλισμός

5. Τι προέβλεπε ο νόμος 2271/12-1994 για την εξυγίανση της Ο.Α.

5.1. Τα κυριότερα μέτρα που προέβλεπε ο Ν. 2271/1994 ήσαν:

n Ανάληψη από το κράτος των χρεών της Ο.Α.

n Καταβολή από το Κράτος του οφειλόμενου μετοχικού κεφαλαίου της Ο.Α. ύψους 54 δισ.δρχ

n Προσαρμογή του τιμολογίου των κομίστρων μεταφοράς από την Ο.Α. του ημερήσιου και περιοδικού τύπου στις κρατούσες τιμές (κατάργηση της παρεχόμενης έκπτωσης ύψους 95% )

n Σύνταξη νέου οργανογράμματος με τέσσερα μόνον επίπεδα ιεραρχίας.

n Επαναξιολόγηση από μηδενική βάση του συνόλου των εργαζομένων για την κατάληψη των θέσεων της ιεραρχίας που προβλέπει το νέο οργανόγραμμα, με κριτήρια τις απαιτήσεις της θέσης σε σχέση με τα τυπικά και ουσιαστικά τους προσόντα.

n Εκπόνηση μέχρι 30-6-1995 προγράμματος δρομολογίων και σύνθεσης στόλου αεροσκαφών που να ανταποκρίνεται στα δρομολόγια αυτά. Μείωση του αριθμού των χρησιμοποιούμενων τύπων α/φων

n Χορήγηση από το Κράτος εγγύησης 379 εκατομμυρίων δολαρίων για αγορές νέων α/φών.

n Εκπόνηση μέχρι 30-6-1995 σύγχρονου κανονισμού εργασίας.

n Κέρδη 70 δις. δρχ μέχρι την 31-12- 1997

n Εθελουσία αποχώρηση 1500 εργαζομένων

n Πάγωμα των αποδοχών των εργαζομένων για το 1994 και 1995.

n Μείωση των ημερών αναπαύσεως των εργαζομένων σε ετήσια βάση κατά δέκα.

n Μείωση των ετήσιων ημερών αδείας.

n Θεσμοθέτηση του διακεκομμένου ωραρίου σε περιφερειακούς σταθμούς.

n Μείωση της χορηγούμενης επιδότησης κατά τη διάρκεια της ασθενείας.

5.2. Ποια μέτρα του νόμου 2271/1994 υλοποιήθηκαν και ποια όχι

Μια αντικειμενική αξιολόγηση του βαθμού υλοποίησης του νόμου 2271/94 θεωρούμε ότι πρέπει να στηρίζεται στα συμπεράσματα που προκύπτουν από τη σύγκριση των μέτρων που υλοποιήθηκαν και του ποσοστού υλοποίησής τους με τα προβλεπόμενα από τον Νόμο 2271/94 - μέσα στα δεδομένα χρονικά πλαίσια.

Οι βασικότεροι από τους στόχους την επίτευξη των οποίων έθεσε ως άμεση προτεραιότητα ο νόμος είναι:

n Χορήγηση από το Κράτος εγγύησης 379 εκατομμυρίων δολαρίων για αγορές νέων α/φών.

Όμως, η Ευρωπαϊκή Ενωση απαγόρευσε την προβλεπόμενη από το πρόγραμμα εξυγίανσης χορήγηση κρατικής εγγύησης ύψους 378 εκατομμυρίων δολαρίων όταν κατά τη διάρκεια της συγκεκριμένης χρονικής περιόδου οι διοικήσεις της Ο.Α. πραγματοποίησαν παραγγελίες α/φων ύψους ενός δισεκατομμυρίου δολαρίων Η ενέργεια αυτή στηρίχθηκε στα αποτελέσματα του ελέγχου που πραγματοποίησαν εξουσιοδοτημένοι από την Ε.Ε. ελεγκτές, Deloit and Touch , οι οποίοι στον έλεγχο που διενήργησαν το 1997 διεπίστωσαν ότι η Ελληνική κυβέρνηση συνέχισε τις ασφυκτικές παρεμβάσεις της στη διαχείριση της Ο.Α. χωρίς να συμμορφώνεται με τις επιταγές του προγράμματος εξυγίανσης που η ίδια είχε υποβάλει για έγκριση στην Ε.Ε. Πιο συγκεκριμένα, η απόφαση της Ε.Ε. στηρίχθηκε στο ότι:

Η κυβέρνηση χρηματοδότησε την αποχώρηση των εργαζομένων το 1995 και 1996 με 11 δισ. δρχ.

Η κυβέρνηση συνέχισε να εμπλέκεται στις προσλήψεις της Ο.Α.

Η διοίκηση της Ο.Α.:

α) δεν κατάργησε τις απαράδεκτες εκπτώσεις στα τιμολόγια μεταφοράς του τύπου ύψους 95%

β) δεν εκπόνησε νέο οργανόγραμμα

γ) δεν προκήρυξε τις θέσεις της επιχειρησιακής ιεραρχίας στη διεκδίκηση των οποίων να

συμμετέχει το σύνολο των εργαζομένων με βάση τα τυπικά και ουσιαστικά τους προσόντα

δ) δεν εκπόνησε νέο κανονισμό εργασίας.

n Καταβολή από το Κράτος του οφειλόμενου μετοχικού κεφαλαίου της Ο.Α. ύψους 54 δισ.δρχ

Μετά την καταβολή της πρώτης δόσης των 19 δισ.δρχ. το 1995, η Ε.Ε. για τους προαναφερθέντες λόγους δεν επέτρεψε τη συνέχιση της καταβολής των υπολοίπων δόσεων συνολικού ύψους 35 δισ. δρχ.

n Προσαρμογή του τιμολογίου των κομίστρων μεταφοράς του ημερήσιου και περιοδικού τύπου στις κρατούσες τιμές (κατάργηση της παρεχόμενης έκπτωσης ύψους 95% )

Ούτε η κυβέρνηση ούτε η διοίκηση της Ο.Α. φάνηκε να είναι διατεθειμένες να εφαρμόσουν το μέτρο αυτό, που θα τις έφερνε αντιμέτωπες με τα συγκροτήματα του Τύπου, παρ’ όλον ότι η Ο.Α. είχε κάθε χρόνο απώλεια εσόδων και επιβάρυνση του λειτουργικού κόστους της πάνω από τρία δισ.δρχ.σε τιμές 1993 από αυτή την αιτία.(Ι.Σ.Λαϊνου «Οι επιπτώσεις στην οικονομική αποτελεσματικότητα της Ο.Α. από την ακολουθούμενη τιμολογιακή πολιτική κατά την μεταφορά του Ελληνικού ημερήσιου και περιοδικού Τύπου» Τομέας Οικονομικών Μελετών Ολυμπιακής. 12-7-1993) Η μη συμμόρφωση της διοίκησης της Ο.Α. στο μέτρο αυτό του προγράμματος εξυγίανσης υπήρξε μία από τις αιτίες της αναστολής από την Ε.Ε. της καταβολής των κρατικών υποχρεώσεων απέναντι στην Ο.Α.

n Απαλλαγή των κερδών της Ο.Α. για τις χρήσεις 1994-1997 από κάθε φόρο και τέλος. Υλοποιήθηκε.

n Επίτευξη για την τριετία σωρευτικών κερδών 70 δισ. δρχ.

