PolitikoKafeneio.com

[Κώστας Μπατής]

Δυστυχώς αυτή την περίοδο, κάποιοι σαν και εμένα έχουν εξεταστική και είναι δύσκολο να μπορέσει να απαντήσει κανείς σε όλα αυτά που γράφει ο σ. Τζούμας σε σύντομο χρονικό διάστημα. Είναι πάρα πολλά, και έτσι μπορώ μονάχα να ελπίζω ότι θα έχουμε την ευκαιρία να τα συζητήσουμε πολλές φορές στο μέλλον.
Φυσικά τα θέματα που θίγει ο σ. Τζούμας μας απασχολούν αρκετά στον όμιλο μελέτης της επαναστατικής θεωρίας, και αποτελούν συχνό θέμα συζήτησης. Στον όμιλο τις θεωρούμε ανοιχτές συζητήσεις που δεν απαιτούνται απαντήσεις του στυλ «απάντησε μου τώρα αλλιώς είσαι…». Με τον ίδιο τρόπο θα αντιμετωπίσω αυτήν την συζήτηση. Και σίγουρα απέχω πάρα πολύ από το να μπορώ να δώσω μια ολοκληρωμένη απάντηση στο πλήθος ζητημάτων που θέτεις. Δηλώνω εξαρχής αδυναμία να απαντήσω στα λεγόμενα του Τρότσκι περί αγοράς και σχεδιοποίησης (αν και έχω σοβαρές αμφιβολίες για την ορθότητα της εν λόγω ιδέας. Δηλαδή, η αγορά είναι άμεσος δείκτης των αναγκών; Αν όχι τι άλλο είναι από ένα άλλο γραφειοκρατικό κριτήριο, μια ακόμα τυποποίηση για να κρίνουν οι εκάστοτε γραφειοκρατίες τις ανάγκες των ανθρώπων; Μια δεύτερη ερώτηση είναι ποιες είναι οι διαφορές των απόψεων του Τρότσκι με την μεταρρύθμιση του 1965 και την έμφαση στην ΕΣΣΔ τότε στην αγορά; ). Υπόσχομαι κάποια στιγμή να επιστρέψω σε αυτό.
Υπάρχει η ανάγκη για σοβαρή, νηφάλια συζήτηση για όλα αυτά τα ζητήματα που έθεσε ο σύντροφος Τζούμας που αφορούν την ΕΣΣΔ, το ζήτημα της γραφειοκρατίας και εν γένει τον πρώιμο σοσιαλισμό για να μπορέσουμε να χαράξουμε την κομμουνιστική στρατηγική που θα μας οδηγήσει στο μέλλον. Δυστυχώς στις περισσότερες συζητήσεις για την ΕΣΣΔ απουσιάζει αυτό το στοιχείο, και περιορίζονται σε μια ανούσια χαμηλού επιπέδου ιστοριογραφία, του τύπου «κοίτα τι έκανε ο Στάλιν», «Κοίτα τι είπε ο Τρότσκι» κλπ. Φυσικά η ιστοριογραφία έχει και αυτή την σημασία της. Απαραίτητη προϋπόθεση για την θεωρητική δουλειά είναι πρώτα πρώτα να γνωρίζουμε ποιο είναι το αντικείμενο. Αυτή είναι η δουλειά της ιστοριογραφίας. Είναι χαρακτηριστική όμως η άγνοια των περισσότερων μελών της αριστεράς σχετικά με το αντικείμενο (εν προκειμένω της ΕΣΣΔ), και ως εκ τούτου οι αυθαίρετες αφηρημένες διακηρύξεις για τον χαρακτήρα της ΕΣΣΔ. Μάλιστα θα έλεγα ότι όσο πιο ρηχή- αποσπασματική είναι η ανάλυση τόσο πιο πολύ διαβάζουμε μεγάλα λόγια με λέξεις που χάνουν το περιεχόμενο τους και χρησιμοποιούνται μονάχα για να ενθουσιάσουν και για να πάρουν την νομιμοποίηση ως «μαρξιστικά». Χαρακτηριστικές τέτοιες λέξεις «διαλεκτική», «ιστορικός υλισμός» κλπ. Ιδιαίτερα σε ορισμένες οργανώσεις αυτό έχει γίνει πιπίλα. Υπάρχει μια οργάνωση (ονόματα δεν λέμε, οικογένειες δεν θίγουμε) που οτιδήποτε και αν γράψει (περιγραφές, σχόλια, γενικά οτιδήποτε) το βαφτίζει μαρξιστικό και επιστημονικό, και τις αντίθετες απόψεις μη μαρξιστικές μη επιστημονικές (αυθαίρετα πάντα).

Αλλά στο άρθρο του σ. Τζούμα υπάρχουν και σημαντικά λάθη, τόσο πρακτικά όσο και φιλοσοφικά. Το μεγαλύτερο του λάθος, που είναι καταδικασμένο να οδηγήσει σε παρεξηγήσεις, είναι το γεγονός πως ο Τζόυμας παίρνει το άρθρο του σ.Πατέλη αποκομμένο από την υπόλοιπη αρθρογραφία και προβληματική της Λογικής της Ιστορίας. Είναι χαρακτηριστικά τα σχόλια του για την έννοια Πρώιμος σοσιαλισμός («τι ‘ν τούτο;», «νεκρή έννοια»). Τα 3 /4 από αυτά που έγραψε θα μπορούσαν να αποφευχθούν αν γνώριζε τα παραπάνω. Νομίζω ότι με αυτό τον τρόπο είναι αδύνατο να γίνει κατανοητός ο αρθρογράφος, χωρίς δηλαδή να γίνεται κατανοητό τι πρεσβεύει ο ίδιος, άρα και πως χρησιμοποιεί τις έννοιες αυτές, άρα είναι αδύνατο να γίνει σοβαρός ουσιαστικός διάλογος. Στην καλύτερη περίπτωση έχουμε δύο παράλληλους μονολόγους. Ως εκ τούτου παρακάτω θα προσπαθήσω να κάνω μια σύντομη εισαγωγή στην προβληματική του πρώιμου σοσιαλισμού, αφού προηγηθεί μια κριτική στις ιδέες του Τρότσκι αλλά και σε αυτά που γράφει ο σ. Τζούμας με σκοπό να ξεκαθαρίσουμε αν είναι ορθή η έννοια «σταλινισμός». Για τους συντρόφους του ομίλου, δεν θα γράψω τίποτα καινούργιο από αυτά που έχουμε πάρα πολλές φορές συζητήσει, αλλά επειδή απέχουν πάρα πολύ από τις συζητήσεις «τις πιάτσας» κρίνω αναγκαίο να διευκρινιστούν. Βέβαια για να γράψει κανείς αναλυτικά όλα αυτά τα πράγματα χρειάζεται ολόκληρο βιβλίο. Οπότε είμαι αναγκασμένος σε ορισμένα σημεία να μιλάω αφοριστικά. Λόγω, επίσης, του περιορισμένου χρόνου θα χρησιμοποιήσω κυρίως αποσπάσματα από κείμενα γιατί διαφορετικά ρισκάρω να «κάψω» μερικά μαθήματα της σχολής μου.

Για αυτά που γράφει ο Τζούμας και ο Τρότσκι

Ας ξεκινήσουμε με κάτι που έχει δίκιο ο Τρότσκι.
“The proletariat found its weapon in Marxism not at once, and not fully even to this day. Today this weapon serves political aims almost primarily and exclusively. The broad realistic application and the methodological development of dialectic materialism are still entirely in the future. Only in a socialist society will Marxism cease to be a one-sided weapon of political struggle and become a means of scientific creation, a most important element and instrument of spiritual culture” (Trotsky, 1923).

Όντως έχει δίκιο. Πράγματι έτσι έγινε. Πράγματι στον σοσιαλισμό ο μαρξισμός δεν ήταν απλός ένα πολιτικό μέσο, αλλά συνέβαλε με τον καλύτερο δυνατό τρόπο στην παραπέρα ανάπτυξη των επιστημών. Σας υπενθυμίζω τον , πολύ συζητημένο τελευταία, μεγάλο Σοβιετικό ψυχολόγο Λεβ Βυγκότσκι (που μάλιστα συμπαθούσε τον Τρότσκι, αλήθεια γίνετε να συμπαθείς τον Τρότσκι και να μην είσαι τροτσκιστής σύμφωνα με τα κατά καιρούς λεγόμενα των τροτσκιστών; ), και τους μαθητές του Λούρια, Λεόντιεφ, τους παιδαγωγούς Μακάρενκο, Σουχομλίνσκι κ.α. Στην Σοβιετική Ένωση, παρά τους περί του αντιθέτου μύθους, υπήρχε μια σοβαρή παράδοση μελέτης και ανάπτυξης του μαρξισμού. Έναν μάλιστα τον γνωρίζεις σίγουρα σ. Τζούμα αφού τον χρησιμοποιείς και εσύ, τον Ρόζενταλ. Μάλιστα η αναφορά στον Ρόζενταλ με βοηθάει για να αναφέρω την πιο σημαντική παράδοση, αυτή της μελέτης της μεθοδολογίας του κεφαλαίου του Μαρξ. Ο Ρόζενταλ αποτέλεσε την αρχή αυτής της προσπάθειας. Άλλοι σημαντικοί άνθρωποι που προχώρησαν περεταίρω αυτήν την ερεύνα ήταν ο Εβάλντ Ιλιένκοφ (βιβλία του κυκλοφορούν στα ελληνικά, και τα έχω ανεβάσει σε άλλο ποστ), Μανκόφσκι και άλλοι, με τελευταίο και καλύτερο τον Βίκτωρα Αλεξέγιεβιτς Βαζιούλιν, όπου το βιβλίο του «Λογική του Κεφαλαίου» κατά πάσα πιθανότητα θα κυκλοφορήσει στα ελληνικά μέσα στα επόμενα χρόνια. Άλλα έργα του στα ελληνικά είναι το πολύ σημαντικό βιβλίο «Λογική της Ιστορίας» (Ελληνικά Γράμματα, 2004), «Η διαλεκτική του ιστορικού προτσές και η μεθοδολογία της έρευνας του» που έχει βάλει και το πολιτικό καφενείο στην κεντρική σελίδα. Όλα αυτά τα ονόματα που ανέφερα αποτελούν απλώς κάποιους από τους πιο σημαντικούς ερευνητές, ο κατάλογος είναι μεγάλος.

Θα ήθελα ακόμα να ζητήσω από τον σ.Τζούμα να μας διευκρινίσει κάποια πράγματα που γράφει. Λέει λοιπόν «Όλες οι έννοιες αυτές, που προσπαθούν ν’ απαντήσουν στο ερώτημα «ποια είναι η φύση του κράτους στην ΕΣΣΔ» απάντησαν είτε με τρόπο αυτό-αναφορικό (κρατικός καπιταλισμός!)». Μήπως θα μπορούσες να αναπτύξεις τις ιδέες σου, γιατί δεν καταλαβαίνω τι εννοείς ότι το κάνουν με τρόπο «αυτοαναφορικό»;

Πέραν αυτού, ας δούμε κάποια άλλα πράγματα…

«Η ίδια η έννοια της «γραφειοκρατίας» ως κοινωνικού φαινομένου, προτάθηκε και αναλύθηκε από τον ίδιο τον Λένιν στα τελευταία χρόνια της ζωής του»

Επίτρεψε μου να σε διορθώσω. Η ίδια η έννοια της «γραφειοκρατίας» ως κοινωνικού φαινομένου (της κεφαλαιοκρατίας βέβαια στην εποχή του Μαρξ), αναλύθηκε από τον ίδιο τον νεαρό Μαρξ και αποτελεί την πρώτη του επιστημονική πραγμάτευση φαινομένων της κοινωνίας, στο άρθρο του στην Εφημερίδα του Ρήνου «Η δικαίωση του ανταποκριτή από το Μοζέλα», το οποίο, για ένα ακατανόητο για μένα λόγο, οι τροτσκιστές το αγνοούν. Παρακάτω θα δώσω ένα λινκ όπου γίνεται εκτενής αναφορά στην μη ολοκληρωμένη μελέτη από τον Μαρξ για το φαινόμενο αυτό.

«Είδε τα αντικειμενικά προβλήματα που δημιουργούσε η ιμπεριαλιστική περικύκλωση και οικονομική καθυστέρηση της ΕΣΣΔ, όπως είδε και τα πολλαπλά προβλήματα που προέκυψαν τόσο από τον «πολεμικό κομμουνισμό» όπως και από τη ΝΕΠ»

Η φυσιολογική ερώτηση που προκύπτει από αυτήν εδώ την πρόταση, είναι αν η ΕΣΣΔ δεν βρισκόταν σε ιμπεριαλιστική περικύκλωση και οικονομική καθυστέρηση (αλλά μήπως αυτό που λες δεν μοιάζει με την ΕΣΣΔ λίγο μετά τον Β παγκόσμιο πόλεμο δεν θα είχε γραφειοκρατία; Μάλιστα ο Σοβιετικός λαός, ιστορικά άμα το δούμε, υπήρξε ο πιο μορφωμένος λαός που γνώρισε μέχρι σήμερα η ανθρωπότητα. Πάλι όμως χωρίς γραφειοκρατία δεν μπορούσε. Συγνώμη αλλά νομίζω πως το πρόβλημα της γραφειοκρατίας είναι βαθύτερο από αυτό που γράφει ο Τρότσκι και βασίζεται στα ίδια τα θεμέλια της Σοβιετικής κοινωνίας και όχι σε εξωτερικούς παράγοντες (αναφορά παρακάτω).

«Όταν ο σ. Πατέλης γράφει: «Αξίζει να διερευνήσουμε το βαθμό (μάλλον ασυνείδητου) διαποτισμού από αυτά τα αστικά-ιδεαλιστικά ιδεολογήματα ορισμένων στάσεων έναντι των εγχειρημάτων του πρώιμου σοσιαλισμού και ερμηνειών της ήττας του, τα αίτια της οποίας ανάγονται συλλήβδην σε πολιτικές-διοικητικές αστοχίες και βουλητικές επιλογές ιθυνόντων», συμφωνούμε απόλυτα αλλά φοβόμαστε πως και ο ίδιος δεν επιθυμεί να το κάνει στα σοβαρά.»

Εδώ βρίσκουμε αυτό ακριβώς που ανέφερα παραπάνω, την άγνοια της προβληματικής της Λογικής της Ιστορίας. Είναι κρίμα να χρησιμοποιούνται τέτοιοι βαριοί χαρακτηρισμοί. Μάλιστα όταν είναι προϊόν άγνοιας είναι ακόμα μεγαλύτερο πρόβλημα. Πρόβλημα που δεν αφορά βεβαίως βεβαίως τον σύντροφο Πατέλη, αλλά τον Κ.Τζούμα. Περισσότερα για αυτό παρακάτω.

«Διαφορετικά, θα γνώριζε πάνω σε ποια συγκεκριμένη, ιστορικό – υλιστική βάση, οι τροτσκιστές έχουν μιλήσει για το φαινόμενο του σταλινισμού. Δεν το απέδωσαν, ξεκινώντας από τον ίδιο τον Τρότσκι σε φαινόμενα «αυταρχισμού, ελλείμματος δημοκρατίας, εργατικού ελέγχου, αμεσοδημοκρατίας, κ.ο.κ». Αυτά, υπήρξαν οι συνέπειες και όχι η βάση του σταλινικού φαινομένου.»