Ομως ο ισολογισμός του 1995 εμφάνισε κέρδη μόνον 9,9 δισ. δρχ. Ακόμα όμως και το ποσό αυτό δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα, αφού, εάν είχε συνυπολογισθεί και η κρατική επιχορήγηση των 11 δισ. δρχ. για την πρόωρη συνταξιοδότηση των εργαζομένων, το αποτέλεσμα θα ήταν ζημία 1,1 δισ. δρχ. Επί πλέον είχε καταβληθεί η πρώτη δόση του οφειλομένου μετοχικού κεφαλαίου ύψους 19 δις.δρχ

Το 1996 ο ισολογισμός της Ο.Α. εμφάνισε κέρδη 14 δισ.δρχ. Το 1997, με βάση τον ισολογισμό, δημιουργήθηκαν ζημίες της τάξης των 39,5 δισ.δρχ. Τα αποτελέσματα αυτά σημαίνουν ότι αντί των αναμενόμενων 70 δισ. δρχ. κερδών για την τριετία 1995-1997 η Ο.Α. είχε ζημίες της τάξης των 14 δισ. δραχμών. Η απόκλιση ανέρχεται σε 600%.

n Σύνταξη μέχρι την 30-6-1995 νέου οργανογράμματος με τέσσερα μόνο επίπεδα ιεραρχίας

Αναγνωρίζοντας ο νομοθέτης την αναποτελεσματικότητα του υφισταμένου οργανογράμματος το κατάργησε. Η διοίκηση της Ο.Α. προσέλαβε ως σύμβουλο τον Ιανουάριο 1995 μετά από διαγωνισμό την εταιρία McKinsey . Η συνεργασία με την McKinsey διακόπηκε με απόφαση της 3/3/1995 του νέου Δ.Σ. της Ο.Α. υπό τον πρόεδρό της κ. Δογάνη, αναιρώντας έτσι την απόφαση της προηγούμενης διοίκησης. Σε ανακοίνωση του προέδρου του Δ.Σ. κ.Δογάνη, σαν επιχείρημα υπέρ της διακοπής της συνεργασίας προβλήθηκε το εκ 350 εκατ. δρχ. κόστος της μελέτης. Σε

ανακοίνωσή του το σωματείο των πτυχιούχων διοικητι- κών επισήμανε σαν αιτία της διακοπής της συνεργασίας της Ο.Α. με την McKinsey την απαίτησή της να εποπτεύσει την υλοποίηση των προτάσεων της μελέτης της, όρο που περιείχε η προκήρυξη της Ο.Α. και είχε αποδεχθεί και η McKinsey . Με την ίδια απόφασή του το Δ.Σ. της Ο.Α. ανέθεσε την αναδιοργάνωσή της σε επιτροπή από διευθυντικά στελέχη της. Αυτό σημαίνει ότι τόσο η ανορθολογική οργανωτική δομή που δημιούργησαν οι αλλεπάλληλες διοικήσεις όσο και τα άτομα που τη στελεχώνουν, αφού οδήγησαν την Ο.Α. στην κρίσιμη κατάστασή της , επανατοποθετήθηκαν για να διαχειριστούν οι ίδιοι την έξοδό της απο την κατάσταση στην οποία αυτοί την είχαν οδηγήσει. Η εκπόνηση του οργανογράμματος ολοκληρώθηκε από την εταιρία σύμβουλο McKinsey την άνοιξη του 1997, δύο δηλαδή χρόνια αργότερα από τις 30-6-1995, ημερομηνία που έθετε ο νόμος. Αλλά ακόμα και τότε το οργανόγραμμα αυτό δεν εφαρμόσθηκε.

n Επαναξιολόγηση από μηδενική βάση του συνόλου των εργαζομένων για την κατάληψη της ιεραρχίας που προβλέπει το νέο οργανόγραμμα, με κριτήρια τις απαιτήσεις της θέσης σε σχέση με τα τυπικά και ουσιαστικά τους προσόντα.

Μέχρι την λήξη της ισχύος του νόμου την 31-12-1997 δεν είχε υλοποιηθεί. Αντ’ αυτού έγιναν πάνω από 1.300 αναθέσεις καθηκόντων (προαγωγές) με κριτήρια στις περισσότερες περιπτώσεις διαφορετικά από τα τυπικά και ουσιαστικά προσόντα των εργαζομένων. Για την υπόθεση αυτή, το Επιστημονικό Σωματείο των διοικητικών υπαλλήλων της Ο.Α. υπέβαλε μήνυση, η έρευνα της οποίας ανατέθηκε σε τακτικό ανακριτή. Εντύπωση προκαλεί η αναντιστοιχία των προσόντων των στελεχών με τις απαιτήσεις των θέσεων που κατείχαν. Ετσι, ενώ σε νευραλγικές διευθύνσεις είχαν διοριστεί απόφοιτοι γυμνασίου με σχετική πρακτική εμπειρία στο αντικείμενο, στις μετέπειτα προκηρύξεις για τις ίδιες θέσεις απαιτήθηκε, πέραν της πρακτικής εμπειρίας, και μεταπτυχιακός τίτλος.

n Εκπόνηση μέχρι 30-6-1995 σύγχρονου κανονισμού εργασίας

Μέχρι την λήξη της ισχύος του νόμου την 31-12-1997 δεν είχε ολοκληρωθεί η εκπόνηση παρά το ότι:

α) η αναποτελεσματικότητα του management της Ο.Α. επισημαίνεται ρητά στο πρόγραμμα εξυγίανσης που ενέκρινε η Ε.Ε.

β) η διοίκηση, μετά από συνομιλίες με τους εργαζομένους, είχε συμφωνήσει σε συγκεκριμένο κείμενο κανονισμού, το οποίο όμως ουδέποτε προώθησε για εφαρμογή.

n Εκπόνηση μέχρι 30-6-1995 προγράμματος δρομολογίων και σύνθεσης στόλου αεροσκαφών που να ανταποκρίνεται στα δρομολόγια αυτά.

Η τότε διοίκηση της Ο.Α. προσέλαβε την εταιρία σύμβουλο Arthur D . Little - Cantor για την εκπόνηση προγράμματος δομής των δρομολογίων και σύνθεσης του στόλου της. Η μελέτη αυτή παραδόθηκε τον Μάιο του 1997, δηλαδή δύο περίπου χρόνια αργότερα από την προθεσμία που προέβλεπε ο Νόμος εξυγίανσης της Ο.Α.

n Εθελουσία αποχώρηση 1500 εργαζομένων

Επισημαίνεται ότι ο συνολικός αριθμός των εργαζομένων που υπέβαλαν αίτηση πρόωρης συνταξιοδότησης με βάση το νόμο ανήλθε σε 2.800 περίπου, για την πληρωμή των οποίων δεν προβλέφθηκαν τα αναγκαία κεφάλαια ύψους 15 δισ. δρχ. περίπου πέραν των 11 δισ. δρχ. που κατέβαλε το κράτος. Αντ’ αυτού τα 11 δισ. που προέβλεπε ο νόμος, λόγω λανθασμένων υπολογισμών της διοίκησης της Ο.Α. (η οποία εισηγήθηκε το ποσό αυτό στον υπουργό Μεταφορών και Επικοινωνιών) μόλις έφτασαν για την αποχώρηση μόνον 1.150 εργαζομένων.

n Πάγωμα των αποδοχών των εργαζομένων για τα χρόνια 1994 και 1995.

Πραγματοποιήθηκε με μείωση του εργασιακού κόστους της Ο.Α. κατά είκοσι τουλάχιστο δισ. δρχ. και αντίστοιχη μείωση του βιοτικού επιπέδου των εργαζομένων.

n Μείωση των ημερών αναπαύσεως των εργαζομένων σε ετήσια βάση κατά δέκα τρεις

Πιο συγκεκριμένα, ζητήθηκε από τη διοίκηση της Ο.Α. η μείωση των μηνιαίων αναπαύσεων των εργαζομένων κατά δύο ημέρες (υποχρεωτική δωρεάν προσφορά εργασίας) μέχρι του αριθμού των 13 ημερών μέσα στο 1995. Το μέτρο αυτό υλοποιήθηκε μερικώς παρ’ όλη την

προσπάθεια της ιεραρχίας και διοίκησης και προσωπικά του προέδρου της Ο.Α. κ. Ρ. Δογάνη. Η αποτυχία αυτή οφείλεται στην άρνηση των εργαζομένων να εργασθούν τις ημέρες αυτές δωρεάν και χωρίς ασφάλιση, όπως επέμενε η διοίκηση της Ο.Α. σύμφωνα με την ερμηνεία που έδινε στη συγκεκριμένη διάταξη του νόμου.

n Μείωση των ετησίων ημερών αδείας……………………………………………… Υλοποιήθηκε

n Θεσμοθέτηση του διακεκομμένου ωραρίου σε περιφερειακούς σταθμούς……... Υλοποιήθηκε

n Μείωση της χορηγούμενης επιδότησης κατά τη διάρκεια της ασθενείας τους…….. Υλοποιήθηκε με αποτέλεσμα μία επιπλέον ετήσια μείωση του εργασιακού κόστους για την Ο.Α. ύψους άνω των 5 δισ. δρχ. (μελέτη της 6-11-1995 του Τομέα Μελετών της Ο.Α. από τον Δρα Ι.Σ. Λαϊνο).

6. Συμπληρωματικό πρόγραμμα εξυγίανσης Νόμος 2602/4-98

Την 31-12-1997 μετά την λήξη της ισχύος του Ν.2271/1994 για την εξυγίανση της Ο.Α. και αφού η αποτυχία ήταν προφανής άρχισε από την πλευρά πρώτης τάξεως κυβερνητικών στελεχών ένας καταιγισμός κατηγοριών κατά των εργαζομένων ως υπαιτίων της αποτυχίας.

Στις 9-3-1998 δημοσιεύθηκε στον «Ελεύθερο Τύπο» συνέντευξη του Υπουργού Μεταφορών και Επικοινωνιών κ. Τ. Μαντέλη στην οποία ανάμεσα στα άλλα διατυπώθηκε η θέση για κλείσιμο της Ο.Α. μέχρι το Πάσχα. «Αν δεν πάρουν μέτρα είναι από εκεί και πέρα θέμα χρόνου να κλείσει.» αφήνοντας αιχμές κατά των εργαζόμενων « λόγω των τεράστιων αυξήσεων που δόθηκαν...Γιατί αυτές οι αυξήσεις τίναξαν στον αέρα την εταιρία.» Αντίστοιχου περιεχόμενου ρεπορτάζ για κλείσιμο της Ο.Α. δημοσιεύθηκε την Κυριακή 8-3-1998 στο έγκυρο Γερμανικό περιοδικό « DER SPIEGEL »

Καθίσταται συνεπώς προφανές ότι ο κ. Υπουργός ως υπεύθυνους της αποτυχίας του προγράμματος εξυγίανσης της Ο.Α. θεωρεί τις υφιστάμενες εργασιακές σχέσεις, τους όρους και τις συνθήκες εργασίας των εργαζόμενων στην Ο.Α. Την θέση αυτή παρουσίασε στο Κοινοβούλιο και ο κ. Πρωθυπουργός απαντώντας την ίδια εποχή σε επίκαιρη ερώτηση του προέδρου του Συνασπισμού κ. Ν. Κωνσταντόπουλου. Σε άλλο σημείο όμως της συνέντευξης ο κ. Υπουργός αναιρεί την θέση του περί καθοριστικής ευθύνης των εργαζόμενων αφού δήλωσε ότι οι διοικήσεις της Ολυμπιακής κατά το πρόσφατο παρελθόν του παρουσίαζαν την εικόνα της Ο.Α. εντελώς διαφορετική από την πραγματική.

Ο κ. Παπαντωνίου τότε Υπουργός Εθνικής Οικονομίας της κυβέρνησης του ΠΑΣΟΚ δήλωσε στους « Financial Times » της 7-2-98 στο Λονδίνο ότι αν η κυβέρνηση καταφέρει και νικήσει το συνδικάτο της Ο.Α.(δηλαδή τα μέλη και στελέχη του ΠΑΣΟΚ τα οποία και αποτελούσαν τότε πλειοψηφία στο συνδικάτο) η νίκη αυτή θα ισοδυναμεί με αυτή της Μ Θάτσερ επί των ανθρακωρύχων. Ο προκάτοχος του κ. Μαντέλη πρώην Υπουργός Μεταφορών κ. Χ. Κα- στανίδης επισήμανε όμως ότι η δυσφημιστική αυτή εκστρατεία της κυβέρνησης εναντίον των εργαζομένων στην Ο.Α. στόχο έχει την δημιουργία «ψευδών εντυπώσεων», τόνισε δε ότι η κατηγορία για παραβίαση της εισοδηματικής πολιτικής της κυβέρνησης από τους εργαζομέ- νους της Ο.Α. είναι προσχηματική. Η Συλλογική Σύμβαση Εργασίας του 1997 φέρει τις υπογραφές των εκπροσώπων του κατήγορου των εργαζομένων της Ο.Α. κ. Παπαντωνίου ο οποίος υπό την ιδιότητά του ως Υπουργού Εθνικής Οικονομίας τελούσε εν γνώσει των διαπραγματεύσεων και της συμφωνίας πριν την υπογραφή της. «Η πραγματική πρόθεση είναι να φθάσει σε αδιέξοδο η ιστορία γιατί αναμένουν αγοραστές της Ολυμπιακής» (Πρώην Υπουργός Μεταφορών Επικοινωνιών Χ. Καστανίδης Αιγαίο FM 20-3. Εφημερίδα «Αθηναϊκή» 21-3)

6.1. Τι προέβλεπε ο Νόμος 2602/1998 για την ολοκλήρωση της εξυγίανσης

Το νομοσχέδιο αναφορικά με την Ο.Α. του οποίου η ψήφιση ολοκληρώθηκε την Πέμπτη

9/4/98 τιτλοφορείται «Για την ολοκλήρωση της εξυγίανσης και την ανάπτυξη της Ολυμπιακής Αεροπορίας Α.Ε.» Τα βασικά μέτρα του νόμου ήσαν τα ακόλουθα:

- Η Ο.Α. θα λειτουργεί με τους κανόνες της ιδιωτικής οικονομίας και του ελεύθερου

ανταγωνισμού

- Εντός τεσσάρων μηνών από την δημοσίευσή του η διοίκηση καταρτίζει ή προσαρμόζει κανονισμό προμηθειών

- Εντός δύο μηνών από την δημοσίευσή του η διοίκηση καταρτίζει ή προσαρμόζει το οργανόγραμμα στις σύγχρονες ανάγκες του διεθνούς φιλελευθεροποιημένου αεροπολιτικού περιβάλλοντος.