Ο Τρότσκι όντως προσπαθεί να δει πίσω από την γραφειοκρατία τα βαθύτερα κοινωνικά αίτια, έστω και αν δεν το κάνει αποτελεσματικά. Για τους επίγονους του όμως είναι μια άλλη ιστορία. Σε ελεύθερη μετάφραση οι τροτσκιστές μας γράφουν «Για τις συγκεκριμένες αυτές αντικειμενικές συνθήκες (Χ,Υ λόγους) ο Στάλιν σιγά σιγά συγκέντρωσε στα χέρια του όλη την εξουσία» και μετά ερμηνεύουν ΟΛΑ τα φαινόμενα στα πλαίσια της αυθαιρεσίας του Στάλιν και της γραφειοκρατίας του(υπενθυμίζω ότι η γραφειοκρατία είναι ένα κοινωνικό μόρφωμα που ανήκει στο εποικοδόμημα). Ξεκινάς υλιστικά, δεν παραμένεις συνεπής όμως από εκεί και πέρα και συνεχίζεις ιδεαλιστικά! Μας λένε «η τάδε χώρα έχασε την επανάσταση επειδή έφταιγε ο Στάλιν», «Αν έλειπε ο Στάλιν και η γραφειοκρατία του (ΣΣ. Βλέπε Πολιτική επανάσταση) θα είχαμε σοσιαλισμό, δεν είχαμε εξαιτίας αυτών», «Το σχέδιο δεν ικανοποιούνταν εξαιτίας του Στάλιν». Λυπάμαι, αλλά όταν ερμηνεύεις τα πάντα ως προϊόν της αυθαιρεσίας της γραφειοκρατίας (φετιχοποίηση της γραφειοκρατίας), τάση που σαφώς υπάρχει στον Τρότσκι, δεν είναι ιστορικός υλισμός. Δεν είναι καν υλισμός! Είναι πραγματικά φοβερό και ταυτόχρονα αστείο για μερικούς ανθρώπους για όλα τα υπόλοιπα στάδια ανάπτυξης της ανθρωπότητας να ισχύει ο ιστορικός υλισμός, αλλά για την ΕΣΣΔ ο υποκειμενικός ιδεαλισμός. Δεν είναι φοβερή αντίφαση αυτή; Αυτή η αντίφαση δυστυχώς είναι κυρίαρχη στα περισσότερα ρεύματα της αριστεράς. Δεν είναι τυχαίο που πολλοί πιστοί της εν λόγω προσέγγισης αναφωνούν «τελικά δεν ισχύει ο ιστορικός υλισμός» (φράση που έχω διαβάσει στο internet πολλές φορές). Βέβαια εκτός από την επίδραση της βάσης στο εποικοδόμημα όντως υπάρχει επίδραση μερών του εποικοδομήματος μεταξύ τους και στην βάση. Παρόλα αυτά η δυνατότητα της γραφειοκρατίας (εποικοδόμημα) να επιδρά στην κοινωνική ζωή είναι σαφώς περιορισμένη. Απαιτείται πολύ πιο σοβαρή μελέτη από αυτό.

Πάνω σε αυτό μάλιστα, πολύ σωστά παρατηρεί ο σ. Περικλής Παυλίδης «δεν πρέπει να μας διαφεύγει, ότι είναι η τυπική γραφειοκρατική κοσμοαντίληψη αυτή η οποία θεωρεί το κράτος -το πολιτικό εποικοδόμημα αυθύπαρκτη οντότητα και που ερμηνεύει τα σημαντικότερα φαινόμενα της κοινωνικής ζωής ως απόρροια των επιλογών και ενεργειών (ορθών ή λανθασμένων) της κρατικής εξουσίας (της κυβέρνησης, του κυβερνώντος κόμματος, των ιδεολογικών μηχανισμών, των αρχών ασφαλείας κλπ), θεωρούμε, λοιπόν, μεθοδολογικό σφάλμα να αναζητούμε τα αίτια ύπαρξης ενός αποξενωμένου από την κοινωνία μορφώματος, της γραφειοκρατίας, καθώς και αυτού του γεγονότος της αποξένωσης του στις ενέργειες της ίδιας της γραφειοκρατίας, των πολιτικών εκπροσώπων και ηγετών της.» («Το φαινόμενο της γραφειοκρατίας στην ΕΣΣΔ, σελ 81)

Ακόμα, με εντυπωσίασαν (αρνητικά) ορισμένες απολυτοποιήσεις στο κείμενο σου πχ. «εννοιών στον Τρότσκυ, χρήση που είναι σε απόλυτη συμφωνία με τη διαλεκτική», «έννοια που βρίσκεται σε απόλυτη συνάρτηση με την πραγματικότητα» (μα καλά τι σόι διαλεκτική είναι αυτή; ). Αν ήταν σε απόλυτη συνάρτηση με την πραγματικότητα όπως μας λες εσύ, τότε δεν χρειάζεται να μελετήσουμε τίποτα, απλώς και μόνο να διαβάσουμε καλά (σαν την αγία γραφή) Τρότσκι!

Οι Μαρξ, Ένγκελς, Λένιν μας αφήσανε ένα πάρα πολύ σημαντικό έργο. Ανέπτυξαν τον επιστημονικό σοσιαλισμό με τον καλύτερο δυνατό τρόπο για την εποχή τους. Είχαν όμως μια σημαντική αδυναμία. Τους έλειπε το αντικείμενο. Ήταν εμφανώς αδύνατο να κατανοήσουν και να μας περιγράψουν τις νομοτέλειες που διέπουν την σοσιαλιστική κοινωνία. Ακριβώς το ίδιο ισχύει για τον Τρότσκι. Ο ίδιος μάλιστα, πολλές φορές συγχέει τον σοσιαλισμό και τον κομμουνισμό (πχ. άρση αντίθεσης πόλης και χωριού, χειρωνακτικής και πνευματικής ιδιοκτησίας κ.α.). Ο ίδιος χαρακτηρίζει τον σοσιαλισμό ως «μια αρμονική εσωτερικά συμμετρική και, κατά συνέπεια, ελεύθερη από κρίσεις στην οικονομία» κοινωνία (τέτοια κοινωνία ποτέ δεν θα υπάρξει). Ο χαρακτηρισμός του Τρότσκι για τον χαρακτήρα της ΕΣΣΔ είναι εξίσου προβληματικός. Όπως αναφέρθηκε την ορίζει σαν «εργατικό εκφυλισμένο κράτος» «μεταβατικό από τον καπιταλισμό στον σοσιαλισμό» (βλέπε «Προδομένη Επανάσταση). Εδώ υπάρχει μια αντίφαση. Ο σοσιαλισμός είναι το αντιφατικό μεταβατικό καθεστώς που διαμέσω της επίλυσης αυτών των αντιφάσεων μας οδηγεί στον κομμουνισμό. Άρα λοιπόν σύμφωνα με τον Τρότσκι η ΕΣΣΔ της εποχής του είναι η «μετάβαση προς την μεταβατική περίοδο». Κάτι δεν πάει καλά εδώ δεν νομίζεις; Νομίζω ότι απλά σοσιαλισμός φτάνει. Ούτε στις απόψεις του για την γραφειοκρατία τα πάει τόσο καλά. Μας λέει λοιπόν ότι δημιουργήθηκε ως προϊόν της ανισομέρειας στην διανομή των προϊόντων της εργασίας. Στον μαρξισμό γνωρίζουμε ότι η διανομή των προϊόντων της εργασίας βασίζονται στον καταμερισμό των όρων της εργασίας (στις σχέσεις παραγωγής). Μας μιλάει για κόπωση των μαζών, όπου βέβαια οι οικονομικοί άθλοι της ΕΣΣΔ αλλά και η ιστορική νίκη της ΕΣΣΔ επί του φασισμού, αλλά και η νίκη των πρώιμων σοσιαλιστικών επαναστάσεων μετά τον Β Παγκόσμιο πόλεμο απαντάνε ολοκληρωτικά σε αυτήν την άποψη. Μας λέει ότι είναι προϊόν της ιμπεριαλιστικής περικύκλωσης, δηλαδή προϊόν εξωτερικών παραγόντων που δεν απορρέουν από την ίδια την ΕΣΣΔ. Αλλά όταν αυτό δεν υπήρχε τι έγινε; Μας μιλάει για οικονομική καθυστέρηση, όταν ο ίδιος ο Μαρξ σε πολύ πιο καθυστερημένες συνθήκες διέκρινε την δυνατότητα για σοσιαλισμό. Κάνει το τρικ και μιλάει για «σχετική» καθυστέρηση, αλλά τέτοιο πράγμα είναι αντιεπιστημονικό. Ως εκ τούτου δεν μας βοηθάει και πάρα πολύ ο Τρότσκι στην κατανόηση του φαινομένου.

Τι είναι πρώιμος και ύστερος σοσιαλισμός και τι η γραφειοκρατία

«Καταρχήν με τον όρο «εκφάνσεις του πρώιμου σοσιαλισμού» δεν ξέρει κανείς τι πρέπει να καταλάβει;»
Σύντροφε Τζούμα, εκτός από τον Τροτσκισμό υπάρχουν και άλλα ρεύματα!!! Ο Δημήτρης Πατέλης όπως είναι γνωστό ανήκει στην Διεθνή σχολή Λογική της Ιστορίας ( http://www.ilhw.tuc.gr ), την σχολή αυτή που δημιούργησε αυτές τις έννοιες, δηλαδή τις έννοιες «πρώιμος σοσιαλισμός» και «ύστερος σοσιαλισμός».

Ο Μαρξ στα οικονομικά και φιλοσοφικά χειρόγραφα του ‘44 κάνει μια πάρα πολύ σημαντική παρατήρηση. «Θέλετε να δείτε την ιστορία της ψυχολογίας, δείτε την ιστορία της βιομηχανίας». Όπως οι περισσότεροι γνωρίζουμε σε διαφορετικές εποχές ανάπτυξης των παραγωγικών δυνάμεων (από την άγρα, στην χρήση εργαλείων, στην χρήση μηχανών κλπ.) αντιστοιχεί άλλη μορφή ανάπτυξης της προσωπικότητας (βάση – εποικοδόμημα). Με βάση αυτήν την παρατήρηση και με βάση την μελέτη της κοινωνίας σαν «οργανικό όλο» ο Β.Α.Βαζιούλιν διέκρινε δύο διαφορετικά στάδια ανάπτυξης του σοσιαλισμού.

Όπως διαβάζουμε από τον Δ.Πατέλη «Από τις νικηφόρες πρώιμες σοσιαλιστικές επαναστάσεις προκύπτει ο «πρώιμος σοσιαλισμός». Δύο είναι τα βασικά χαρακτηριστικά του πρώιμου σοσιαλισμού: α)ανακύπτει και αναπτύσσεται επί μιας υλικοτεχνικής βάσης η οποία δεν είναι καθ' όλα αντίστοιχη του σοσιαλισμού, σε συνθήκες ανεπαρκώς κοινωνικοποιημένου χαρακτήρα της εργασίας (νικηφόρες πρώιμες επαναστάσεις σε χώρες με χαμηλό επίπεδο ανάπτυξης παραγωγικών δυνάμεων, ανισομερής ανάπτυξη των μέσων παραγωγής, ανισομερής ανάπτυξη και χαμηλό επίπεδο ολοκλήρωσης μεταξύ των σοσιαλιστικών χωρών, έντονη παρουσία χειρωνακτικής εργασίας κ.ο.κ.) και β)ανακύπτει στα πλαίσια συσχετισμών δυνάμεων υπεροχής του κεφαλαιοκρατικού κόσμου (νικηφόρες πρώιμες σοσιαλιστικές επαναστάσεις ξεσπούν αρχικά σε μία και αργότερα σε μερικές χώρες, κεφαλαιοκρατική περικύκλωση από υπέρτερης ισχύος εχθρούς, ξένες επεμβάσεις, επαπειλούμενοι πόλεμοι –Β΄ Παγκόσμιος, Ψυχρός Πόλεμος, πληθώρα τοπικών θερμών βεβιασμένη επίσπευση της σοσιαλιστικής οικοδόμησης με «στρατιωτικοποίηση» της κοινωνίας, βεβιασμένη απόσπαση και προάσπιση του μέγιστου «ζωτικού χώρου» για τον σοσιαλισμό, κ.ο.κ.).

Αντίστοιχα, δύο είναι τα βασικά χαρακτηριστικά που σηματοδοτούν την έναρξη της εποχής του ύστερου σοσιαλισμού: α) η έναρξη της ανάπτυξης του σοσιαλισμού επί υλικοτεχνικής βάσης η οποία είναι πλέον καθ’ όλα αντίστοιχη του σοσιαλισμού και β) οι δυνάμεις του σοσιαλισμού αρχίζουν να υπερέχουν έναντι των δυνάμεων του κόσμου του κεφαλαίου.»
http://www.ilhs.tuc.gr/gr/anagaiotita_diakrisis_proimon_isteron_epanastaseon.htm

Ας δούμε τώρα ποια θα μπορούσε να είναι η θέση της γραφειοκρατίας στην νοητική σύλληψη της πραγματικότητας. Εδώ πρέπει να διευκρινίσω κάτι. Είναι αδύνατο σε λίγες σελίδες να περιγράψω με λεπτομέρειες τα παρακάτω. Είμαι αναγκασμένος να γράψω αφοριστικά, σχηματοποιημένα, και με πολλά αποφθέγματα. Έτσι λοιπόν ο μη εξοικειωμένος με τη μαρξιστική θεωρία θα έχει μεγάλη δυσκολία να κατανοήσει αυτά που θέλω να γράψω, όμως δεν μπορώ να κάνω διαφορετικά. Έχουμε και λέμε λοιπόν….
Ο ιστορικός υλισμός ξεκινάει από την διαλεκτική παραγωγικών δυνάμεων - σχέσεων παραγωγής, ας αρχίσουμε και εμείς από εκεί. Στην Σοβιετική ένωση και κατά τη διάρκεια όλου του 20ου αιώνα κυριαρχούσε η μηχανοποιημένη παραγωγή. Όπως λέει ο σοβιετικός φιλόσοφος Β. Α. Βαζιούλιν «η καθεαυτό μηχανοποιημένη παραγωγή (σε διάκριση με την αυτοματοποιημένη παραγωγή) δεν αποτελεί ούτε μπορεί ν' αποτελέσει, στην κλίμακα της ξεχωριστής χώρας και πολύ περισσότερο της ανθρώπινης κοινωνίας συνολικά, μια εσωτερικά ενιαία διαδικασία παραγωγής... Στη βαθμίδα της μηχανοποιημένης παραγωγής ο κοινωνικός χαρακτήρας της παραγωγής έχει ήδη καταστεί τεχνική αναγκαιότητα, αλλά για ξεχωριστές μηχανές ή συγκρότημα μηχανών, οι οποίες δεν είναι συνενωμένες στο επίπεδο χώρας (και της ανθρωπότητας) σ' ένα ενιαίο σύστημα μηχανών» (Β.Α.Βαζιούλιν «Λογική της Ιστορίας»). Έτσι λοιπόν δεν υπάρχει μια ενιαία διαδικασία στην παραγωγή, αλλά η κάθε αυτόνομη παραγωγική μονάδα ενώνεται έμμεσα με τις υπόλοιπες διαμέσου του κράτους και του σχεδιασμού. Ως εκ τούτου μπορεί να υπήρχε ο κοινωνικός χαρακτήρας της παραγωγής πλην όμως δεν ήταν ολοκληρωμένος. Έτσι στην Σοβιετική ένωση η κοινωνική ιδιοκτησία στα μέσα παραγωγής είχε αναπόφευκτα τυπικό/νομικό χαρακτήρα. Όλοι οι παραγωγοί είχαν την ίδια ιδιοκτησιακή σχέση με τα μέσα παραγωγής και το προϊόν της εργασίας, ήταν όλοι κρατικοί υπάλληλοι και λάμβαναν όλοι μισθό από το κράτος. «Βλέπουμε λοιπόν ότι οι σχέσεις παραγωγής στη Σοβιετική Ένωση παίρνουν τη μορφή σχέσεων μεταξύ τμημάτων και βαθμίδων του κρατικού μηχανισμού, ο οποίος συνενώνει και διευθύνει όλο το σύστημα της κοινωνικής παραγωγής. Οι σχέσεις μεταξύ των παραγωγών, ως οικονομικές σχέσεις, καθίστανται ταυτόχρονα ενδοκρατικές – διοικητικές σχέσεις, σε όλο το φάσμα των διοικητικών δραστηριοτήτων». (Π.Παυλίδης «Το φαινόμενο της γραφειοκρατίας στην ΕΣΣΔ» σελ 82). Από τα προαναφερόμενα απορρέει η διατήρηση των εμπορευματικών χρηματικών σχέσεων (και έτσι εμφανίζεται η ανάγκη εργασίας για την ικανοποίηση των βιολογικών αναγκών και όχι η εργασία ως ανάγκη για εργασία. Βλέπε Β.Α.Βαζιούλιν «Λογική της Ιστορίας») εντός του σοσιαλισμού. Αυτό αποτελεί την «βασική αντίφαση του σταδίου διαμόρφωσης του κομμουνισμού, η βασική αντίφαση του σοσιαλισμού είναι η αντίφαση μεταξύ της κοινωνικής ιδιοκτησίας στα μέσα παραγωγής και της ανωριμότητας (της ανεπαρκούς ωρίμανσης) του κοινωνικού χαρακτήρα της παραγωγής». («Για τις νομοτέλειες της μετάβασης στον κομμουνισμό: σοσιαλισμός, κομμουνισμός και αντεπανάσταση» Μ. Δαφέρμου, Π. Παυλίδη, Δ. Πατέλη). Στον βαθμό που υπάρχει η μηχανοποιημένη παραγωγή και διατηρείται ο υποδουλωτικός καταμερισμός εργασίας ο άμεσος παραγωγός χειρίζεται μεμονωμένα μέσα εργασίας, κυρίως ως φυσική δύναμη, κάνει λοιπόν αυτήν την κοπιαστική επαναλαμβανόμενη χειρωνακτική εργασία που τόσο επέκρινε ο Μαρξ. Με αυτόν τον τρόπο στερείται δυνατότητας και ικανότητας για σφαιρική μόρφωση και ελέγχου της παραγωγικής διαδικασίας, γνωρίζει μονάχα αυτά που απαιτούνται για την χρήση των μεμονωμένων μέσων παραγωγής. Η διοίκηση της παραγωγής απαιτεί περισσότερες γνώσεις και ικανότητες από αυτές. «Για τους παραπάνω λόγους κρίνεται αναγκαία και αναπόφευκτη η συγκρότηση ενός ξεχωριστού από τους άμεσα παραγωγούς, ιεραρχημένου διευθυντικού συστήματος συλλογής και διαχείρισης πληροφοριών για τις παραγωγικές δυνάμεις με στόχο τη σχεδιοποιημένη λειτουργία αυτών» («Το φαινομενο…» σελ 87 ). Από εδώ απορρέει η γραφειοκρατία!
Στο βαθμό λοιπόν που ο παραγωγός αναγκάζεται να δουλεύει μόνιμα σε ξεχωριστά μέσα παραγωγής, είναι εμφανές ότι η εργασία δεν του προσφέρει φυσική και πνευματική ικανοποίηση και ως εκ τούτου εμφανίζονται τάσεις αποφυγής της εργασίας, παρασιτικής διαβίωσης για την ικανοποίηση των αναγκών, και προσπάθειας για καλύτερη θέση στον καταμερισμό εργασίας, που μπορεί να οδηγήσει σε παραβατική και μερικές φορές αντεπαναστατική συμπεριφορά. «Η γραφειοκρατία εκφράζει το γενικό συμφέρον ως κάτι αποσπασμένο από το ατομικό. Το γενικό όμως σε αντιδιαστολή προς το ατομικό στερείται περιεχομένου, είναι ψευδός γενικό.» … Οι δε γενικοί κανόνες του γραφειοκρατικού μηχανισμού είναι μια αφαίρεση από την πολυμορφία των κοινωνικών φαινομένων και συνεπώς δεν μπορούν να παρακολουθήσουν τις ανάγκες της κοινωνίας» («Το φαινόμενο της Γραφειοκρατίας της ΕΣΣΔ Π.Παυλίδης, σελ 19 )