- Εντός ενός μηνός από την κατάρτιση του οργανογράμματος το Δ.Σ. στελεχώνει τις θέσεις εργασίας του νέου οργανογράμματος με στελέχη που θα προκύψουν από την αξιολόγηση όλων των εργαζομένων με βάση τα τυπικά και ουσιαστικά τους προσόντα.

- Εντός δύο μηνών από την δημοσίευση το Ελληνικό Δημόσιο εξοφλά όλες τις οφειλές του προς την ΟΑ

- Οι οφειλές των πολιτικών κομμάτων εξοφλούνται τμηματικά μέχρι την 31-12-1999

- Αναπροσαρμόζεται από 1/6/1998 το τιμολόγιο μεταφοράς του ημερήσιου και περιοδικού τύπου στα επίπεδα που προβλέπονται από την ΙΑΤΑ (καταργείται η έκπτωση του 95%).

- Παύση της πληρωμής από την Ο.Α. των αποσπασμένων υπαλλήλων της σε πολιτικούς και σε άλλες θέσεις εκτός Ο.Α.

- Μείωση των μισθών κατά 20% από 1/4/1998 και τριετές πάγωμά τους, αύξηση των ωρών εργασίας από οκτώ σε δέκα, εισαγωγή των ατομικών συμβάσεων εργασίας της ελαστικής και εποχιακής εργασίας σε μόνιμη βάση.

6.2. Ποια μέτρα του νόμου 2602/1998 υλοποιήθηκαν και ποια όχι

n Η Ο.Α. θα λειτουργεί με τους κανόνες της ιδιωτικής οικονομίας και του ελεύθερου ανταγωνισμού. Υλοποιήθηκε εν μέρει αφού η Ο.Α. λειτουργούσε παράλληλα με άλλους ιδιωτικής ιδιοκτησίας αερομεταφορείς συνεχίσθηκαν όμως οι διοικητικές παρεμβάσεις του μετόχου στην καθημερινή διαχείριση της Ο.Α.

n Εντός τεσσάρων μηνών από την δημοσίευσή του η διοίκηση καταρτίζει ή προσαρμόζει κανονισμό προμηθειών …….………………………………………………..Υλοποιήθηκε

n Εντός δύο μηνών από την δημοσίευσή του η διοίκηση καταρτίζει ή προσαρμόζει το οργανόγραμμα στις σύγχρονες ανάγκες του διεθνούς φιλελευθεροποιημένου αεροπολιτικού περιβάλλοντος .

Η προσαρμογή του οργανογράμματος ενός αερομεταφορέα στο διεθνές φιλελευθεροποιημένο αεροπολιτικό περιβάλλον είναι συνάρτηση της θέλησης του μετόχου για λειτουργία εντός του συγκεκριμένου θεσμικού πλαισίου, της ύπαρξης συγκεκριμένων τακτικών και στρατηγικών στόχων. Οι προϋποθέσεις αυτές απουσίαζαν από το management της Ο.Α. Κατά συνέπεια το εφαρμοσθέν οργανόγραμμα αντανακλούσε τις προαναφερθείσες αδυναμίες και ελλείψεις.

n Εντός ενός μηνός από την κατάρτιση του οργανογράμματος το Δ.Σ. στελεχώνει τις θέσεις εργασίας του νέου οργανογράμματος με στελέχη που θα προκύψουν από την αξιολόγηση όλων των εργαζομένων με βάση τα τυπικά και ουσιαστικά τους προσόντα.

Προκηρύχθηκε διαγωνισμός για τη πλήρωση των θέσεων της ιεραρχίας που προέβλεπε το οργανόγραμμα αλλά αποκλείσθηκε το σύνολο των εργαζομένων που δεν είχαν στο παρελθόν τοποθετηθεί σε θέση ιεραρχίας

. Αυτό επετεύχθη με όρο που έθεσε η διοίκηση της Ο.Α. στην προκήρυξη του διαγωνισμού σύμφωνα με τον οποίο δικαίωμα να συμμετάσχουν είχαν μόνον όσοι στο παρελθόν είχαν στελεχική θέση τουλάχιστον επί μία τριετία. Έτσι όχι μόνο παραβιάσθηκε το γράμμα του νόμου αλλά και το πνεύμα του αφού τα στελέχη που επέλεξε η διοίκηση για την εξυγίανση της Ο.Α. ήσαν τα ίδια η δραστηριότητα των οποίων είχε σαν αποτέλεσμα να οδηγηθεί η Ο.Α. στην κρίση. Πέραν της παραβίασης αυτής του νόμου έγιναν και μια σειρά τοποθετήσεις στελεχών ακόμα και της ανώτατης ιεραρχίας, εκτός της διαδικασίας του διαγωνισμού Είναι φανερή η προσπάθεια της διοίκησης να λειτουργήσει με μία ομάδα στελεχών για τα οποία η εισηγητική έκθεση του νόμου αναφέρει ότι τοποθετήθηκαν με κριτήρια διαφορετικά από τα τυπικά και ουσιαστικά τους προσόντα.

n Εντός δύο μηνών από την δημοσίευση το Ελληνικό Δημόσιο εξοφλά όλες τις οφειλές του προς την ΟΑ . Υλοποιήθηκε εν μέρει

n Οι οφειλές των πολιτικών κομμάτων εξοφλούνται τμηματικά μέχρι την 31-12-1999

Υλοποιήθηκε εν μέρει

n Αναπροσαρμόζεται από 1/6/1998 το τιμολόγιο μεταφοράς του ημερήσιου και περιοδικού τύπου στα επίπεδα που προβλέπονται από την ΙΑΤΑ (καταργείται η έκπτωση του 95%).

Υλοποιήθηκε εν μέρει. Η εφαρμοζόμενη τιμολογιακή πολιτική δεν καλύπτει το πραγματικό τρέχον κόστος

n Παύση της πληρωμής από την Ο.Α. των αποσπασμένων υπαλλήλων της σε πολιτικούς και σε άλλες θέσεις εκτός Ο.Α. Υλοποιήθηκε

n Μείωση των μισθών κατά 20% από 1/4/1998 και τριετές πάγωμά τους, αύξηση των ωρών εργασίας από οκτώ σε δέκα, εισαγωγή των ατομικών συμβάσεων εργασίας της ελαστικής και εποχιακής εργασίας σε μόνιμη βάση. Υλοποιήθηκε

7. Ιδιωτικοποίηση της διαχείρισης της Ο.Α

Πριν την πάροδο μηνός από την ψήφιση του Νόμου 2602/4-1998 ανώτατα στελέχη της κυβέρνησης εξέφραζαν δημοσίως στον έντυπο και ηλεκτρονικό τύπο τη γνώμη τους περί αποτυχίας του εγχειρήματος και την ανάγκη ανάληψης της Ο.Α. από στρατηγικό επενδυτή. Έτσι η Υπουργός Εσωτερικών κ. Βάσω Παπανδρέου στο ραδιόφωνο του SKY 5-5-998 (Εφημερίδα “Καλημέρα” 6-5-1998) και Flash 6-5-1998 πήρε θέση υπέρ της εκχώρησης της Ο.Α. σε στρατηγικό επενδυτή ή του κλεισίματός της.. Ο κ. Ι Παπαντωνίου δήλωσε ότι δεν πιστεύει στην επιτυχία της εξυγίανσης και ότι τη λύση θα τη δώσει η αγορά εάν η Ο.Α. δεν καταστεί κερδοφόρα. (Ελευθεροτυπία της Κυριακής 25-4-1998) Ο τότε Υπουργός των Εξωτερικών κ. Θ.Πάγκαλος διατύπωνε την άποψη ότι η Ο.Α. πρέπει να κλείσει (Ελευθεριοτυπία 30-4-1998) Στην ίδια συνέντευξη ο κ. Υπουργός είχε δηλώσει ότι κανένας λογικός άνθρωπος δεν πετά πιά με την Ολυμπιακή. Η επιλογή τμήματος των ανώτατων στελεχών της κυβέρνησης υπέρ της εκχώρησης της Ο.Α. σε στρατηγικό επενδυτή είναι προφανής. Αντίστοιχα δημοσι- εύματα εντάθηκαν το επόμενο χρονικό διάστημα. Στις 31 Ιανουαρίου 1999 το κράτος- μοναδικός μέτοχος της Ο.Α. δια των εξουσιοδοτημένων συμβούλων του Salomon Brothers International LTD και ETEB Α A . E . δημοσίευσε στον τύπο ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ για την εκχώρηση της διαχείρισης της Ο.Α. σε ιδιώτη βάσει του Νόμου 2000/1991

Το κυρίως αντικείμενο του Management Contract διακηρυσσόταν ότι ήταν η υλοποίηση του προγράμματος εξυγίανσης της Εταιρίας, αφού πρώτα ο Management Contractor υποχρεούτο να εξετάσει αντικειμενικά, το αναπτύξει και το προσαρμόσει, εφ’ όσον χρειάζεται, σύμφωνα με την επαγγελματική του κρίση. Το Management Contract , αποσκοπούσε σύμφωνα με τη διακήρυξη στην λειτουργική και οικονομική εξυγίανση της Ο.Α. ούτως ώστε η Εταιρία να καταστεί κερδοφόρα και να διασφαλιστεί η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητά της με ιδιωτικοοικονομικά κριτήρια. Ο στόχος του Management Contractor ήταν να διαμορφώσει τις συνθήκες εκείνες στο εσωτε ρικό της Ο.Α. που να της επιτρέπουν την ένταξή της, με τους καλλίτερους δυνατούς όρους και προοπτικές, σε κατάλληλη για την Ο.Α. διεθνή «στρατηγική συμμαχία» αερομεταφορέων. Η επιλογή της Speedwing αποφασίσθηκε επισήμως στις 19-6-1999. Η επιλογή ανακοινώθηκε ότι έγινε με κριτήρια τη γενικότερη και ειδικότερη εμπειρία των ενδιαφερομένων καθώς και τη φερεγγυότητά τους εν όψει του μεγέθους και του εύρους της συγκεκριμένης προβλεπόμενης ανάθεσης. Όμως. Η ανάθεση της διοίκησης της Ο.Α. σε αλλοδαπή εταιρία συμβούλων διοίκησης, σαν ιδέα και θέση του μετόχου γιά την διέξοδο του Εθνικού αερομεταφορέα από την κρίση πρωτοεμφανίζεται επίσημα τον Απρίλιο του 1998 κατά την συζήτηση για την ψήφιση του 2602 δευτέρου νόμου για την ολοκλήρωση της εξυγίανσης της Ο.Α στις δηλώσεις του Υπουργού Μεταφορών και Επικοινωνιών κ. Μαντέλη. Τότε δήλωνε ότι η Ο.Α. για να επιβιώσει και να αναπτυχθεί θα επιδιώξει να ενταχθεί σε διεθνή στρατηγική συμμαχία. Στις ίδιες δηλώσεις είχε αποκλείσει την περίπτωση εισόδου στην Ο.Α. στρατηγικού επενδυτή. Το όνομα των νέων διαχειριστών της Ο.Α. είχε ανακοινωθεί από την εφημερίδα «ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ» στις 8-1-1999 δηλαδή 22 ημέρες πριν την προκήρυξη του διαγωνισμού και έξι μήνες πριν την ανακοίνωση από τη κυβέρνηση του αποτελέσματος. Ο εκ των συμμετασχόντων στον διαγωνισμό Αμερικανικός αερομεταφορέας AMERICAN με επιστολή του διαμαρτυρήθηκε για τις κατά τη γνώμη της αδιαφανείς διαδικασίες που ακολουθήθηκαν στον διαγωνισμό. Στο συμβόλαιο που κατάρτισε η κυβέρνηση με την Speedwing δεν προβλεπόταν ρήτρα για περίπτωση μη υλοποίησης των δεσμεύσεων που αναφερόντουσαν στο συμβόλαιο ενώ προβλεπόταν υψηλοτάτη αμοιβή για την Speedwing . Για το λόγο αυτό ο τύπος και όχι μόνο αποκάλεσε τη σύμβαση αυτή λεόντια.

7.1. Το περιεχόμενο του Νόμου 2000/91 με βάσει τον οποίο εκχωρήθηκε η διοίκηση της Ο.Α. σε αλλοδαπούς ιδιώτες ανταγωνιστές

Με την πρώτη παράγραφο της προκήρυξης γνωστοποιείται ότι με απόφαση της διυπουργικής επιτροπής της 29-1-1999 η Ολυμπιακή εντάσσεται στον Νόμο 2000/91. Μόνο όμως από μία απλή ανάγνωση του τίτλου του νόμου αυτού διαπιστώνεται ότι δεν ρυθμίζει τα της εξυγίανσης των δημοσί- ων επιχειρήσεων όπως αναφέρεται στην πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος για την Ο.Α. αλλά αφορά στην :

«[…] αποκρατικοποίηση και απλούστευση των διαδικασιών εκκαθάρισης […]»

Πιο συγκεκριμένα ο νόμος 2000/91 αφορά σε :

« ‘Αρθρο1

Πεδίο εφαρμογής αποκρατικοποίησης

1. Για την εφαρμογή των διατάξεων του παρόντος νόμου αποκρατικοποίηση θεωρείται:[…]

β. Η μεταβίβαση σε ιδιώτες φορέων του Δημοσίου ή περιουσιακών στοιχείων, δικαιωμάτων και προνομίων των φορέων αυτών, κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 5 (ιδιωτικοποίηση).[…]

Άρθρο 5

Τρόποι και μορφές ιδιωτικοποίησης

[…] ιδιωτικοποίηση πραγματοποιείται με έναν από τους παρακάτω τρόπους ή με συνδυασμό αυτών.

[…] στ. Ανάθεση σε ιδιώτες της διαχείρισης της επιχείρησης με ή χωρίς δικαίωμα εξαγοράς για συγκεκριμένη χρονική περίοδο και με ή χωρίς ταυτόχρονο με την ανάθεση καθορισμό του

τιμήματος εξαγοράς.»