Από αυτόν τον υπαρκτό στον σοσιαλισμό διαχωρισμό του ατομικού και συλλογικού συμφέροντος προκύπτει η αναγκαιότητα χρήσης βίας από το κράτος (δεν μπορεί να υπάρξει κράτος χωρίς γραφειοκρατία). «Θα ήταν η μεγαλύτερη ανοησία και ο πιο παράλογος ουτοπισμός να νομίζουμε ότι χωρίς εξαναγκασμό και χωρίς δικτατορία μπορεί να περάσουμε από τον καπιταλισμό στο σοσιαλισμό» (Λένιν)

Έτσι λοιπόν, οι δυνατότητες υπέρβασης της γραφειοκρατίας δεν βρίσκονται σε μια «πολιτική επανάσταση» που ήλπιζε ο Τρότσκι, αλλά στην διαλεκτική άρση αυτών των αντιθέσεων που παράγουν και αναπαράγουν την γραφειοκρατία, και πιο ειδικά της μηχανοποιημένης παραγωγής, απότοκα της οποίας είναι όλα τα υπόλοιπα. Με λίγα λόγια η μοναδική δυνατότητα οριστικής υπέρβασης της γραφειοκρατίας είναι η ωριμότητα της ανθρωπότητας, η χειραφετημένη κοινωνία, η κοινωνία της αυτοματοποιημένης παραγωγής (βλ. Β.Α.Βαζιούλιν «Λογική της Ιστορίας»), η κομμουνιστική κοινωνία.

Συμπεράσματα

Η τροτσκιστική άποψη οδηγεί στην απόρριψη της ΕΣΣΔ ως σοσιαλιστική. Αυτή η απόρριψη έχει μια πάρα πολύ σημαντική αδυναμία, ότι αποτρέπει τον ερευνητή από την διάγνωση των νομοτελειών που διέπουν τον πρώιμο σοσιαλισμό και έτσι δεν μπορεί να μελετήσει πολλά φαινόμενα που προέκυψαν και θα ξανα-προκύψουν, όπως το φαινόμενο αποφυγής της εργασίας, ανταγωνισμού μεταξύ των εργαζομένων, αλλά και το φαινόμενο της παραοικονομίας που είναι πάρα πολύ σημαντικό (η παραοικονομία έχει χαρακτηριστικά αστικής τάξης και αποτελεί δύναμη αντίδρασης για την φυγή προς τα πίσω στον καπιταλισμό). Αυτός που δεν μελετάει την ΕΣΣΔ είναι καταδικασμένος να διαπράξει τα ίδια λάθη.

«Κατάργηση της γραφειοκρατίας σημαίνει ότι το καθολικό συμφέρον θα γίνει πραγματικό επί μέρους συμφέρον» (Μαρξ «Κριτική της εγελιανής φιλοσοφίας του κράτους και του δικαίου»), σημαίνει δηλαδή την κατάργηση του κράτους και την δημιουργία της χειραφετημένης κομμουνιστικής κοινωνίας. Έτσι λοιπόν επιτρέψτε μου να χαρακτηρίσω την ιδέα «σοσιαλισμός χωρίς γραφειοκρατία» ως ουτοπική. Συμφωνώ λοιπόν πλήρως με τον Λένιν όταν γράφει «μπορεί να διώξει κανείς τον τσάρο, να διώξει τους τσιφλικάδες, να διώξει τους καπιταλιστές. Αυτό εμείς το κάναμε. Όμως δεν μπορείς «να διώξεις» τη γραφειοκρατία σε μια αγροτική χώρα, δεν μπορείς «να την εξαλείψεις από το πρόσωπο της γης». Μπορείς μόνο με μια αργή επίμονη δουλειά να τη μειώσεις». Πράγματι σε αυτό έγκειται η υποχρέωση μας όταν και αν καταλάβουμε την εξουσία. Απαιτείται σοβαρή κοπιαστική μακροχρόνια πολιτική μάχη για τον περιορισμό της γραφειοκρατίας μέχρι την περίοδο της ωριμότητας της ανθρωπότητας.

Με βάση όλα αυτά ας εξετάσουμε είναι σωστή η χρήση της έννοιας «σταλινισμός»; Πρώτον, με βάση το έργο του δεν νομίζω πως μπορούμε να πούμε ότι ο Στάλιν ήταν ένας θεωρητικός. Έτσι λοιπόν ούτε από την σκοπιά μιας ιδεολογικό-πολιτικής θεωρίας μπορούμε να μιλάμε για «σταλινισμό». Δεύτερον παίρνοντας σαν δεδομένο ότι σοσιαλιστικό κράτος χωρίς γραφειοκρατία δεν μπορεί να υπάρξει, και όλα τα προαναφερόμενα δεν νομίζω πως η έννοια «σταλινισμός» είναι σωστή. Νομίζω πως η ύπαρξη της και η χρήση της από τους τροτσκιστές είναι δυσλειτουργική.

Τέλος, εδώ κυρίως αναγκάστηκα να κάνω μια αρνητική κριτική στον Τρότσκι, και έτσι να φανεί ότι οι σχέσεις μου με τον Τρότσκι δεν είναι καλές. Στην πραγματικότητα συμβαίνει το αντίθετο. Τον σέβομαι τον Τρότσκι, πιστεύω ότι με ειλικρίνεια πολέμησε την γραφειοκρατία. Και σαφέστατα οι ρητορικές ικανότητες (γράφει καταπληκτικά) αλλά και οι γνώσεις και οι ευρύτερες διανοητικές ικανότητες του είναι αξιοζήλευτες. Εννοείται πως έμαθα πάρα πολλά πράγματα διαβάζοντας Τρότσκι. Όμως από εκεί και πέρα η θεωρία του Τρότσκι είναι ανεπαρκής για να λύσει το πρόβλημα της γραφειοκρατίας. Ας σκεφτούμε λίγο όλοι μαζί, σε αυτές τις συνθήκες, τις συνθήκες της μηχανοποιημένης παραγωγής του 20ού αιώνα, έστω ότι γινόταν η «πολιτική επανάσταση», τι άλλο θα γινόταν από το να φύγει η μια γραφειοκρατία και να έρθει μια άλλη;

Ερωτήσεις

Εγώ από την μεριά μου θα ήθελα να κάνω κάποιες ερωτήσεις στον σ. Τζούμα. Στον ιστορικό υλισμό εξετάζουμε τις νομοτέλειες εξέλιξης της ιστορίας της ανθρωπότητας. Με βάση αυτές η ιστορία «χωρίζεται» σε διαφορετικά κοινωνικό-οικονομικά συστήματα (δουλοκτητική κοινωνία, φεουδαρχία, κεφαλαιοκρατία κλπ.). Σ. Τζούμα με βάση τον χαρακτηρισμό του Τρότσκι της κοινωνικής φύσης της ΕΣΣΔ ως «εργατικό εκφυλισμένο κράτος», σε ποια θέση βρίσκεται αυτό το πράγμα; Μετά την κεφαλαιοκρατία ας πούμε; δηλαδή υπάρχει ενδιάμεσο στάδιο μεταξύ κεφαλαιοκρατίας και σοσιαλισμού; Ή μήπως θα πρέπει να κάνουμε αφαίρεση της ΕΣΣΔ όταν μιλάμε για την εξέλιξη της ανθρωπότητας; Δεν είναι όμως αυτό λίγο αντιφατικό, δηλαδή να αφαιρείς ένα μεγάλο κομμάτι της κοινωνίας (που επηρέασε σημαντικά τις εξελίξεις τον 20ο αιώνα) για να σου «βγει» η ανάλυση;

Εν κατακλείδι

Νομίζω ότι η καλύτερη εξέταση του φαινομένου της γραφειοκρατίας βρίσκεται στο βιβλίο του συντρόφου Περικλή Παυλίδη «Το φαινόμενο της γραφειοκρατίας στην ΕΣΣΔ», από το οποίο δανείστηκα πάρα πολλά, και που ευτυχώς κάποιος το έχει ανεβάσει στο internet http://rapidshare.com/files/250338231/Grafeiokratia-P_Pavlidis.doc .

Επίσης οποιοσδήποτε ενδιαφέρεται για αυτήν την προβληματική μπορεί να διαβάσει και τα άλλα άρθρα σχετικά με αυτό εδώ: http://www.ilhs.tuc.gr/gr/arthra_sosialismos-kommounismos.htm )

Η μελέτη του πρώιμου και ύστερου σοσιαλισμού και οι νομοτέλειες που τους διέπουν, είναι απαραίτητη για να χαράξουμε την σύγχρονη στρατηγική που απαιτείται για την επανεμφάνιση του κομμουνιστικού κινήματος, διαφορετικά οι κομμουνιστές είναι καταδικασμένοι να κάνουν τα ίδια ή χειρότερα λάθη. Η μελέτη μιας κοινωνίας δεν είναι εύκολο πράγμα, ιδιαίτερα όταν μιλάμε για μια κοινωνία, ένα τύπο συνείδησης, που ξεπερνά αρκετά την δικιά μας εποχή. Δεν μπορεί να γίνει από ημιμαθείς ρήτορες που ξέρουν εύκολα να ενθουσιάζουν. Απαιτείται σοβαρή δουλειά. Απαιτείται μελέτη, εξοικείωση και αναστοχασμός του θεωρητικού κεκτημένου του μαρξισμού. Σε αυτό συμβάλουν οι όμιλοι ως προνομιακός χώρος μελέτης της θεωρίας. Είναι λοιπόν απαραίτητο όχι απλώς να τους διατηρήσουμε αλλά και να τους διευρύνουμε για να αποχτήσουμε την αυθεντική ικανή επαναστατική πρωτοπορία που χρειαζόμαστε για τις επαναστάσεις του 21ου αιώνα. Για αυτό το λόγο κάθε βοήθεια, κάθε μικρή συμβολή μέσω της συμμετοχής στους ομίλους μελέτης της επαναστατικής θεωρίας είναι σημαντική.

Κώστας Μπατής
Μέλος του ομίλου μελέτης για την επαναστατική θεωρία
www.omilos.tuc.gr

ΥΓ. Περίμενε να μάθουν οι της δογματικής πτέρυγας του τροτσκισμού ότι ο Ρόζενταλ που χρησιμοποιείς ήταν υποστηρικτής του Στάλιν . Τι έχεις να τραβήξεις καημενούλη

ΥΓ2. Για όποιες διαφωνίες, απορίες, διευκρινήσεις είμαι στην διάθεση σας.

[Κώστας Μπατής]

An to keimeno den einai eukolodiavasto to exw kai se doc morfi edw:

http://rapidshare.com/files/281914000/trotskismos-stalinismos.doc.html

[Οσο ζω θα απορώ]

Δεν ξεκαθάρισες όμως: ύστερος σοσιαλισμός υπήρξε;
Η μηχανοποίηση υπήρξε μέχρι και το 1989;
Με μηχανοποίηση η ΕΣΣΔ έστελνε πυραύλους στο διάστημα;

[Κώστας Μπατής]

Φίλε με την απορία ελπίζω να καταλαβαίνεις ότι δεν έγραψα όλη την ιστορία της ΕΣΣΔ και δεν θα μπορούσα άλλωστε, θα σε παρακαλούσα άμα έχεις κάποια διαφωνία να την διατυπώσεις

[Επισκέπτης]

πολύ καλή η ανάλυση του Κώστα Μπάτη, εμένα μου λύθηκαν πολλές απορίες

[-Aνατροπέας-]

Αν δεν υποστυρίξεις το σπίτι σου, θα πέσει να σε πλακώσει.
Ο κάθε ένας μπορεί να κάνει με κάποιον άλλον μια ομάδα.
Και να νομίζει ότι είναι ότι σημαντικότερο στον περίγυρο και στο θέμα που
διαπραγματεύεται.
Και να ο όμιλος του Κώστα Μπατή...και από κοντα και ο κολητός του που συμφωνεί....πάραυτα!
Το κείμενο του κυρίου Μπατή, είναι ένας λίβελος ενάντια στις απόψεις του Τρότσκι, με τον οποίον διαφωνεί...αλλά δεν λέει που, πότε γιατι και πως.
Ταυτόχρονα σιχτιρίζει τους "κομμουνιστές" οι οποίοι δεν έκαναν παρά ΜΟΝΟ λάθη και ΠΑΝΤΑ λαθη.
Και μάλιστα προτρέπει τους "κομμουνιστές" να μην ξανα κάνουν αυτά τα θανάσημα λάθη.
Για να πρωτήνει στους "κομμουνιστές" να κάνουν το αντίθετο απ΄τα θανάσημα λάθη του παρελθώντος, προφανώς δεν είναι στην οικογένοια των κομμυνιστών, των όποιων κομμουνιστών.
Πρίν αρχίσει ο κύριος αυτός μπαράζ αναλύσεων με στοιχεία άγνωστα, από άγνωστους συγραφείς, καλλά θα κάνει να μας πεί από ποιά πολιτική-φιλοσοφική-θεωριτική και πρακτική σχολή προέρχεται και βαδίζει.
Ξέρεις φίλε για να γλητώσουμε τις παραξηγήσεις εκατέρωθεν.
Είναι πολιτικά "άτιμο" να αποκαλεί κάποιος κύριος κάποιον άλλον σύντροφο, να σαν τον σύντροφο Κ.Τζούμα και να είναι έξω απο το κομμουνιστικό κίνημα.
Και το λέει καθαρά.
Και ΟΧΙ μόνο έξω, αλλά θανάσημο λάθος ο ίδιος ο κομμουνισμός.
Για να μην τρώμε τον καιρό μας με copy paste.
Γιατί όπως καταλαβαίνεις εμείς οι συγκεκριμένοι κομμουνιστές είμαστε αυτοί που εντρυφήσαμε στην γραφειοκρατία από την γεννησή της.
Και πέσαμε θύματα εκκατομύρια.
Και έρχεται τώρα ο κάποιος τάδε, χρησημοποιεί στοιχεία του τάδε κάποιου και ρίχνει τα βάρη στον Τροτσκισμό.
Αυτή η περίοδος γραφειοκρατικοποίησης στην νεαρή χώρα των σοβιέτ, είναι αντικείμενο αμέτρητων μελετών από αμέτρητους μηστήριους μελετητές.
Άλλοι από φασιστική, ή χριστιανική, ή δημοκρατική, ή ότι δήποτε από τον όποιον δήποτε μελετητή σε όμίλους, ή πανεπιστημιακή εργασία μάστερ.
Ο σύντροφος ο Κ. Τζούμας μπορεί βεβαίως-βεβαίως να αναλύσει τα κείμενα του Τρότσκι, με σοβαρή πιθανότητα να είναι μέσα στα όρια του Κομμουνισμού.
Οι περισσότεροι από εμάς τους Τροτσκιστές, που δεν έχουμε την δυνατότητα περεταίρω ανάπτηξης των κειμένων του Τρότσκι για την γραφειοκρατία τι κάνουμε;
Ρωτάμε τον κάθε κύριο που...δεν συμφωνεί με τον Τρότσκι στο διαλεγμένο απο τον κάθε κύριο θέμα και συγκεκριμένα περί γραφειοκρατίας στην σοβιετική ρωσία:
Έχετε μελετήσει τα βιβλία του τρότσκι;
Γιατί το να γράφουμε διάφορα κατεβατά, να αναφερόμαστε σε άλλους άγνωστους και με αμφίβολης ποιότητας στοιχεία από δεν ξέρουμε ποιά, γιατί και πότε....και καπάκι να λέμε "δεν συμφωνώ με τον τρότσκι", αυτά δεν είναι σοβαρά πολιτικά πράγματα για ένα μέλος ενός ομίλου.
Το ξέρουν τα άλλα μέλη;
Φιλικά μεν, συντροφικά οχι.
-Ανατροπέας-
*********************************************************