Καθίσταται συνεπώς προφανές ότι η ανάθεση της διοίκησης της Ο.Α. βάσει του νόμου 2000 / 1991 από τη κυβέρνηση στην SPEEDWING δηλαδή σε ιδιώτη και μάλιστα σε θυγατρική ανταγωνίστριάς της Ο.Α. (της British Airways ) αφορά στην διαδικασία ιδιωτικοποίησής της και όχι εξυγίανσής της στα πλαίσια του υφισταμένου κρατικού ιδιοκτησιακού καθεστώτος όπως διακηρυσσόταν

7.2. Τα αποτελέσματα της διαχείρισης της Ο.Α. από τους Βρετανούς managers

Τα οικονομικά αποτελέσματα της Ο.Α. την διετία 1999-2000 ήσαν ελλείμματα της τάξεως των 50 δις.δρχ. όπως είχε αναφέρει και κατά την εξέτασή του από επιτροπή του κοινοβουλίου

την 27-6-2000 ο τότε Διευθύνων Σύμβουλος κ. Rod Linch (28-6-2000 Το ΒΗΜΑ, Η ΒΡΑΔΥΝΗ,

ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ, ΕΞΠΡΕΣ,.”Καθημερινή” ΤΑ ΝΕΑ ΝΙΚΗ, ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΟΝ, Η ΧΩΡΑ,)

Επισημαίνεται ότι στα προγράμματα που υπέβαλλε προς την κυβέρνηση η Βρετανική διοίκηση της Ο.Α. προβλεπόντουσαν ελλείμματα για μεν το 1999 8 δις.δρχ για δε το 2000 16. Δις. δρχ

Η επιβατική κίνηση το 1999 μετά την ραγδαία κατά 11 % περίπου πτώση που είχε το 1998 σαν αποτέλεσμα της μαζικής δυσφήμισης της Ο.Α. από ανώτατα κυβερνητικά στελέχη, είχε μία μικρή αύξηση της τάξεως του 1,9% ενώ το 2000 αυξήθηκε κατά 6,8% .

- Επιχειρήθηκε η αναδιάρθρωση της σύνθεσης του στόλου των α/φων της Ο.Α. Μία από τις αιτίες της αποτυχίας ήταν οι αμφιβόλου διαφάνειας διαδικασίες πώλησης των α/φων σε συνδυασμό με το ουσιωδώς χαμηλώτερο τίμημα της πώλησής τους. Ενώ δηλαδή στο πρόγραμμα που υπέβαλε η Βρετανική διοίκηση στη κυβέρνηση τον Οκτώβριο του 1999 το ύψος των εσόδων από την πώληση του στόλου προβλεπόταν περί τα 23 δις.δρχ ή συμφωνία που κατάρτισε η δοίκηση της Ο.Α. με την εταιρία GECAS τέσσερις μήνες μετά προέβλεπε έσοδα περί τα 15 δις. δρχ μόνο

- Επιχειρήθηκε η κατάργηση του εμπορικού σήματος της Ο.Α. (των πέντε κύκλων) που ανεστάλη μετά την σοβαρή αντίδραση των εργαζομένων. Εδώ πρέπει να επισημανθεί ότι η απόπειρα αυτή δεν πρέπει να ήταν εν αγνεία της κυβέρνησης η οποία στη διακήρυξη για ιδιωτικοποίηση της Ο.Α. ένα χρόνο μετά περιέλαβε όρο για την διατήρηση του σήματος της Ο.Α. από τον νέο ιδιοκτήτη της μόνο για δύο χρόνια.

- Επιχειρήθηκε η εκχώρηση της γραμμής της Αυστραλίας στην αεροπορική εταιρία Α NSETT στην οποία συμμετείχε και η Β ritish Α irways . μητρική εταιρία των Βρετανών managers της Ο.Α. Ας σημειωθεί ότι η εταιρία αυτή ένα χρόνο μετά- το καλοκαίρι του 2001- πτώχευσε. Η απόπειρα αυτή-παρά την προσωπική μετάβαση του κ. Rod Linch στην Αυστραλία- απέτυχε λόγω της εντονότατης αντίδρασης της ομογένειας ή ηγεσία της οποίας έκανε παράσταση και στο Έλληνα υπουργό εξωτερικών. Επισημαίνεται ότι για τη μη διακοπή της γραμμής αυτής προσφέρθηκε η Αυστραλιανή κυβέρνηση να χρηματοδοτήσει τμήμα του λειτουργικού της κόστους. Στις 21-7-2000 η κυβέρνηση κατήγγειλε τη σύμβαση με την British Airways - Speedwing που είχε υπογράψει από κοινού με την -Ο.Α. και της γνωστοποίησε ότι δεν σκοπεύει να της καταβάλει τα οφειλλόμενα 900 εκατ. Δρχ.

8 Η πορεία ιδιωτικοποίησης της Ο.Α.

Στις 31-8-2000 ο Υπουργός Μεταφορών και Επικοινωνιών κ. Βερελής. προτείνει τη διάσπαση της Ο.Α. σε δύο εταιρίες. Η μία θα αναλάβει το παθητικό και θα μείνει στο κράτος ενώ η άλλη που θα έχει μόνο το ενεργητικό θα ιδιωτικοποιηθεί. (Αδέσμετος Τύπος Μήτση, Αδέσμετος Τύπος Ρίζου, ΑΠΌΓΕΥΜΑΤΙΝΗ, ΤΟ ΒΗΜΑ, ΒΡΑΔΥΝΗ, ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΚΑΡΦΙ, ΤΑ ΝΕΑ ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΟΝ)

Στην ομιλία του στην Έκθεση Θεσ/κης του 2000 ο πρωθυπουργός κ. Κ. Σημίτης αφού αναγνώρισε την αποτυχία της κυβέρνησης στην επιλογή Speedwing δήλωσε ότι μέσα στους επόμενους μήνες θα λυθεί το πρόβλημα της Ο.Α. ενώ στην αντίστοιχη ομιλία του το 1999 είχε δηλώσει ότι μέσα στους επόμενους μήνες θα λυνόταν το πρόβλημα της Ο.Α. με την επιτυχία των Βρετανών της Speedwing .

Με την υπ’ αριθμ. 455/12-9 2000 απόφασή της η κυβέρνηση αποφασίζει να την πώληση πλειοψηφικού πακέτου των μετοχών της Ο.Α. Στις 28-11-2000 σε κοινή του σύσκεψη με τον

Υπουργό Μεταφορών και Επικοινωνιών κ. Βερελή ο κ. Πρωθυπουργός ανακοίνωσε την προ- κήρυξη διαγωνισμού για την πώληση του 65% των μετοχών της Ο.Α. με ταυτόχρονη εκχώρηση του management . Είχε ήδη προηγηθεί στις 29-11-2000 ερώτηση 61 βουλευτών του ΠΑΣΟΚ αναφορικά με το μέλλον της Ο.Α. στην οποία απάντησε στις 30-11-2000 ο. κ. Βερελής

Στις 10-12-2000 δημοσιεύθηκε από την Ελληνική κυβέρνηση στους Financial Times του Λονδίνου πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος για την εξαγορά πλειοψηφικού πακέτου της Ο.Α.

Ως σύμβουλος της Ελληνικής κυβέρνησης ο οποίος θα παρελάμβανε και θα αξιολογούσε τις προσφορές διορίσθηκε η Credit Swiss First Boston .

Στις 4-1-2001 εγκρίθηκε το σχέδιο ιδιωτικοποίησης της Ο.Α. από την διϋπουργική επιτροπή.