...Η μελέτη του πρώιμου και ύστερου σοσιαλισμού και οι νομοτέλειες που τους διέπουν, είναι απαραίτητη για να χαράξουμε την σύγχρονη στρατηγική που απαιτείται για την επανεμφάνιση του κομμουνιστικού κινήματος, διαφορετικά οι κομμουνιστές είναι καταδικασμένοι να κάνουν τα ίδια ή χειρότερα λάθη. Η μελέτη μιας κοινωνίας δεν είναι εύκολο πράγμα, ιδιαίτερα όταν μιλάμε για μια κοινωνία, ένα τύπο συνείδησης, που ξεπερνά αρκετά την δικιά μας εποχή. Δεν μπορεί να γίνει από ημιμαθείς ρήτορες που ξέρουν εύκολα να ενθουσιάζουν. Απαιτείται σοβαρή δουλειά. Απαιτείται μελέτη, εξοικείωση και αναστοχασμός του θεωρητικού κεκτημένου του μαρξισμού. Σε αυτό συμβάλουν οι όμιλοι ως προνομιακός χώρος μελέτης της θεωρίας. Είναι λοιπόν απαραίτητο όχι απλώς να τους διατηρήσουμε αλλά και να τους διευρύνουμε για να αποχτήσουμε την αυθεντική ικανή επαναστατική πρωτοπορία που χρειαζόμαστε για τις επαναστάσεις του 21ου αιώνα. Για αυτό το λόγο κάθε βοήθεια, κάθε μικρή συμβολή μέσω της συμμετοχής στους ομίλους μελέτης της επαναστατικής θεωρίας είναι σημαντική.

Κώστας Μπατής
Μέλος του ομίλου μελέτης για την επαναστατική θεωρία
www.omilos.tuc.gr

[Κώστας Μπατής]

Ανατροπέα,
Εσύ όντως δεν είσαι σύντροφος μου. Όπως ανέφερε ο Σύντροφος (με κεφαλαίο Σ) Τζούμας από επάνω η ουσία της κοινωνίας είναι η εργασία. Απότοκος τούτης είναι η διαμόρφωση της προσωπικότητας. Όμως προσοχή! Από τα πολλά πράγματα που περιλαμβάνει η εργασία είναι και ο σκοπός! Ναι, ακριβώς η συνειδητή σκοποθεσία διαμορφώνει και αυτή με την σειρά της προσωπικότητα. Όταν κάποιος γράφει με τόσο πικρόχολα σχόλια αναρωτιέμαι κατά πόσο ένας άνθρωπος έχει κάνει σκοπό της ζωής του την υπόθεση του κομμουνισμού. Νομίζω πως ένας κομμουνιστής, δηλαδή ένας άνθρωπος που αγαπάει την ανθρωπότητα και παλεύει για την χειραφέτηση της δεν μπορεί να απευθύνεται σε άλλους ανθρώπους με τόσο μίσος. Όχι μόνο σε εμένα αλλά σε οποιονδήποτε διαφωνεί μαζί σου τα ίδια τους λες. Διαφωνείς με αυτά που γράφω; Μπορείς να μας αναπτύξεις τις απόψεις σου. Εδώ είμαστε!
Για μια ακόμα φορά να αναρωτηθώ για τον σκοπό του ποστ σου. Σίγουρα δεν θες να συμβάλεις στην συζήτηση, γιατί απλά με βρίζεις. Σίγουρα θες να μου μιλήσεις γιατί γράφεις και απευθύνεσαι σε εμένα (πολύ απλά αν δεν θες να μου μιλήσεις μπορούσες να μην γράψεις ή να μην αναφερθείς σε εμένα σε αυτό το ποστ). Ποιος είναι ο σκοπός λοιπόν;
Όσο για το ποιος είμαι σου έγραψα σε άλλο ποστ, αλλά πάλι με ρωτάς την ίδια ερώτηση. Ξαναλέω είμαι μέλος του ομίλου μελέτης της Επαναστατικής Θεωρίας και μαθητής θέλω να ελπίζω της Διεθνούς σχολής της λογικής της Ιστορίας. Φυσικά πιστεύοντας ότι ο σωστός δρόμος είναι η μελέτη της επαναστατικής θεωρίας έχω κάθε δικαίωμα να προωθώ και να αγωνίζομαι για τις ιδέες μου. Ούτε ο μπάτσος ούτε οποιοσδήποτε Ανατροπέας (εδώ αυτές οι δυο έννοιες ταυτίζονται) δεν θα μου το απαγορεύσει αυτό!
Συμμετέχω εδώ και αρκετά χρόνια στο κίνημα, με γνωρίζουν αρκετοί στην Θεσσαλονίκη, μπορείς να ρωτήσεις εκεί. Συμμετείχα ενεργά στο φοιτητικό κίνημα του 06-07, ενεργά στις κινητοποιήσεις για το ασφαλιστικό, και στο κίνημα του Δεκέμβρη, και δεν υπάρχει μέλος από τον όμιλο που δεν έκανε το ίδιο. Δεν μπορώ να καταλάβω από πού έβγαλες το συμπέρασμα ότι δηλώνω (!!!) ότι δεν είμαι κομμουνιστής! Μήπως θα μπορούσες να μας το εξηγήσεις; Αν όχι γιατί συμμετέχεις στην συζήτηση;
Είναι βασικό λάθος να λέει κανείς «ποιοί είναι αυτοί; Δεν τους ξέρω άρα δεν αξίζουν!». Ένας πραγματικός κομμουνιστής πρέπει να αναζητεί την αλήθεια, από όπου και αν προέρχεται! Η θεωρεία είναι καταδικασμένη να αναπτύσσεται, η κάθε γενεά να ξεπερνάει την προηγούμενη. Και η ανάπτυξη της θεωρίας είναι η πραγματική πρόκληση, όχι η υπερβολική προσήλωση στα παλιά. «Γνωρίζουμε την αλήθεια αλλάζουμε τον κόσμο» έλεγε ένα πάρα πολύ πετυχημένο σύνθημα. Δεν έλεγε « δεν μπορώ να απαντήσω, διαστρεβλώνω τον άλλο!»
Θες να υπερασπιστείς τις απόψεις σου; Σε προσκαλώ λοιπόν με μεγάλο ενδιαφέρον να μας τις αναπτύξεις!
Όσο για τον σ. Τζούμα δεν έχω κανένα λόγο να λέω ψέματα. Πολύ απλά γιατί δεν έχω κάτι να κερδίσω! Άμα ήθελα απλά να κερδίζω τις εντυπώσεις θα μπορούσα να αναπτύξω την ρητορική μου ικανότητα, δυστυχώς δεν τα πάω καλά σε αυτό.
Τα λάθη του Τρότσκι τα έγραψα παραπάνω αφού ζήτησες να μην κάνω c&p δεν θα το κάνω, περιμένω να τα βρεις μόνος σου.
Όταν πρώτο-έγραψα στο forum ο Βήχος μου μίλησε για σκληρή αλλά συντροφική κριτική σε αυτό το forum. Ο ίδιος όσο τον γνωρίζω από τα κείμενα του παραμένει συνεπής σε αυτό. Μήπως είναι καιρός να το κάνουνε και άλλοι για να μπορούμε να βγάζουμε συμπεράσματα και όχι να μπαταλεύουμε την συζήτηση;

[στην Κεντρική Σελίδα]

Δημοσιεύθηκε στην Κεντρική Σελίδα όπως και τα άρθρα των συντρόφων, Δ. Πατέλη και Κ. Τζούμα.

Η συζήτηση είναι πολύ ενδιαφέρουσα και δεν πρέπει να χαλάσει με δογματισμούς και κόντρες χωρίς ιδεολογικό υπόβαθρο παρά μόνο με την υπεράσπιση της "δική μας" αλήθειας.

[συνεισφορά]

Η Ιστοσελίδα "Λογική της Ιστορίας" είναι αυτή http://www.geocities.com/ilhsgr/ilhsgr.htm

Το βιβλίο του Βαζιούλιν Η ΔΙΑΛΕΚΤΙΚΗ ΤΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΠΡΟΤΣΕΣ ΚΑΙ Η ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΟΥ είναι ολόκληρο εδώ http://www.politikokafeneio.com/neo/modules.php?name=News&file=article&sid=6977&mode=thread&order=0&thold=0

Προτείνω μια δημιουργική συζήτηση. Οσοι δε γνωρίζουν το αντικείμενο ας παρακολουθήσουν τη συζήτηση χωρίς να την χαλάσουν με άστοχες παρεμβάσεις.

[Επισκέπτης]

ΑΝΑΤΡΟΠΕΑΣ είπε :"Αν δεν υποστυρίξεις το σπίτι σου, θα πέσει να σε πλακώσει.
Ο κάθε ένας μπορεί να κάνει με κάποιον άλλον μια ομάδα.
Και να νομίζει ότι είναι ότι σημαντικότερο στον περίγυρο και στο θέμα που
διαπραγματεύεται.
Και να ο όμιλος του Κώστα Μπατή...και από κοντα και ο κολητός του που συμφωνεί....πάραυτα!"


ΓΙΑ ΤΟ ΔΙΚΑΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΑΛΗΘΕΣ!

ως παραπάνω Επισκέπτης και με την προσβλητική έννοια που δώσατε, δεν είμαι ούτε υποστηρικτής του σπιτιού κανενός, ούτε είμαι με καμιά ομάδα, ούτε φυσικά είμαι κανένας κολλητός του Κώστα Μπατή που πριν διαβάσω την ανάλυσή του δεν ήξερα καν την ύπαρξή του!. Απλούστατα συμβαίνει να συμφωνώ και να επιβεβαιώνει σε αρκετά σημεία, όπως τα ανέλυσε και τις δικές μου διαπιστώσεις μιας ζωής και κάποια συλλογιστικά κενά που πιστεύω μου κάλυψε ως δικές μου απορίες για την ιστορία του θέματος,ευχαριστώ

[Οσο ζω θα απορώ]

[Βήχος Παναγιώτης]

Είναι πολύ μεγάλο πράγμα να μπορείς να συζητήσεις για να καταρρίψεις με επιχειρήματα και στοιχεία τις θέσεις κάποιου "αντίπαλου" ιδεολογικά ή να αποδείξεις ότι δεν έχει θέσεις αλλά πώς αναμασά αντιδραστικές απόψεις, αν έτσι νομίζεις.

Προσωπικά δε θα επέμβω - προς το παρόν τουλάχιστον - σ' αυτή τη συζήτηση γιατί πιστεύω ότι πρώτα θα πρέπει να μιλήσουν οι σ. Πατέλης και Τζούμας. Όμως έχω υποχρέωση να πω ότι δεν συμφωνώ με απόψεις "δεν είσαι δικός μας άρα έχεις λάθος", "άρα είσαι εχθρός"! Αν πιστεύω κάτι τέτοιο οφείλω να το αποδείξω με στοιχεία ή τουλάχιστον να το επιχειρήσω.

Αυτά τα ολίγα για να ξεκαθαρίσω τη θέση μου. Για μένα τέτοιες συζητήσεις είναι οξυγόνο για την κομμουνιστική Αριστερά και δεν πρέπει να τις αποτρέπουμε ούτε να τις απαξιώνουμε.
_________________
Παν. Βήχος. Υπεύθυνος του ΠΚ και του Φόρουμ, σύμφωνα με το Νόμο.

http://www.anatolikos.net/musikes/megas.htm

[Επισκέπτης]

Η Επανάσταση των Managers, James Bernham
Επίκαιρο, όσο ποτέ για προβληματισμό και αναθεώρηση εσφαλμένων θεωρήσεων.


Mήπως η σημερινή κρίση στον καπιταλισμό δεν οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στην άπληστη διαχείριση των διάφορων "golden boys" των μυθικών bonus και της τεχνοκρατικής εξειδίκευσης ?
Να! Που και ο καπιταλισμός έχει τη δική του γραφειοκρατία, που του δημιουργεί ή/και του εντείνει "πονοκεφάλους", πέρα από τις εγγενείς αντιφάσεις του.

[Κώστας Μπατής]

Δεν καταλαβαίνω γιατί επιχειρώ «(δυστυχώς) μια χειραγώγηση». Μπορώ μονάχα να υποθέσω ότι αναφέρεσαι στα σχόλια μου για τον Τρότσκι. Επ’ αυτού θα απαντήσω.

Θα αναφέρω ένα παράδειγμα πρότυπο, αυτό της ανεπανάληπτης συνθετικής ικανότητας του Χέγκελ. Αν διαβάσει κανείς Σπινόζα, Λοκ και Καντ δεν θα μπορούσε εύκολα να πει ότι αυτές οι θεωρίες μπορούν να ενωθούν σε ένα ενιαίο σύνολο. Πως θα μπορούσε να ταιριάξει ο πανθεϊσμός του Σπινόζα, ο εμπειρισμός του Λοκ και η καθαρή νόηση του Καντ; Πως μπορεί να ταιριάξει η πλήρης απόρριψη των a priori εννοιών του Λοκ, με την πλήρη αποδοχή τους από τον Καντ; Θα μπορούσε να αναρωτηθεί κανείς. Για να διαβάσουμε όμως την «Επιστήμη της Λογικής» του Χέγκελ, όπου ο Χέγκελ κάνει το εξής εκπληκτικό, σχεδόν αδιανόητο, να συνθέσει όλη τη προηγούμενη φιλοσοφία σε ένα ενιαίο σύνολο στην δικιά του φιλοσοφία.

Ας δούμε ένα άλλο πιο σύγχρονο παράδειγμα. Στην κοινωνική θεωρία από την εποχή του Δαρβίνου μέχρι σήμερα έχουν αναπτυχθεί δύο τάσεις, η μια της κοινωνιολογικής προσέγγισης και η άλλη της βιολογικής προσέγγισης. Η μια αναγάγει όλα τα φαινόμενα σε κοινωνικούς παράγοντες, η άλλη ανάγει όλα τα φαινόμενα σε βιολογικούς παράγοντες (σήμερα προσπαθεί να ανακαλύψει όλα τα στοιχεία της προσωπικότητας στο DNA μας). Οι δύο αυτές αντίθετες τάσεις μπορεί μεταξύ τους να πλακώνονται, να αλληλοβρίζονται να θεωρούν τον αντίπαλο αντιεπιστημονικό να ταυτίζει στο μυαλό του τον αντίπαλο με τον διάβολο-το απόλυτο κακό ή δεν ξέρω εγώ τι άλλο. Στον βαθμό όμως που ο άνθρωπος είναι προϊόν βιολογικών και κοινωνικών παραγόντων σαφέστατα και μπορούμε να αξιοποιήσουμε και τις δύο αντίθετες τάσεις και να τις συνθέσουμε σε μια νέα ενότητα που θα μοιάζει και με τις δύο και ταυτόχρονα θα είναι πάρα πολύ διαφορετική, ακριβώς γιατί δεν τις αγνοεί δεν τις παραβλέπει αλλά τις ξεπερνάει.

Τι θέλω να πω με αυτό… Μπορώ να κατανοήσω πως, ένας άνθρωπος μπορεί να θεωρεί αδύνατο, να είσαι με τον Τρότσκι και να λες την ΕΣΣΔ σοσιαλισμό. Από την αντίθετη πλευρά μπορούμε να δούμε και το αντίθετο, δηλαδή ένας υποστηρικτής της ΕΣΣΔ να θεωρήσει αδιανόητο να μιλάς για σοσιαλισμό και από την άλλη να λες ότι υπήρχε γραφειοκρατία, παραοικονομία, παρασιτικά φαινόμενα.

Όσο δύσκολο και αν ακούγεται, είμαι και με τον Τρότσκι και με τον Στάλιν. Θεωρώ ότι η παραπάνω προσέγγιση που προσπάθησα να παρουσιάσω είναι συν των άλλων μια σύνθεση των δυο προαναφερόμενων.

Βρισκόμαστε σε μια εποχή κυριαρχίας της νίκης της αντεπανάστασης, σε μια εποχή που παρουσιάζεται η κεφαλαιοκρατία ως μονόδρομος, όπου η προοπτική του κομμουνισμού φαίνεται αδύνατη. Σε αυτήν την εποχή που χαρακτηρίζεται από έντονους συναισθηματισμούς έντονες αλληλοκατηγορίες για την προδοσία της επανάστασης, η συζήτηση για αυτά τα θέματα είναι όντως πάρα πολύ δύσκολη. Είναι πάρα πολύ εύκολη σήμερα η κατηγοριοποίηση του καθενός σύμφωνα με τα δικά μας κολλήματα. Η διαλεκτική όμως είναι πολλά πράγματα. Και αν η διαλεκτική μπορεί να εφαρμοστεί στην καθημερινή ζωή, αυτό σημαίνει ότι δεν πρέπει να κολλάμε στα προβλήματα ακόμα και αυτά που φαίνονται πάρα πολύ δύσκολα, αλλά θα πρέπει να τα λύνουμε δημιουργικά. Θα έλεγα σήμερα η ζωή είναι ένας διαρκείς αγώνας για να αγωνιζόμαστε να λύσουμε δημιουργικά τα προβλήματα.

Σε μια άλλη συζήτηση στο internet κάποιος το έγραψε με πάρα πολύ καλό τρόπο:
«… υπάρχει και η σχολαστική σχετικοποίηση, οι λαθροχειρίες με εκλεκτικά αποσπασμένες απ’ τα συγκείμενά τους θέσεις, και οι επιφανειακές ταξινομικές κατηγοριοποιήσεις σε «μία απ’ τα ίδια» κατά το δοκούν, σε επίπεδο εξαρτημένων αντανακλαστικών π.χ.:
• αναφέρεται σε κάποιες νομοτέλειες; - άρα είναι οπαδός του μηχανιστικού ντετερμινισμού,
• δεν απορρίπτει συλλήβδην την εμπειρία της Ε.Σ.Σ.Δ.; – είναι σταλινικός, μπρεζνιεφικός, φορέας του «σοβιετικού μαρξισμού»…,
• αναφέρεται στην περιπλοκότητα και τη διάρκεια της παγκόσμιας επαναστατικής διαδικασίας – είναι τροτσκιστής,
• αναφέρεται στην παραγωγή και στην εργασία; - είναι οπαδός του οικονομικού-τεχνοκρατικού ντετερμινισμού,
• αναφέρεται στις εμπορευματικές και χρηματικές σχέσεις επί σοσιαλισμού; - είναι θιασώτης του «σοσιαλισμού της αγοράς»,
• αναφέρεται στον “πρώιμο σοσιαλισμό”; - είναι απολογητής του σταλινισμού, μενσεβίκος, ...
• δεν θεωρεί επιστημονικές κατηγορίες τους τρέχοντες όρους “σταλινισμός”, “προσωπολατρεία”; - είναι σταλινικό απολίθωμα,
• προτείναι να μελετήσουμε τη μέθοδο του Κεφαλαίου; - είναι αλτουσεριανός,
• αποτάσσεσαι το σταλινισμό (τον τροτσκισμό, το μαοϊσμό, κ.ο.κ.) και τας παραφυάδας αυτού;...
Ο καθ' ένας μπορεί να εμπλουτίσει τον κατάλογο των αγοραίων ταξινομικών ερωτημάτων των εξαρτημένων αντανακλαστικών με τη δική του εμπειρία.»

Στο θέμα της γραφειοκρατίας τώρα. Φυσικά στην κεφαλαιοκρατία υπάρχει γραφειοκρατία. Ακριβώς λόγο του υποδηλωτικού καταμερισμού εργασίας, και της υποχρεωτικής διάκρισης χειρωνακτικής πνευματικής εργασίας υπάρχει η ανάγκη ιεραρχικής μεταφοράς πληροφοριών από κάτω προς τα πάνω. Αυτό δεν μπορεί να γίνει διαφορετικά παρά μονάχα με την συγκέντρωση τυποποιημένων φορμαλιστικών στοιχείων. Ως εκ τούτου και μέσα στην επιχείρηση υπάρχει γραφειοκρατία. Υπάρχει επίσης γραφειοκρατία ανάμεσα στις επιχειρήσεις και στο κράτος. Και φυσικά υπάρχει η γραφειοκρατία ως αναπόσπαστο (το τονίζω αναπόσπαστο) κομμάτι του κράτους. Δεν είναι η ουσιώδης πτυχή του κράτους, πλην όμως είναι κομβική για την ομαλή λειτουργία του κράτους. Απλά να σου υπενθυμίσω πως σε προ βιομηχανικό επίπεδο ο Χέγκελ ήταν θερμός υποστηρικτής της γραφειοκρατίας του πρωσικού κράτους (θεωρούσε πως μόνο έτσι ήταν ικανή η κοινωνία να συμφιλιώνει τις αντιθέσεις), ο Μαξ Βέμπερ ήταν υποστηρικτής μιας εξιδανικευμένης γραφειοκρατίας της κεφαλαιοκρατίας. Κανένα από τα δύο δεν ήταν εγκεφαλικό κατασκεύασμα, αλλά τρόπων τινά αντικατοπτρισμός της πραγματικότητας στην συνείδηση αυτών των δύο διανοητών.
Όσον αφορά την μηχανοποιημένη παραγωγή. Η μηχανοποιημένη παραγωγή είναι η καθαυτό βάση της κεφαλαιοκρατίας, όπου όπως έλεγε ο Ένγκελς «οι μηχανές παράγουν μηχανές». Η επανάσταση προκύπτει εντός της κεφαλαιοκρατίας. Ως εκ τούτου αρχικά ο σοσιαλισμός οικοδομείται διαμέσου της κληροδοτημένης από τον καπιταλισμό υλική βάση. Δεν μπορεί να γίνει διαφορετικά. Έτσι αναγκαστικά ο σοσιαλισμός (πιο συγκεκριμένα ο πρώιμος που λέμε εμείς) περνάει από την μηχανοποιημένη παραγωγή. Ως γνωστών λίγο μετά τα μέσα του 20ού αιώνα βρεθήκαμε μπροστά σε ένα νέο φαινόμενο, την λεγόμενη Επιστημονικό τεχνική επανάσταση. Η ΕΤΕ δεν είναι τίποτα άλλο από την αρχή της αυτοματοποιημένης παραγωγής. Στην Σοβιετική ένωση υπήρξε επίσης αυτή η αρχή. Πλην όμως ακόμα και σήμερα εξακολουθεί να κυριαρχεί η μηχανοποιημένη παραγωγή και ως εκ τούτου ο χειρώνακτας εργαζόμενος γίνεται κομμάτι της μηχανής, υπηρετεί την μηχανή.
Μέσω της πλήρης αυτοματοποίησης της παραγωγής καταργείτε η αντίθεση μεταξύ χειρωνακτικής και πνευματικής εργασίας, κοπιαστικής επαναλαμβανόμενης δουλειάς και δημιουργικής εργασίας, και ως συνέπεια αυτών καταργείτε η αντίθεση μεταξύ πόλης και χωριού, οι εμπορευματικές χρηματικές σχέσεις κλπ. Η αυτοματοποιημένη παραγωγή είναι η αντίστοιχη του κομμουνισμού υλική βάση (βλέπε Β.Α. Βαζιούλιν «Λογική της Ιστορίας»).
Ως εκ τούτου σήμερα υπάρχουν οι δυνατότητες ουσιαστικού περιορισμού της γραφειοκρατίας, ουσιαστικού περιορισμού των αντεπαναστατικών τάσεων εντός του σοσιαλισμού.
Αυτά.

[Όσο ζω θα απορώ]

[Κώστας Μπατής]

«Όσο ζω θα απορώ», εξακολουθείς να ειρωνεύεσαι πάρα τις τόσες εκλύσεις που υπάρχουν από επάνω για μια σοβαρή συζήτηση. Είναι σχεδόν αδύνατο όταν ειρωνεύεσαι τόσο πολύ να σε πάρουν στα σοβαρά, όχι εγώ γιατί από ότι φαίνεται είμαι και χειραγωγός συν των άλλων, αλλά ο οποιοσδήποτε αναγνώστης. Ειλικρινά τι περιμένεις από αυτά που γράφεις, να διαβάσει ο άλλος «τον είπε χειραγωγό, άρα θα έχει δίκιο»;

Επίσης καλό θα ήταν να ξεκαθαρίσεις λίγο τα πράγματα στο μυαλό σου πριν γράψεις. Από την μια μας γράφεις «Αν αναφέρεσαι στο πριν, να σου θυμίσω ότι μηχανοποίηση υπήρξε και στον καπιταλισμό και μάλιστα μεγαλύτερη, καμιά γραφειοκρατία δεν παράχθηκε οργανικά από την παραγωγή.»

Μετά μας γράφεις «ΕΙΝΑΙ ΟΜΩΣ ΟΡΓΑΝΙΚΗ ΤΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ σε τέτοιο βαθμό που ΝΑ ΠΑΡΑΓΕΙ ξεχωριστό ΣΤΡΩΜΑ ΓΡΑΦΕΙΟΚΡΑΤΕΙΑΣ με εξουσιαστική προοπτική;;;;;». Ξεκαθάρισε τα λίγο πρώτα και μετά ξανά γράψε τα μας, έτσι δεν βγαίνει νόημα. Φυσικά και το στρώμα (η γραφειοκρατία είναι στρώμα ναι) της γραφειοκρατίας έχει εξουσιαστική προοπτική. Ο Καραμανλής, ο Παπανδρέου και τα κόμματα τους τι είναι; Μάλιστα θα έλεγα ότι έχουν όλα τα τυπικά χαρακτηριστικά της γραφειοκρατίας (στρεβλή πρόσληψη της πραγματικότητας, όταν αντιφάσκουν οι πληροφορίες με την πραγματικότητα, φταίει η πραγματικότητα κλπ. απλά να υπενθυμίσω κάποιες πολύ χαρακτηριστικές γραφειοκρατικές αντιλήψεις που ακούσαμε τα προηγούμενα χρόνια, για το δημοψήφισμα στην Ιρλανδία «Δεν καταλάβαινε ο λαός, πρέπει να τον αλλάξουμε», στο φοιτητικό κίνημα «οι φοιτητές κάνουν καταλήψεις επειδή είναι τεμπέληδες». Δεν είναι χειραγωγικές αυτές οι αντιλήψεις αλλά είναι η συνείδηση που προκύπτει αυθόρμητα από τη στρεβλή πρόσληψη της πραγματικότητας μέσω του γραφειοκρατικού φαινομένου).

Δεν προκάλεσα αντιπαράθεση για τον Τρότσκι όπως με κατηγορείς, αντίθετα καλά λόγια έγραψα. Έτσι νομίζω τουλάχιστον, μήπως θα ήθελες αντί να ειρωνεύεσαι να μας δείξεις από πού προκύπτει η κατηγορία σου;

Καταρχήν δεν ανήγαγα το φαινόμενο στις παραγωγικές δυνάμεις, αλλά ξεκινώντας από την διαλεκτική σχέση παραγωγικών δυνάμεων σχέσεων παραγωγής (και στο αρχικό ποστ και όταν σου απαντάω). Μάλιστα με κατηγόρησες ότι χειραγωγώ χωρίς να διευκρινίσεις τίποτα, και μας λες μετά ότι «κάνω ότι δεν καταλαβαίνω» πως γίνεται αυτό; Για το αν υπάρχει η τηλεπάθεια δεν είμαι και τόσο σίγουρος! Ο ώριμος Μαρξ γράφει ότι η διαλεκτική των παραγωγικών δυνάμεων και σχέσεων παραγωγής είναι η πηγή κίνησης της ιστορίας. Ο Μαρξ χειραγωγός λοιπόν. Ωραία… καλά πάμε! Μήπως θα ήθελες αντί να με ειρωνεύεσαι να επιχειρηματολογήσεις;
Όταν λέμε ότι η προεπαναστατική Ρωσία ήταν κυρίως (αυτήν την λέξη μάλλον δεν την είδες) αγροτική, δεν σημαίνει ότι δεν είχε καθόλου βιομηχανία. Λυπήσου την πραγματικότητα ρε «όσο ζω θα απορώ»! Η Πετρούπολη είχε ναυπηγεία, εργοστάσια κατασκευής μηχανών και αυτοκινήτων, μεταλλουργικά εργοστάσια, ηλεκτρικούς σταθμούς, εργοστάσια ελαστικών, χυτήρια, πολεμικά εργοστάσια κλπ. Στην Μόσχα επίσης. Δεν είναι τυχαίο ότι τα δύο κέντρα της επανάστασης ήταν ακριβώς αυτές οι δύο πόλεις. Σαφώς όταν έχεις εργοστάσιο αυτοκινήτων (έστω και αν ήταν μόλις ένα) σημαίνει ότι έχεις και την αντίστοιχη τεχνογνωσία. Ότι καταστράφηκαν τα εργοστάσια δεν σημαίνει ότι χάθηκε ως δια μαγείας η τεχνογνωσία. Μάλιστα (έστω και μέσω της ΝΕΠ) η ΕΣΣΔ επέστρεψε στο προηγούμενο στάδιο παραγωγής αρκετά γρήγορα.

«ΜΗΠΩΣ ΘΕΛΕΙΣ ΝΑ ΣΥΓΚΑΛΥΨΕΙΣ… μπλα μπλα». Ναι ακριβώς με ανακάλυψες. Να συγκαλύψω θέλω, για αυτό έγραψα τόσες σελίδες. Έτσι συγκαλύπτω εγώ τα θέματα, συζητώντας τα!

«Μπλα Μπλα… ΤΟ ΓΕΓΟΝΟΣ ΤΗΣ ΤΕΡΑΣΤΙΑΣ ΚΑΘΥΣΤΕΡΗΣΗΣ ΤΗΣ ΣΟΒΙΕΤΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΠΟΥ ΔΕΝ ΕΙΧΕ - ΑΠΌ ΤΙΣ ΑΝΤΙΘΕΣΗΣ ΠΟΥ ΕΛΕΙΣΕ - ΚΑΝΕΝΑ ΣΟΣΙΑΛΙΣΤΙΚΟ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ, είτε πρώιμο είτε γερασμένο; ΟΤΙ δεν αρκεί η κοινονικοποίηση των μέσων, αλλά και από την ποιότητα των μέσων». Έχω απαντήσει ανοιχτά και χωρίς συγκαλύψεις στα παραπάνω ποστ. Μάλιστα δεν γνώριζα τις αντιλήψεις σου αλλά απάντησα ακριβώς σε αυτό που έγραψες πριν λίγο. Τελικά ίσως να υπάρχει τηλεπάθεια

[Όσο ζω απορώ]

Γράφεις - και καλά κάνεις για να ξέρουμε

[Επισκέπτης]

[Βήχος Παναγιώτης]

[Κώστας Μπατής]

Σύντροφε Βήχο δεν είμαι τόσο σίγουρος αν όντως άναψε η συζήτηση. Μάλλον μπαχαλεύτικε! Μέχρι τώρα είμαι μη-κομμουνιστής, μη σοβαρός, χειραγωγός, αυταρχικός, κρύβω την αλήθεια κ.α. Ας ανταποδώσω τις κατηγορίες.

«Όσο ζω θα απορώ» λυπάμαι αλλά εσύ δεν είσαι αυτός που δεν απαντάει σε τίποτα. Ας δούμε τις προτάσεις σου… με ρώτησες άμα έστειλαν πύραυλο με μηχανοποιημένη παραγωγή… ΣΟΥ ΑΠΑΝΤΗΣΑ (δες τη έγραψα για την ΕΤΕ)

Με ρώτησες άμα η κεφαλαιοκρατία έχει γραφειοκρατία (!!!) Σου απάντησα

Με ρώτησες άμα η κεφαλαιοκρατία έχει γραφειοκρατία που θέλει την εξουσία. Αν και καράφλιασα σου απάντησα

Με ρωτάς πως ανακατεύω την παραγωγή με την γραφειοκρατία. Απάντησα
Κάνεις μια διάκριση μεταξύ πολιτικής και διοικητικής γραφειοκρατίας (ενώ και σε αυτό απάντησα, να διαβάζεις πιο προσεκτικά) χωρίς να εξηγείς τίποτα, με κατηγορείς για διαστρέβλωση του Λένιν αλλά φυσικά δεν επιχειρηματολογείς (ως εκ τούτου με διαστρεβλώνεις).