Στην προκήρυξη της Ελληνικής κυβέρνησης για την εξαγορά του πλειοψηφικού πακέτου των μετοχών της Ο.Α. ανταποκρίθηκαν μέχρι τις 18-6-2001 την τελευταία μετά από μερικές αναβολές της καταληκτική ημερομηνία υποβολής αναθεωρημένων προσφορών, οι ακόλουθοι: (7)

1) Golden Aviation Holdings του εφοπλιστή κ . Ρέστη

2) Integrated Airline Solutions Consortium

3) Cyprus Airways Consortium

4) Axon Airlines

Από τις προαναφερθείσες προσφορές ο σύμβουλος προτείνει ως οικονομικά ισχυρότερη αυτή της AXON του κ.Θ. Λιακουνάκου Ο Κ. Θ. Λιακουνάκος είναι εμπορικός αντιπρόσωπος στην Ελλάδα της BOEING MILITARY (στρατιωτικοί εξοπλισμοί). Η Boeing commercial παράγει τα γνωστά πολιτικά αεροσκάφη. Η AXON AIRLINES έκανε έναρξη λειτουργίας το καλοκαίρι του 1999 με δύο καινούργια jet BOEING B -737-700 ενοικιασμένα. Στη συνέχεια αύξησε το στόλο της με άλλα jet α/φη EMBRAER Το αρχικά κατατεθειμένο μετοχικό της κεφάλαιο ήταν 5.137 δις.δρχ Η απόφαση για αύξησή του αφορά σε 4.105 δις,δρχ ενώ οι ζημίες την 31-12-2000 ανήρχοντο σε 5.039 δις.δρχ. (Δημοσιευμένος ισολογισμός) Η πρόταση AXON προβλέπει: (7)

1) Εξαγορά του 51% των μετοχών της Ο.Α.

2) Επένδυση 100 εκατομμυρίων ECU με ταυτόχρονη συνεισφορά 96 εκατομμυρίων ECU από το Ελληνικό Δημόσιο.

3) Αν απαιτηθεί μελλοντικά η ΑΧΟΝ θα επενδύσει επιπροσθέτως 100 εκατομμύρια ECU με ταυτόχρονη επιπρόσθετη συνεισφορά 96 εκατομμυρίων ECU από το Ελληνικό Δημόσιο

4) Η ιδιωτικοποιημένη Ο.Α.-ΑΧΟΝ θα μπορεί να λάβει δάνειο 135 εκατομμυρίων ECU με εγγύηση της Ελληνικής κυβέρνησης πληρωτέο σε 10,5 έτη με ημερομηνία έναρξης καταβολής της πρώτης δόσης τρία χρόνια μετά την έκδοσή του.

5) Μείωση του μόνιμου προσωπικού στα 4.533 άτομα (σήμερα είναι περί τα 5700. Μείωση κατά 20,5%) με όρους και συνθήκες εργασίας που ισχύουν για τους εργαζομένους της ΑΧΟΝ.

6) Αναθεώρηση εκ μέρους της Ελληνικής κυβερνήσεως των όρων χρήσης του αεροδρομίου των Σπάτων (προφανώς αναφέρεται στην μείωση των τελών)

7) Η χρηματοδότηση θα πραγματοποιηθεί είτε μέσω της AXON HOLDING της οποίας κύριος μέτοχος είναι ο κ. Θ.Λιακουνάκος, είτε με απ’ ευθείας καταβολή των αναγκαίων κεφαλαίων από τον κ. Θ. Λιακουνάκο και από άλλες πηγές επενδυτικών κεφαλαίων. Επειδή η AXON HOLDING είναι εισηγμένη στο χρηματιστήριο ο σύμβουλος διατυπώνει επιφυλάξεις για το ενδεχόμενο χρονοβόρων διαδικασιών.

Στο εξάμηνο χρονικό διάστημα που επακολούθησε την υποβολή των τελικών προσφορών της 19/6, άρχισαν διαπραγματεύσεις μεταξύ Δημοσίου και ΑΧΟΝ οι οποίες όμως δεν κατέληξαν σε θετικό αποτέλεσμα.

Στις 18/11/2001 η κυβέρνηση ανακοίνωσε την έναρξη διαπραγματεύσεων με το Integrated Airline Solutions Consortium τα μέλη του οποίου δεν έγιναν γνωστά στον σύμβουλο CSFB Η πρότασή του προβλέπει:

1) Εξαγορά του 100% των μετοχών της Ο.Α. με πρόβλεψη δυνατότητας πώλησης εντός εξ ετών του 49% στο Ελληνικό Δημόσιο αντί 74 εκατ ECU

2) Επένδυση 150 εκατομμυρίων ECU με διερεύνηση για εξεύρεση επιπρόσθετων 50 εκατομμυρίων ECU από επενδυτικά κεφάλαια.

3) Συνεργασία με ενδεχόμενη κεφαλαιακή συμμετοχή της Ενωσης Χειριστών Πολιτικής Αεροπορίας (συνδικάτο πιλότων Ο.Α.)

4) Επέκταση του υφισταμένου δικτύου προορισμών της Ο.Α.

5) Δεν αναφέρεται σε μείωση του αριθμού των εργαζομένων ούτε σε αλλαγή των όρων και των συνθηκών εργασίας.

Την 30-11-2001 και ώρα 17.00 η ΑΧΟΝ έκανε διακοπή δραστηριοτήτων και απεχώρησε από την αγορά αποσύροντας το ενδιαφέρον της για την απόκτηση της Ο.Α..

Την ημέρα της απόσυρσής της η ΑΧΟΝ ο ΥΜΕ κ. Βερελής έδωσε εντολή στη διοίκηση της Ο.Α. να μεριμνήσει για την κατάσχεση ενός αεροπλάνου τύπου EMBRAER της ΑΧΟΝ προς εξασφάλιση χρεών της προς την Ο.Α. από επί πιστώσει παροχή επίγειας εξυπηρέτησης ( ground handling ) . Όμως η AXON δεν είχε ιδιόκτητα α/φ αφού τα EMBRAER είχαν μεταφερθεί σε άλλη εταιρία.

Ο κ. Υπουργός δεν τήρησε την ίδια στάση όταν στις αρχές Νοεμβρίου είχαν δημοσιευθεί πληροφορίες ότι η ΑΧΟΝ όφειλε στην Ο.Α. 580 εακατ δρχ από υπηρεσίες επίγειας εξυπηρέτησης ( ground handling ) και μάλιστα χωρίς να έχει υπογραφεί σύμβαση παροχής υπηρεσιών και χωρίς να έχει κατατεθεί από την ΑΧΟΝ η απαιτούμενη εγγυητική επιστολή. Βέβαια το χρονικό εκείνο διάστημα συνεχιζόντουσαν οι διαπραγματεύσεις της κυβέρνησης με την ΑΧΟΝ για την αγορά την Ο.Α. στο διάστημα των οποίων η ΑΧΟΝ απιβάρυνε την Ο.Α. με τμήμα του λειτουργικού της κόστους.

Ένα άλλο γεγονός που άπτεται της διαφάνειας της ιδιωτικοποίησης της Ο.Α. είναι ότι εναντίον της CREDIT SUISS Ε FIRST BOSTON του συμβούλου που επέλεξε η κυβέρνηση για την ιδιωτικοποίηση της Ο.Α., είχαν αρχίσει από την Αμερικανική κυβέρνηση ανακρίσεις αναφορικά με την αξιοπιστία του.