Με κατηγόρησες ότι «καταστέλλεται και την παραμικρή διαφωνία» την ίδια στιγμή που εσύ με είπες χειραγωγό (καταστολή), ότι αποκρύπτω την αλήθεια(καταστολή), ότι είμαι απολυταρχικός (καταστολή), ότι είμαι πολιτικάντης (καταστολή) ότι έχω υπολογισμένες τις απαντήσεις (κουταμάρα και διαστρέβλωση) ότι δεν είμαι επιστημονικός (κουταμάρα και καταστολή), ότι καλώ σε μέτωπο (διαστρέβλωση), ότι δεν απάντησα σε τίποτα (διαστρέβλωση), ότι ανακατεύω (διαστρέβλωση). Με κατηγόρησες εμένα και τον Μαρξ ότι κάνουμε χειραγωγία λέγοντας ότι η διαλεκτική παραγωγικών δυνάμεων σχέσεων παραγωγής αποτελούν την πηγή κίνησης της κοινωνίας (χυδαία καταστολή). Έτσι καταστέλλονται οι απόψεις σε ένα φόρουμ. Με αυτόν ακριβώς τον τρόπο!

Ακριβώς επειδή είναι ελεύθερο το Πολιτικό καφενείο έχω κάθε δικαίωμα να γράφω τις απόψεις μου, αλλά και πιο σημαντικό έχω το δικαίωμα να απαιτώ να μου συμπεριφέρονται σαν προσωπικότητα! Πόσο μάλλον όταν αναφέρομαι σε ανθρώπους που υποτίθεται ότι με αυτούς μοιράζομαι έναν κοινό σκοπό. Εγώ με αυτόν τον τρόπο που μιλάς εσύ δεν θα μιλούσα ούτε στον Καραμανλή. Δεν γενίκεψα για να σε προστατέψω όχι για να σε μειώσω. Αφού θες γενίκευση, όλη δική σου.

Αυτά που μας έγραψε ο μοναχικός «όσο ζω απορώ» δεν είναι τίποτα άλλο από την έκφραση της δογματικής συνείδησης. Είναι στον πυρήνα της δογματικής αντίληψης όταν βλέπει αντίθετη άποψη να την αντιμετωπίζει εχθρικά, να βλέπει στην διαφορετική άποψη την προσωποποίηση του εχθρού του.

Πάρε μια 2η. Όταν αποκαλείς τον άλλα τόσα επίθετα, με ένα στυλ παντογνώστη «εσύ δεν είσαι εργατική τάξη (ΣΣ. Ήδη έχω γράψει ότι είμαι φοιτητής) άκουσε εμένα τον φοβερό που είμαι», και χωρίς να επιχειρηματολογεί αλλά απλώς να αφορίζει (Δες τους χαρακτηρισμούς πάνω) αυτό αποτελεί χειραγώγηση! Όταν δεν επιχειρηματολογείς για τις απόψεις σου, και καλείς διαρκώς τον άλλο σε απολογία για τις δικές του, αυτό είναι χειραγώγηση του χειρίστου είδους.

Πάρε και μια 3η. Η απουσία θεωρητικής γνώσης οδηγεί σε άλλου τύπου απαντήσεις!

Μου έγραψες ένα κείμενο που λες ότι δεν ειρωνεύεσαι, και συνέχισες τις ειρωνείες σου.

Μας λες ότι η γραφειοκρατία ήρθε εξαιτίας του γεγονότος ότι η ΕΣΣΔ ήταν αναγκασμένη να «εισάγει τεχνογνωσία». Μάλιστα αποκάλεσες τον εαυτό σου υπερασπιστή της επιστήμης! Τίποτε όμως δεν αναπτύσσεται χωρίς να διαθέτει κάποια πηγή ανάπτυξης! Σύμφωνα με τα λεγόμενα σου όταν τελείωσε αυτή η διαδικασία και εφόσον αυτή είναι η πηγή κίνησης της γραφειοκρατίας, το φαινόμενο έμεινε στάσιμο. «Η κίνηση είναι ζωή, η στασιμότητα είναι θάνατος» έλεγε πάρα πολύ σωστά ο Χέγκελ. Άμα η γενεσιουργός αιτία είναι ο λόγος που προανέφερες τότε θα έπρεπε να παρατηρούσαμε μείωση της γραφειοκρατίας όταν αυτό δεν υπήρχε «μεταφορά τεχνογνωσίας». Έγινε όμως έτσι; Αντίφαση δεν νομίζεις;

«οι σύνθετες παραγωγικές δυνάμεις αν αποψιλωθούν από τους εργαζόμενους, έχει χαθεί η τεχνογνωσία (και επομένως αργότερα τα κέρδη) και η Ευρώπη ή Αμερική ή Ιαπωνία και επομένως όλοκληρη η ανθρωπότητα έχει εκτοξευτεί πίσω 5000 χιλ. χρόνια;»

Όχι βέβαια. Για τον χειρώνακτα εργάτη δεν απαιτείτε υψηλή τεχνογνωσία. Με τα σύγχρονα μέσα πληροφορικής ο υψηλά προϊστάμενος δεν απαιτείτε καν να βρίσκεται στην χώρα παραγωγής του εμπορεύματος. Η σύγχρονη οργάνωση της παραγωγής γίνεται σε παγκόσμια βάση, όπου τα ερευνητικά οργανωτικά κέντρα βρίσκονται στις μητροπόλεις του καπιταλισμού, και από εκεί κατευθύνουν την παραγωγή. Ο διοικητής της παραγωγής εκπαιδεύετε στις χώρες της αναπτυγμένης κεφαλαιοκρατίας ακριβώς γιατί η τεχνογνωσία βρίσκεται και αναπτύσσεται εκεί. Που γίνεται η έρευνα για ανάπτυξη των νέων τεχνολογιών; Μα στα Πανεπιστήμια και τα ερευνητικά κέντρα της Αμερικής, της Αγγλίας, της Σουηδίας κλπ. Στις υπανάπτυχτες υπάρχει μεταφορά της τεχνογνωσίας, όταν η συγκεκριμένη τεχνογνωσία έχει παλιώσει. Αντίφαση λοιπόν αυτά που γράφεις.
«Ξέρεις τι είναι σύνθετες παραγωγικές δομές και πως πραγματώνεται η τεχνογνωσία;»

Εγώ έγραψα κάποια πράγματα. Επειδή έχω τις αμφιβολίες μου για εσένα, για γράψε μου εσύ που τα ξέρεις! Σε παρακαλώ πολύ να απαντήσεις. Ως τώρα δεν προσπάθησες να αποδείξεις ούτε ένα από αυτά που γράφεις, εγώ βλέπεις προσπαθώ να τα αποδείξω. Γιατί δεν προσπαθείς και εσύ το ίδιο; Ποιος ξέρει μπορεί να βρεις τον εαυτό σου να σου αρέσει.

Μέχρι τώρα με ειρωνεύεσαι συνέχεια, παρότι σου απαντάω συνεχώς εμπεριστατωμένα σε αντίθεση με εσένα. Θα γράψω με την κακία αντίστοιχη της δικής σου, ίσως έτσι να καταλάβεις. Μπορεί να το παίζεις μάγκας και αυτό να σου δίνει αυτοϊκανοποίηση, να αυτό ερεθίζεσαι και να αυτό ενθουσιάζεσαι με το πόσο μάγκας είσαι. Όμως όποιος ξέρει λίγα πράγματα για την σύγχρονη κοινωνία μπορεί να καταλάβει πως δεν γνωρίζεις και πολλά πράγματα. Να στο πω απλά: Η αμάθεια δεν βοήθησε ποτέ κανέναν.

[Κώστας Μπατής]

“Να ρωτήσω εγώ κάτι; Πόσοι εργάτες εργαζόντουσαν σε αυτά τα σύγχρονα εργοστάσια; Στα 200 εκ. πληθυσμό τι αναλογία προκύπτει;”
Τέτοια ώρα δεν μπορώ να το κοιτάξω. Είναι σαφές ότι η Ρωσία ήταν κυρίως μια αγροτική χώρα. Σε αυτό δεν χωράει αμφισβήτηση. Η συζήτηση μας όμως είχε άλλο χαρακτήρα. Αν η τσαρική Ρωσία και η νεοϊδρυθέν ΕΣΣΔ είχε υλικοτεχνική βάση για μηχανοποιημένη παραγωγή. Επ αυτού προσπάθησα να απαντήσω.

[Επισκέπτης]

[Όσο ζω θα απορώ]

Θα επανέλθω, επειδή διάβασα το άρθρο του Κώστα Τζούμα, στο οποίο αναφέρεται η απάντηση της Sephilia και εφόσον διέκρινα σε αυτό ορισμένες ενδιαφέρουσες προσεγγίσεις όπως και παραθέσεις αποσπασμάτων του Τρότσκι και του Λένιν, που συνηγορούν ή εφάπτονται στην προσέγγισή μου. Και επειδή από την απάντηση και την «ενόχληση» της Sephilia σε αυτό το άρθρο, και κάτω από την προσέγγιση που έθεσα παραπάνω, σαφώς διακρίνεται μια θεωρητική/φιλοσοφική/πολιτική εκπροσώπηση/ανύψωση του Σταλινισμού σε σύστημα που διεκδικεί μάλιστα και την επιστημονική εγκυρότητα!!!

Για τα «προσωπικά» μπλα-μπλά και την κλάψα που θέτει η Sephilia μόνο δύο παρατηρήσεις:
1. Κατά πόσο υφίσταται προσβεβλημένη προσωπικότητα είναι ένα ζήτημα, καθώς αναφέρθηκα στις θέσεις του Βαζιούλιν και στο σύστημα των ιδεών του και την αντικειμενική λειτουργία του.

2. Αποτυπώθηκε και από την αντίδραση και τους ελιγμούς της Sephilia στον διάλογο – που αναδεικνύει κατά πόσο της βολεύει στιγμές του διαλόγου ως καθοριστικές διαλογίζοντας τες σε έμφαση- και η ίδια η μεθοδολογία της προσέγγισής της για το αντικείμενο του διαλόγου. Πρόκειται λοιπόν για ένα απόλυτο σύστημα ταύτισης θεωρητικής θέασης και παρελθούσας ιστορικής πραγματικότητας.

Ας συνοψίσουμε τις θέσεις πάλι, στις οποίες προσβάλλεται η ιστορική πραγματικότητα.

Ισχυρίζεται η Sephilia, ότι υπήρχε στην προεπαναστατική Ρωσία «η υλικοτεχνική βάση για μηχανοποιημένη παραγωγή». Βέβαια αυτό είναι κάπως αλλαγμένο και μετατοπισμένο από το «... Στην Σοβιετική ένωση και κατά τη διάρκεια όλου του 20ου αιώνα κυριαρχούσε η μηχανοποιημένη παραγωγή..» του Βαζιούλιν, με το οποίο εξαπαλών ονύχων εισάγει την θεωρητική του.

[Επισκέπτης]

μια άσχετη παρατήρηση αλλά πρέπει να γίνει :

η Sephilia δεν είναι Η είναι Ο άντρας είναι απλώς έχει το εξής ψευδώνυμο. Κάπου μάλλον χάθηκε κατά τις αναρτήσεις.

[Κώστας_Τζούμας]

Χάρηκα που διάβασα την κριτική του συντρόφου και τα επιχειρήματά του. Ήταν μια απάντηση κατά κάποιον τρόπο αναζωογονητική κι’ επίκαιρη. Θ’ απαντήσω στην αρχική του κριτική χωρίς να λάβω υπόψη τα επόμενα κείμενά του, με τα οποία θα πρέπει υποχρεωτικά ν’ ασχοληθώ σε κάποια άλλη στιγμή, σύντομα ωστόσο.

[Κώστας Μπατής]

Με εκπλήσσει θετικά η ταχύτητα με τη οποία γράφεις. Το έχω παρατηρήσει και σε άλλα άρθρα σου αυτό. Λίγοι μπορούν να γράφουν τόσα πολλά πράγματα σε τόσο λίγο χρόνο. Σε ευχαριστώ. Αύριο η απάντηση μετά το μεσημεράκι.

[-Aνατροπέας-]

Έχω δυό εκπλήξεις:
Η μιά, το πως χρησημοποιείται όλο το φάσμα της οργανωμένης γνώσης που προσφέρουν τα καπιταλιστικά πανεπιστήμια ιδιωτικά ή κρατικά, ακόμα και στα πανεπιστήμια τα κρατικά, εκεί που ακόμα λένε ότι υπάρχει ο σοσιαλισμός(!) να κάτι Κίνες, Β. Κορέες και Κούβες.
(Μη χαίσω!!!)
Ένα απτό παράδειγμα είναι ο σύντροφος Κ. Τζούμας.
Έχει τελειώσει καπιταλιστικό πανεπιστήμιο και μάλιστσα και ίσως μάστερ στο εξωτερικό, μια που είναι και της μόδας...και κάθε οικογένεια...συνήθως αγράματη, να μην γουστάρει να κορνιζάρει τα τριπλώματα στον τοίχο;
Ρε άσε ρε τους κωλοξένους να πάνε στο πιλοφόρι...που θα πάει ο κανακάρης μου...να γίνει πχ Κώστας οικοδόμος.
Δεν σφάξανε!
...Και είμαστε η μόνη χώρα στην ΕΕ, όπου οι ντελιβεράδες έχουν τριπλώματα στην κωλότσεπη...και τους προτιμάναι τα αφεντικά απο τους κωλο-ξένους με διχως ούτε και μονά διπλώματα οδύγησης.
Και δώστου καμάρι η κάθε κυρά τέτοια για τον-την κανακάρη της, που την έβγαλε ασπροπρόσωπη...και σιγά που θα την πέρναγε η οικογένεια και ο δικός της κανακάρης του τρίτου ορόφου πχ στην Δάφνη-πρώην Κατσιπόδι...Κουκουβάουνες, Μπραχάμι, Ποδονίφτη και στον Κοπανά ...από πίσω! = Βύρωνας!
Και τι έκανε ο σύντροφος Κ. Τζούμας;
Σαν φοιτητής περιέλαβε στις γνώσεις του ένα κάρο ξένη (;) βιβλιογραφία...που σιγά-σιγά καταστάλαξε εκεί που καταστάλαξε, για να θαυμάζουμε εμείς οι μη πανεπιστημιακοί και οχι μόνο, τις γνώσεις και την ταχήτητα απαντήσεων και μάλιστα απόλητα τεκτεριωμένων.
Αυτή είναι η σωστή ταξική μέθοδος πυ θα έπρεπε να έχουν τουλάχιστον τα μορφωμένα παιδια της εργατικής και αγροτικής τάξης.
ΟΧΙ μόνο να μην γίνονται παπαγαλάκια-υμνητές της αστικής ιδεολογικής μόρφωσης και υπηρέτες ακόμα και εξουσισατές, αλλά συγκροτημένοι και επιλεκτικά μορφομένοι σε σχέση έρευνας-τεκμηρίωαης-λόγου-πράξης και πορεία προς ανατροπή αυτού του είδους μονομερούς-στρατευμένης-καπιταλιστικής γνώσης, για τα συμφέροντα των μη καπιταλιστικών ιδιωτικών κερδοσκόπων.
Είναι η μόνη και η ποιό ενδιαφέρουσα άποψη για την διανόηση που εκμεταλεύτηκε την συσωρευμένη γνώση των αστικών πανεπιστημίων, για την σωστή ανατροπή αυτού του βάρβαρου σε όλους τους τομείς καπιταλιστικού συστήματος.
Και είναι ένα καρφί στο μάτι της ΑΛΛΗΣ διανόησης...αυτής που η πληοψηφία της είναι από δούλοι-υπηρέτες έως και οι ίδιοι εξουσιαστές.
Ταυτόχρονα είναι ένας παράδεισος γνώσεων και ενάντια σε μεταριθμηστές, μπερδεψιάρηδς, μεσοβέζους και ντροπαλούς απολογητές της μη επανάστασης και της μη διαλεκτικά νέας σύνθεσης των αντιθέσεων στην ταξική κοινωνία.
Σε ευχαριστούμε σύντοφε Κ. Τζούμα που κορόιδεψες το αστικό πανεπιστήμιο και τις οργανωμένες υπέρ αυτού γνώσεις και έδωσες σε"εμένα" τουλάχιστον την ικανότητα να μην πολυ-ασχοληθώ με την θεωρία (...που να διαβάζω τώρα Κεφάλαια-Αλτουσέρηδες-Καστοριάδηδες και βάλε) και να έχω τον χρόνο να λαδώνω μεν τον τόρνο για να βγάλω το μεροκάματο και να μου"μένει" και ο χρόνος για συνδικαλιστική-κομματική και όποια άλλη δουλειά για να ενώσουμε την θεωριτική γνώση σε επαναστατική πράξη και την πράξη σε νέα θεωρία και νέα πράξη κτλ.
Στην πορεία της επαναστατικής ανατροπής, είναι οτι το καλύτερο-αν όχι το μοναδικό-, η πορεία του εργάτη πρός την επαναστατική θεωρία που του προσφέρει ο κάθε διανοούμενος Κ.Τζούμας ( ...και ας το αρνείται!!!) και επαναστατικοποίηση στην πράξη του κάθε ΔΙΑΝΟΟΥΜΕΝΟΥ Κ. Τζούμα απο τους εργάτες που δεν έχουν να χάσουν τίποτα παρά μόνο το λάδι που λαδώνουν τους τόρνους τους πχ. για να μην πλατιάσω.
-Ανατροπέας-

[Κώστας Μπατής]

Καταρχήν είμαι άντρας, υπέγραψα παραπάνω με το όνομα μου.

Δεύτερον πραγματικά είναι αδύνατο να απαντηθούν όλα. Είναι τόσα πολλά που ή θα γράφουμε βιβλία ή δεν ξέρω πως μπορεί να γίνει.

«Διερωτώμαι αν έχει πραγματική σημασία να γνωρίζουμε ΟΛΟΚΛΗΡΗ την προηγούμενη αρθρογραφία»

Σαφώς δεν απαιτείται να είναι γνωστή ΟΛΟΚΛΗΡΗ η αρθρογραφία (βέβαια βοηθάει). Απλά για να ασκηθεί κριτική σε ένα άρθρο ενός συγγραφέα είναι απαραίτητο να γνωρίζει κανείς τι σημαίνουν για τον αρθρογράφο οι έννοιες και τι αυτός πρεσβεύει. Αυτό δεν μπορεί να γίνει με ένα άρθρο μονάχα. Με το αρχικό σου άρθρο μου έδινες την εντύπωση ότι δεν τις γνώριζες αυτές τις έννοιες. Με το δεύτερο άρθρο σου φάνηκε ότι τουλάχιστον κάτι γίνεται αντιληπτό από τις έννοιες αυτές.
«Τις αποτυχίες του σχεδιασμού μπορούμε να τις αποδώσουμε ΚΑΙ στον Στάλιν με την κλίκα του αλλά και σε άλλα, οικονομικά αίτια.»

Γιατί αποτύγχανε το σχέδιο. Όπως προανέφερα στην ΕΣΣΔ κυριαρχούσε η μηχανοποιημένη παραγωγή (στην βιομηχανία από την ΝΕΠ, στην αγροτική παραγωγή με το τέλος των 2 πρώτων πεντάχρονων). Στην μηχανοποιημένη παραγωγή συμμετέχει ο άμεσα παραγωγός ως φυσική παρουσία. Όταν συμμετέχει ο εργαζόμενος ως άμεσο υποκείμενο η παραγωγή εξαρτάται από υποκειμενικούς μη προβλεπόμενους παράγοντες. Ως εκ τούτου στην παραγωγή συμβαίνουν μια σειρά από λάθη που οφείλονται στα υποκειμενικά λάθη του παραγωγού. Τα ίδια τα μηχανήματα υφίστανται φθορά που οφείλεται και στα λάθη του εργαζομένου. Αυτό δεν μπορεί να προβλεφθεί. Ακόμα και οι στατιστικές δεν μπορούν να αντικατοπτρίσουν πιστά την πραγματικότητα. Εδώ ο Τρότσκι (στο απόφευγα που έβαλες στο 1ο άρθρο) έχει σαφώς δίκιο όταν επικρίνει την σοβιετική γραφειοκρατία που πίστευε πως μπορεί να καταρτίσει ένα τέλειο σχέδιο για να ελέγξει την παραγωγή. Σχεδιοτέλεια δεν μπορεί να υπάρξει. Ο Τρότσκι συνεχίζει σωστά λέγοντας πως με την αγροτική παραγωγή τα πράγματα περιπλέκονται περισσότερο. Γιατί; Ποιες είναι οι παραγωγικές δυνάμεις στην αγροτική παραγωγή; Το ίδιο το περιβάλλον. Ο ήλιος, οι βροχές κλπ. κάθε είδους φυσικές καταστροφές καταστρέφουν παραγωγικές δυνάμεις. Μην πάμε μακριά. Εδώ στην Ελλάδα, πόσες φορές ακούμε για καταστροφή της παραγωγής επειδή πχ. έριξε χαλάζι; Για αυτό ιδιαίτερα στην αγροτική παραγωγή το πλάνο ούτε κατά διάνοια δεν έφτανε την προβλεπόμενη ποσότητα. Έτσι λοιπόν δεν νομίζω πως έχουν πραγματικά μερίδιο ευθύνης τα εκάστοτε κυβερνητικά επιτελεία (βέβαια στον σχεδιασμό της παραγωγής, συμμετείχαν και οι εργαζόμενοι έστω και αν ήτανε στο επίπεδο «παζαρέματος» της παραγωγής. «εσύ θα παράγεις τόσα», «δεν μπορώ να παράγω τόσα, μπορώ λιγότερα» κλπ.). Όσο ο άνθρωπος δεν κυριαρχεί εξ ολοκλήρου επί της φύσης δεν μπορεί να προβλέπει – σχεδιάζει πλήρως την παραγωγή. Στην πραγματικότητα έχουν μερίδιο ευθύνης τα επιτελεία, με ένα τρόπο όμως που ούτε ο Τρότσκι ούτε ο Στάλιν θα μπορούσαν να είχανε φανταστεί. Στην ΕΣΣΔ και σε όλες τις χώρες του πρώιμου σοσιαλισμού, το σχέδιο καταρτιζόταν με σκοπό να ικανοποιήσει άμεσες ανάγκες. Ο κύριος σκοπός ήταν αυτός της παραγωγής συγκεκριμένης ποσότητας, και η επιτυχία ή αποτυχία του πλάνου κρινόταν από το αν έφτασε η παραγωγή σε αυτήν την ποσότητα ή όχι. Το σχέδιο κατά τη γνώμη μου δεν πρέπει απλώς να υπάρχει για να ικανοποιεί τις άμεσες ανάγκες, αλλά να συνδέεται με την ευρύτερη στρατηγική για την μελλοντική κοινωνία, έτσι ώστε όχι απλός να ικανοποιεί ανάγκες αλλά να διαμορφώνει – μεταλλάσει και τον ίδιο τον εργαζόμενο. Αλλά όταν το ποια είναι η κομμουνιστική κοινωνία δεν ήταν σαφές, τότε ήταν αδύνατο να ισχύσει αυτό που περιγράφω από πάνω.

«Αν δεν υπήρχε ιμπεριαλιστική περικύκλωση και η Επανάσταση στη Δύση είχε προχωρήσει, είναι σαφές ότι ο συνδυασμός των παραγωγικών δυνάμεων θα είχε δημιουργήσει μια τελείως διαφορετική βάση για τη σοσιαλιστική οικονομία»

Εδώ νομίζω πως αξίζει να συζητήσουμε την ιδέα περί σοσιαλισμού σε μια χώρα ή όχι. Καταρχήν θεωρώ πως το να ανάγουμε τις επαναστατικές νομοτέλειες σε ποσοτικούς παράγοντες είναι προβληματικό. Έστω ότι δεν μπορεί να γίνει σε μια χώρα. Πόσες απαιτούνται; 15, 30; Βλέπουμε πως υπάρχει ένα σαφές πρόβλημα με αυτούς τους όρους. Κατανοώ πως δημιουργήθηκε αυτή η ιδέα και η αντίθετη της (ως απάντηση στην αναμονή για την παγκόσμια επανάσταση που δεν ήρθε), αλλά σήμερα τόσα χρόνια μετά θεωρώ ότι με αυτούς τους όρους δεν μπορούμε να μιλάμε. Εν πάση περιπτώσει η ΕΣΣΔ είχε επάρκεια πρώτων υλών και μια πολύ καλή υλικοτεχνική βάση για να υπάρχει σοσιαλισμός. Δεν είναι τυχαίο ότι, ως γνωστών μετά τον ΒΠΠ η ΕΣΣΔ ήταν η δεύτερη χώρα στον κόσμο στην παραγωγή. Οι παραγωγικές δυνάμεις στην Δύση δεν μπορούσαν να αλλάξουν τα πράγματα έτσι ώστε να «είχε δημιουργήσει μια τελείως διαφορετική βάση για τη σοσιαλιστική οικονομία». Ποιες ήταν οι παραγωγικές δυνάμεις στην Δύση; Ποιες ακριβώς παραγωγικές δυνάμεις επέφεραν ποιοτική διαφορά; Η απάντηση είναι ότι η Δύση δεν μπορούσε να προσφέρει τόσα πράγματα όσα ευαγγελίζονταν ο Τρότσκι. Υπενθυμίζω ότι η ΕΤΕ υπήρξε έγινε την δεκαετία του 70.

Τι είναι ιστορικός υλισμός; Από την αρχαία Ελλάδα μέχρι σήμερα, η ανθρωπότητα προσπάθησε να κατανοήσει το ιστορικό προτσές της κοινωνίας. Ο ιστορικός υλισμός είναι η μαρξιστική θεωρία εξέλιξης της ιστορίας. Η ίδια η προσπάθεια κατανόησης εξέλιξης της κοινωνίας έχει και αυτή με την σειρά της την δικιά της εξέλιξη. Στον όμιλο έχουμε δει τα κύρια σημεία της εξέλιξης αυτής: η κλασική αρχαιότητα χαρακτηρίζεται από την αντίληψη της ιστορίας ως μιας κυκλικής επαναλαμβανόμενης διαδικασίας (πχ. Πλάτωνας), παρόμοιας με την πορεία μιας ημέρας (από την ανατολή του ηλίου στην δύση του, μετά η νύχτα και ξανά πάλι από την αρχή). Άρνηση αυτής αποτελεί η θρησκεία στην ανεπτυγμένη της μορφή, δηλαδή ο Χριστιανισμός και η παρέμβαση της «Θείας Πρόνοιας» προς την «λύτρωση» του ανθρώπου. Στον Γαλλικό Διαφωτισμό η ιστορία είναι έργο του ανθρώπου ως μια γραμμική, ευθύγραμμη πορεία ατελείωτης προόδου.

Ο Χέγκελ διασπά αυτήν την ευθύγραμμη πορεία κάτω από την κυριαρχία του απόλυτου πνεύματος. Ερευνώντας την ιστορία «ιστορικά και εμπειρικά» (δηλαδή στην εξέλιξη της με βάση τα πραγματικά γεγονότα), η ιστορία εξετάζεται υπό το πρίσμα της παραγωγής και επίλυσης αντιφάσεων με συγκεκριμένη αρχή και τέλος. «Για το πνεύμα, η εξέλιξη αποτελεί συνάμα έναν σκληρό, ατελεύτητο αγώνα εναντίον του εαυτού του». Θα χρειαστεί ο Φόιερμπαχ για να επιστρέψει την ιστορία αποκλειστικά στο έργο των ανθρώπων, και αργότερα ο Μαρξ για να διαμορφώσει την αντίληψη του ιστορικού υλισμού. Τελευταίο στάδιο στην μέχρι τώρα εξέλιξη αποτελεί η «Λογική της ιστορίας» του Βίκτωρα Αλεξέγιεβιτς Βαζιούλιν.

Ιστορικός υλισμός λοιπόν είναι όλο το πακέτο αυτό της εξέλιξης. Από τις παραγ. Δυνάμεις, σχέσεις παράγωγης στις σχέσεις των ανθρώπων εντός της κοινωνίας, στην παρουσία του κράτους (ως αποτέλεσμα των αντιφάσεων των σχέσεων αυτών) κλπ. Παίζει ρόλο η ταξική πάλη στην εξέλιξη της κοινωνίας; Σαφώς αλλά η ταξική πάλη παίζει ρόλο κυρίως στην περίοδο επαναστατικού μετασχηματισμού της κοινωνίας (από την φεουδαρχία στην κεφαλαιοκρατία, και από την κεφαλαιοκρατία στον σοσιαλισμό, όχι από την προ-ταξική κοινωνία στην δουλοκτητική και από την δουλοκτητική στην φεουδαρχία, εκεί ως γνωστών δεν είχαμε επανάσταση) . Κατά τις άλλες περιόδους η ταξική πάλη δεν παίζει ουσιώδη ρόλο στην εξέλιξη της κοινωνίας. Η θεωρία του αδύναμου κρίκου που αναφέρεις είναι όντος ιστορικός υλισμός. Όμως στον Λένιν είναι ελάχιστα διευρυμένη αυτή η θεωρία. Στην σύγχρονη επαναστατική θεωρία γνωρίζουμε ότι η επαναστατική διαδικασία ξεκινάει από τον πιο «αδύναμο κρίκο», και στην συνέχεια μετατοπίζεται σε όλο και πιο υποανάπτυκτες χώρες. Έχει σημασία αυτό για να μπορούμε να δράσουμε αποτελεσματικά στις συνθήκες του μέλλοντος (πχ. η ΕΣΣΔ χρηματοδοτούσε τις υπανάπτυκτες χώρες, αλλά μην γνωρίζοντας που βρίσκεται η επαναστατική διαδικασία κάθε δεδομένη χρονική στιγμή, το έκανε στα τυφλά)
«Δεν φταίει η σοσιαλιστική βάση της οικονομίας για το σύμφωνο Μολότωφ – Ρίμπεντροπ»

Ας δούμε αυτό το παράδειγμα αξίζει τον κόπο. Ακριβώς αυτή που αναφέρεις φταίει. Η Σοβιετική Ένωση δεν είχε καν δικά της τανκ, τα αεροπλάνα της ήταν σε γενικές γραμμές τα ίδια με αυτά που είχε μέχρι το 32 (μέχρι τότε συνεργαζόταν με τους γερμανούς για να παράγει αεροπλάνα, ως εκ τούτου αυτά δεν μπορούσε να τα χρησιμοποιήσει). Τον πόλεμο το 40 δεν μπορούσες να τον νικήσεις χωρίς αυτά τα μέσα. Εδώ τον Α ΠΠ δεν μπορούσες να τον νικήσεις χωρίς τανκ, πόσο μάλλον 20 χρόνια μετά. Νομίζω ότι είναι αντιφατικό, από την μια να κοροϊδεύεις την Σοβιετική Ένωση επειδή τότε είχε ακόμα ιππικό (βλέπε Τρότσκι, δεν θυμάμαι τώρα σε ποιο κείμενο ακριβώς) και από την άλλη να κατηγορείς τον Στάλιν για το σύμφωνο Ρίμπεντροφ- Μολότωφ. Τι άλλο θα μπορούσε να γίνει δηλαδή σε τέτοιες συνθήκες παρά να επιδιώξει ένα σύμφωνο μη επίθεσης; Να πως δεν προκύπτει η αυθαιρεσία της γραφειοκρατίας, αλλά πως η βάση καθορίζει (ως ένα φάσμα δυνατοτήτων) το εποικοδόμημα.
«Όταν έχουν διαβρωθεί τα σοβιέτ, το Κόμμα, οι επιχειρήσεις για τις αντικειμενικές αιτίες που ήδη δώσαμε…»

Σ.Τζούμα παίρνεις σαν δεδομένα αυτά τα οποία πρέπει να αποδείξεις. Εγώ προσπάθησα να αποδείξω ότι εξαιτίας του τύπου χειρονακτικής εργασίας του εργαζομένου (η εργασία υπάγεται στην μηχανή, ο εργαζόμενος κάνει μονάχα τις αναγκαίες επαναλαμβανόμενες κινήσεις) ο εργαζόμενος αναπτύσσει μια αλλοτριωμένη προσωπικότητα, όχι μια πολύπλευρα ανεπτυγμένη προσωπικότητα ικανή για δημιουργική εργασία και διοίκηση της παραγωγής, ειδικά όταν έχει να κάνει με μια ολόκληρη χώρα. Ως εκ τούτου είναι αναγκαία η ιεραρχία, δηλαδή αναγκαία η γραφειοκρατία. Για τον ίδιο λόγο (με κάποιες ιδιαιτερότητες) είναι αναγκαία και η ιεραρχική δομή σε ένα κόμμα. Έτσι λοιπόν αν είχε διαβρωθεί το σοβιέτ ή το κόμμα πρέπει να αποδειχτεί ότι θα μπορούσε να γίνει διαφορετικά. Έστω ότι είναι διαβρωμένα τα σοβιέτ. Πως μπορούμε να λύσουμε αυτήν την αντίφαση; Δηλαδή, στην λύση αυτής της αντίφασης το μη διαβρωμένο σοβιέτ πως θα είναι; Αν είναι αυτό που οι εργαζόμενοι συμμετέχουν στην διοίκηση τότε θα πρέπει να αποδειχτεί ότι οι εργαζόμενοι μπορούν να διοικήσουν. Εγώ απαντάω ότι η αντίφαση αυτή λύνεται όταν μπορούμε να έχουμε έναν άλλο τύπο εργαζομένου, δηλαδή στην αυτοματοποιημένη κοινωνία όπου έχει καταργηθεί αυτή η χειρονακτική εργασία. Ότι αναφέρεις την κίνα με βοηθάει γιατί είναι μια να αρθεί η διάκριση μεταξύ χειρωνακτικής και πνευματικής εργασίας «από τα πάνω», βάζοντας τον χειρώνακτα να διοικεί, και τον πρώην διοικητή να κάνει χειρονακτική εργασία. Ο διανοούμενος μπορεί να κάνει χειρονακτική εργασία. Το αντίθετο γίνετε όμως; Τι είχαμε στην προσπάθεια αυτή; Την κατάρρευση και την αποτυχία (υποσημείωση, δεν αφαιρώ πλήρως την πολιτιστική επανάσταση, αλλά αυτό είναι μεγάλη συζήτηση).