Υπενθυμίζεται ότι η CREDIT SUISS Ε FIRST BOSTON είχε επιλέξει την ΑΧΟΝ ως τον επικρατέστερο υποψήφιο για την αγορά της Ο.Α. παρ’όλον ότι η οικονομική κατάσταση αυτού του αερομεταφορέα δεν ήταν υγιής όπως αποδεικνυόταν και από τους δημοσιευμένους ισολογισμούς του. Σε άλλες δηλώσεις του ο κ. Βερελής τόνισε ότι ήδη από το καλοκαίρι υπήρχαν φωνές στην κυβέρνηση για πώληση της Ο.Α. στην ΑΧΟΝ με τις οποίες σύμφωνα

με δημοσιογραφικές πληροφορίες φωτογράφιζε τον πρώην Υπουργό Εθνικής Οικονομίας κ. Παπαντωνίου. Εντύπωση προκάλεσαν και οι δηλώσεις του κ. πρωθυπουργού το Σάββατο 1/12 αναφορικά με το ότι η κυβέρνηση επιθυμεί Εθνικό Αερομεταφορέα που να μην επιβαρύνει τον Έλληνα φορολογούμενο. Και όμως όπως αποδείχθηκε για μια ακόμη φορά με την πτώχευση της ΑΧΟΝ όπως και με άλλους ελληνικής ιδιοκτησίας ιδιωτικούς αερομεταφορείς στο παρελθόν, δεν είναι η Ο.Α. που επιβαρύνει τον Έλληνα φορολογούμενο. Αντιθέτως μέχρι την 31-12-2000 είχε επιδοτήσει τον κρατικό προϋπολογισμό με 1,4 τρις.δρχ.

9 Η στάση των συνδικάτων της Ο.Α.

Ήδη από την εποχή της πρώτης διακυβέρνησης από το ΠΑΣΟΚ οι εργαζόμενοι της Ο.Α. είχαν δεχθεί μία ιδιαίτερα έντονη ιδεολογική πίεση. Το επιχείρημα για μισθολογικά ρετιρέ-

Ο.Α. και υπόγεια-ιδιωτικός τομέας ήταν ευρύτατα διαδεδομένο. Η πίεση αυτή εντάθηκε με τη διακυβέρνηση το διάστημα 1989-1993 από την Ν.Δ.. Τα επιχειρήματα των επικριτών των εργαζομένων στην Ο.Α. βασιζόντουσαν στις υφιστάμενες αντικειμενικές συνθήκες όπως οι κυβερνητικές-κομματικές παρεμβάσεις στη διαχείριση της Ο.Α. η κομματικοποίηση του συνδικαλισμού, η παρέμβαση των συνδικαλιστών στη διοίκηση για προώθηση πελατειακών σχέσεων με τους εργαζομένους (προσλήψεις, προαγωγές κ.λ.π.) Κατά συνέπεια όταν το

ΠΑΣΟΚ το 1994 θέλησε με το νόμο 2271/1994 να επιβάλλει δραστική χειροτέρευση των εργασιακών σχέσεων των εργαζομένων στην Ο.Α. βρήκε πρόσφορο έδαφος και έλαβε τη συγκατάθεση της ομοσπονδίας ΟΣΠΑ όπου-ειρήσθω εν παρόδω – η κυβερνητική

συνδικαλιστική παράταξη ΠΑΣΚΕ είχε την τελευταία δεκαπενταετία την απόλυτη πλειοψηφία. Η συγκατάθεση αυτή ήταν απαραίτητη στη κυβέρνηση για την νομοθετική αλλοίωση των εργασιακών σχέσεων με βάση το υφιστάμενο θεσμικό πλαίσιο της Ε..Ε. Μετά όμως την εμπειρία τους από την αποτυχία της πρώτης προσπάθειας εξυγίανσης κατά τη διάρκεια της οποίας οι εργαζόμενοι είχαν υποβληθεί στις προαναφερθείσες θυσίες το κλίμα άλλαξε άρδην. Η κυβέρνηση αντιλαμβανόμενη τη δύσκολη κατάσταση άρχισε διάλογο με το συνδικάτο. Στις 30-3 και παρά τον συνεχιζόμενο διάλογο ο τότε υπουργός Μεταφορών και Επικοινωνιών κ. Α. Μαντέλης καταθέτει το νομοσχέδιο στη Βουλή. Στις 3-4- από το Λονδίνο όπου βρίσκεται ο Πρωθυπουργός κ. Σημίτης συμμετέχοντας στην διάσκεψη των αρχηγών των Ευρωπαϊκών Σοσιαλιστικών Κομμάτων δηλώνει ότι παρά τον διάλογο το νομοσχέδιο για την Ο.Α. θα προωθηθεί χωρίς αλλαγές Οι εργαζόμενοι με αποφάσεις Γενικών Συνελεύσεων αρχίζουν κινητοποιήσεις. Μέσα σε ένα τέτοιο κλίμα στη συνεδρίαση του Δ.Σ. της ΟΣΠΑ της 6-4 δεν έγιναν αποδεκτές οι αλλαγές των εργασιακών σχέσεων που περιελάμβανε ως νομοσχέδιο-τότε- ο μετέπειτα νόμος 2602 με το επιχείρημα ότι παρά την προηγούμενη χειροτέρευση των εργασιακών σχέσεων η εξυγίανση δεν επέτυχε με ευθύνη των διοικούντων και της κυβέρνησης. Στο συνέδριο που επακολούθησε η απόρριψη του νομοσχεδίου ήταν μαζική αφού το 50% περίπου των εκλεκτόρων της ΠΑΣΚΕ το καταψήφισε.. Όμως παρά την καταψήφιση του νομοσχεδίου από όλα τα εμπλεκόμενα συνδικαλιστικά όργανα ο Πρόεδρος της Ομοσπονδίας κ. Μ. Πέρρος και ο Γ.Γ. κ. Νίκου αποστέλλουν στο Υπουργό Μεταφορών έγγραφο με την έγκρισή τους στο νομοσχέδιο. Έχοντας έτσι την τυπική έγκριση των εργαζομένων προχώρησε στη συζήτηση του νομοσχεδίου. Έκτοτε το συνδικάτο παρά τις όποιες οριακές διαφοροποιήσεις είτε πραγματικές είτε για άλλοθι χρησιμοποιείται όπως άλλωστε και στο παρελθόν σαν πολιορκητικός κριός επιβολής προς πάσα κατεύθυνση των προειλημμένων κυβερνητικών-κομματικών αποφάσεων. Στα πλαίσια αυτά στις 5-1-2001 η ηγεσία της Ομοσπονδίας – ΟΣΠΑ είχε συζητήσεις στην αίθουσα «Πήγασος» του ξενοδοχείου HILTON με τον σύμβουλο της κυβέρνησης αναφορικά με τις επιπτώσεις της ιδιωτικοποίησης της Ο.Α. στις θέσεις και τις συνθήκες εργασίας (ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ 14-1-2001)

ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟ ΠΡΟΦΙΛ ΤΗΣ Ο.Α. 1994 – 1999 *

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΤΗΤΑ

Μ ε τα φ ε ρ θ έ ν τ ε ς Αριθμός (επιβάτες ανά μέσο

Επιβάτες (εκατ.) Χιλιομετρικοί Εργαζομένων εργαζόμενο)