«τι άλλο απομένει από μια συνεδρίαση της Κεντρικής Επιτροπής ν’ αποφασίζει για τα πάντα και να υποκαθιστά μ’ αυτόν τον τρόπο τα πάντα;»
Απλά ερωτήματα. Ευθύνεται η γραφειοκρατία για την ανάπτυξη των παρ. δυνάμεων; Ευθύνεται η γραφειοκρατία για την δυνατότητα της καλύτερης μέχρι σήμερα παιδείας στον κόσμο; Όχι, η γραφειοκρατία μπορούσε όντως να «διευθύνει» πτυχές της κοινονίας, στον βαθμό που του επέτρεπαν οι συγκεκριμένες ιστορικές συνθήκες.

«Δεν ερμηνεύεις τη γραφειοκρατία μ’ αυτόν τον τρόπο, απλά μετατρέπεις την άγνοιά μας για το κοινωνικό φαινόμενο της γραφειοκρατίας σε μια σειρά σχέσεων.»

Επέτρεψε μου εδώ να απαντήσω αφοριστικά. Υπάρχουν πολλοί τρόποι να μελετήσει κανείς την κοινωνία. Υπάρχει πχ. ο δομισμός, όπου η κοινωνία εξετάζετε μέσα σε δομές. Υπάρχει η αναλυτική φιλοσοφία που παίρνει τα κομμάτια της κοινωνίας και προσπαθεί αποσπασμένα να τα αναλύσει. Ο Μαρξισμός (και ο Χεγκελιανισμός πριν από αυτόν, νομίζω και ο Καντιανισμός πριν από αυτόν) μελετάει σχέσεις. Μελετάει τις σχέσεις μεταξύ κομματιών της κοινωνίας, μεταξύ της κοινωνίας και της φύσης κλπ. σε ένα ενιαίο σύνολο όπου το καθένα έχει την δικιά του θέση στην πορεία κατανόησης της πραγματικότητας σαν ένα ενιαίο «οργανικό όλο». Φυσικά και πρέπει να εξετάζουμε την γραφειοκρατία εντός σχέσεων. Θα έλεγα ότι αν θέλει κανείς να εξετάζει σοβαρά την κοινωνία μονάχα εντός της συνάφειας των αλληλοεξαρτώμενων μερών της κοινωνίας μπορεί να τα εξετάζει.

Λες ότι έτσι όπως παρουσιάζω την γραφειοκρατία σαν κάτι καλό. Όχι, δεν είναι όμως και το μεγάλο κακό, ο μεγάλος διάβολος που μόνο «παρασιτεί» επί της κοινωνίας όπως έχει καταλήξει να εξετάζεται από ένα μεγάλο φάσμα της αριστεράς. Γραφειοκρατία χωρίς να υπηρετεί μια τάξη δεν υπάρχει. Στην Σοβιετική Ένωση δεν είχαμε αστική τάξη, ποια τάξη θα μπορούσε να υπηρετεί; Η γραφειοκρατία δεν εξυπηρετούσε μονάχα τα δικά της προσωπικά συμφέροντα. Το έκανε και αυτό. Εξυπηρετούσε όμως και την εργατική τάξη. Είναι χαρακτηριστικό το γεγονός των μεγάλων προνομίων του Σοβιετικού πολίτη. Είχε δωρεάν νερό, δωρεάν ηλεκτρικό, το ενοίκιο ενός σπιτιού είχε συμβολική τιμή, η περίθαλψη ήταν δωρεάν, τα φάρμακα τρομαχτικά φτηνά, τα παιδικά είδη δωρεάν κλπ. Ποτέ ξανά στην ανθρωπότητα δεν ικανοποιούνταν τόσο μαζικά οι ανάγκες. Δυστυχώς με την απορριπτική στάση ενός κομματιού της αριστεράς στον πρώιμο σοσιαλισμό εκτός από τα κακά, αποκηρύσσει αναγκαστικά και τα πολύ καλά.

Στην Σοβιετική Ένωση όπως ανέφερες πράγματι πολύς κόσμος δεν ασχολούταν με την φιλοσοφία. Ο Λούκατς το αναφέρει αυτό, ότι στην σύγχρονη εργασία εμφανίζεται μια αντίφαση. Από την μια εξαιτίας του γεγονότος ότι ο εργαζόμενος διαλέγει την εργασία του όχι με βάση τις κλήσεις του και τα ενδιαφέροντα του αλλά με σκοπό την καλύτερη δυνατή θέση στον καταμερισμό εργασίας (για την ικανοποίηση των βιολογικών αναγκών διαμέσου της εργασίας), η εργασία δεν ικανοποιεί πλήρως τον άνθρωπο. Έτσι στον ελεύθερο του χρόνο δημιουργείται η ανάγκη να προσπαθήσει να τις ικανοποιήσει. Εδώ όμως εμφανίζεται η αντίφαση, ότι από την μια θέλει να την ικανοποιήσει, από την άλλη εξαιτίας της του αναγκαστικού χαρακτήρα μιας μη ευχάριστης κοπιαστικής εργασίας ο εργαζόμενος επιδιώκει το χαλαρό, το ξεκούραστο αυτό που δεν χρειάζεται να σκέπτεται και πολύ. Έτσι έχουμε ολόκληρη την υποκουλτούρα και όλα τα πολιτιστικά σκουπίδια που μας πουλάει ο καπιταλισμός. Θα ήταν όντως ωραίο να μπορούσαν όλοι στον ελεύθερο τους χρόνο να διαβάζουνε Καντ, Χέγκελ, Μαρξ. Δεν είναι τόσο εύκολο όμως. Παρ’ όλα αυτά στην Σοβιετική Ένωση καταφέρανε να υπάρχουν μεγάλα μαζικά σεμινάρια λογοτεχνίας και ευρύτερα τέχνης. Στην Μόσχα όταν γινόταν ένα σημαντικό παιχνίδι στο σκάκι, ο Μοσχοβίτης καθόταν μπροστά στην τηλεόραση του και το παρακολουθούσε (βλ. Γιασερ Σεϊραβάν στην εισαγωγή του «τακτικές νίκης». Ο Γ.Σ. είναι άγγλος grand master). Η Σοβιετική Ένωση ήταν η μοναδική χώρα που κατάφερε να περιορίσει τα φαινόμενα της σύγχρονης του εργασίας. Υπήρξε όμως ένα μεγάλο και σημαντικό κομμάτι που ασχολήθηκε με την φιλοσοφία και με την ανάπτυξη του Μαρξισμού που έκανε πάρα πολύ σημαντική δουλειά, που για διάφορους λόγους δυστυχώς δεν είναι γνωστά στην Δύση.

[-Aνατροπέας-]

Και με το μπαρδόν!
Που έλεγε μια θειά μου...και έλεγε και μερσί.
Απο το 1968 που σαν εξόριστος και με πολιτικό άσυλο είμουν ισάξια σαν τους εγγλέζους πολίτες σε όλα τα δικαιώματα.
Επίδωμα ανύληκου κάθε ευδομάδα, τσάμπα ιατροφαρμακευτική περίθαλψη,
επίδωμα ανεργίας, επίδωμα τσάμπα ενοικίου, δωρεάν μετακινήσαεις μετρό-τραίνο-λεωφορείο, πολλές δραστηριότητες εκμάθησης μουσικής, καλών τεχνών γυμναστικής και πάνω από τα 60, μόνιμα άνεργος επίδομα και ενοικίου και μισθού και τσάμπα θέατρα-σινεμά και πολλά άλλα επιδόματα, αρκεί να ξέρεις να συμπληρώνεις τις κατάλληλες φόρμες.
Αυτά, αν και τάραξε τα νερά των επιδομάτων της εποχής Θάτσερ, υπάρχουν ακόμα.
Βοηθάει τους δυό εξεταστές του φαινομένου της γραφειοκρατίας;
-Ανατροπέας-
ΥΓ. Να γιατί οι φουκαράδες μετανάστες στην Πάτρα, ρισκάρουν τη ζωή τους για να πάνε σε μη τόσο κανιβαλικές χώρες σαν τη δικιά μας.
Ώπου 250.000 γεννημένα παιδιά εδώ, δεν έχουν πατρίδα...καλλά για τα επιδόματα, άστο.
Και ενώ πέρνουν 50 ευρώ περίπου για κάθεαιτούντα πλιτικόάσυλο...σε 30.000 δίνουν 2-3 και αυτά με πιέσεις.
Και στοιβάζονται σαν τα ποντίκια μωρά, άντρες και γυναίκες.
Είμαστε ο ποιό ξευτιλισμένος λαός της ΕΕ.
Δεν είμαστε;
-Ανατροπέας-

[Κώστας_Τζούμας]

[ilhs_tria]

[Βήχος Παναγιώτης]

σ. Τριαντάφυλλε αν είσαι ο σύντροφος που ξέρω και σέβομαι - άσχετα αν συμφωνώ ή διαφωνώ μαζί σου - χαίρομαι που έγραψες στο ΠΚ. Μπορείς ελεύθερα να κάνεις σε οποιονδήποτε την κριτική σου και να δεχτείς την κριτική των συντρόφων, μέσα σε συντροφικά πλαίσια.

Εχεις τους συντροφικούς μου χαιρετισμούς.
_________________
Παν. Βήχος. Υπεύθυνος του ΠΚ και του Φόρουμ, σύμφωνα με το Νόμο.

http://www.anatolikos.net/musikes/megas.htm

[Οσο ζω θα απορώ]

Απορώ γιατί σταμάτησε ο διάλογος μεταξύ Sephilia και Κώστα_Τζούμα.

Μήπως μπορούμε να αποδεχτούμε τα βασικά συμπεράσματα???

Sephilia: ....η γραφειοκρατία θα υπάρχει πάντα στο σοσιαλισμό. Μόνο στον κομμουνισμό δεν θα υπάρχει...... (Βέβαια, στον παράδεισο θα είναι όλα ρόδινα).!!!!

Κώστας_Τζούμας: .... η γραφειοκρατία ... η φυσική επέκταση της σταλινικής κλίκας πάνω στο Εργατικό Κράτος.... (Βέβαια, οι κλίκες κάνουν την ιστορία).!!!

Και τόσα κείμενα και τόσοι όμιλοι επιστημονικοί, για να διαπιστωθούν αυτά;

[petros]

[Κώστας_Τζούμας]

[Κώστας_Τζούμας]

[Οσο ζω θα απορώ]

[Κώστας_Τζούμας]

[Οσο ζω θα απορώ]

Σίγουρα το θέμα είναι βαθύτερο, και δεν μπορεί να γίνει αποδεχτό αυτό από μεριάς σου, εφόσον όπως ειπώθηκε από κάποιον συνομιλητή παραπάνω:

[Κώστας_Τζούμας]

Λυπάμαι αλλά δεν μπορώ στα σοβαρά να συγκρίνω το NSDAP και το Μπολσεβίκικο Κόμμα αποδεχόμενος έτσι πως και τα δυο ανήκουν σε μια έννοια "ολοκληρωτισμού" κι' επομένως να συγκριθούν στην ίδια βάση. Η βάση απλούστατα δεν είναι ίδια.
_________________
---------------------------------------------------
Κώστας Τζούμας

[ilhs_tria]

[Οσο ζω θα απορώ]

Απορώ και ρωτώ τον Κώστα_Τζούμα: λυπάσαι πριν την τροποποίηση της θέσης μου(βλ. διαστροφή της) ή μετά; Ή λυπάσαι γιατί κινητοποιείς/συμμαχείς με την αστική προσέγγιση για να "απαντήσεις";

---------------

[Κώστας_Τζούμας]

“οι κλασσικοί μιλώντας περί σοσιαλισμού-κομμουνισμού δεν είχαν να εξετάσουν ένα πράγματι υπάρχον αντικείμενο, αλλά τις προϋποθέσεις του. Οπότε και η ίδια η μαρξική θεωρία περί σοσιαλισμού-κομμουνισμού δεν θα μπορούσε να βρίσκεται σε ένα ανεπτυγμένο στάδιο, αλλά στο στάδιο του γίγνεσθαι”

Δεν το αμφισβήτησε κανείς αυτό. Μόνον ο Λένιν ασφαλώς στα τελευταία του χρόνια είδε τους πραγματικούς κινδύνους της ιδιόμορφης γραφειοκρατίας της ΕΣΣΔ –ιδιόμορφης λόγω των ειδικών εσωτερικών κοινωνικο-οικονομικών και διεθνών συνθηκών.


Παράθεση:

Κατά έναν τρόπο, πάντως, είναι λάθος να μετράμε την πρόοδο με την ανάπτυξη των παραγωγικών δυνάμεων και μόνο.

«σ. Κ. Τζούμα, νομίζω ότι δεν έκανα αυτό το λάθος. Η αναφορά μου στην υγεία, την παιδεία και τα τυφλά και κωφάλαλα παιδιά "θαύματα" του Ζαγκόρσκ το αποδεικνύει».

Η αναφορά στα τεχνικά επιτεύγματα πάντα έχει αντιπαραδείγματα. Η θεραπεία του αυτισμού ανακαλύφτηκε στα ’70 από έναν Αυστριακό γιατρό στον Καναδά και το θεώρημα του Goedel δεν ανακαλύφτηκε στην ΕΣΣΔ όπως και το Pap test. Δεν μπορείς να αποδείξεις την ανωτερότητα μιας κοινωνίας παρά μόνο αν ΚΑΙ ΜΟΝΟ ΑΝ το «επίπεδο» του σοβιετικού πολίτη ξεπερνούσε το αντίστοιχο ενός δυτικού πολίτη, κατάλληλα ορισμένο. Η ειδική περιπτωσιολογία δεν μας αφορά. Αλλά εν πάση περιπτώσει μιλάς σ’ έναν άνθρωπο που αναγνωρίζει την ανωτερότητα του «εργατικού κράτους».



«Νομίζω ότι οι επεξεργασίες του Β.Α. Βαζιούλιν και της σχολής της Λογικής της Ιστορίας ανοίγουν από θεωρητική και μεθοδολογική σκοπιά νέες προοπτικές. Μια πιο προσεκτική μελέτη της «Λογικής της Ιστορίας» αποκαλύπτει το νέο που προβάλλει σε σχέση με τον κλασσικό μαρξισμό».

Είναι δικαίωμα του καθενός να νομίζει ό, τι θέλει. Για μένα η μελέτη της «Κριτικής της Πολιτικής Οικονομίας», της «Καταγωγής της Οικογένειας» και του «Υλισμός και Εμπειριοκριτικισμός» αρκεί για να έχει κανείς ολόκληρη τη θεωρητική και μεθοδολογική σκοπιά του Βαζιούλιν. Ο Ιλιένκωφ, ακόμα και ο Σπίρκιν είναι ασύγκριτα πιο ζωντανοί και δημιουργικοί.
_________________
---------------------------------------------------
Κώστας Τζούμας

[Οσο ζω θα απορώ]

[Κώστας_Τζούμας]

Καλή ερώτηση αλλά κάπως άδικη.


Ο Λένιν, ο Τρότσκυ και άλλοι δούλεψαν σκληρά πάνω στα "μετα - μαρξιστικά" μορφώματα ας πούμε και το ίδιο κάνουμε κι εμείς σήμερα με τη κάθε νέα πραγματικότητα που έχουμε μπροστά μας. Μ' αυτή την έννοια ο μαρξισμός και η φιλοσοφία του, ο διαλ. υλισμός είναι οδηγός για δράση.
_________________
---------------------------------------------------
Κώστας Τζούμας